Chiều ngày 22/11/2010, tại Nhà Văn hóa thanh thiếu niên Hà Nội, Đại hội lần thứ XI Hội Nhà văn Hà Nội khai mạc trong bầu không khí khá vui tươi, sôi nổi vì đây là Đại hội đầu tiên của Hội Nhà văn Hà Nội kể từ khi thủ đô được mở rộng (2008). Các nhà văn Hà Tây (cũ) nay đã nghiễm nhiên trở thành nhà văn Hà Nội và tạo cho Hội này một lực lượng hội viên đông đảo nhất so với tất cả các hội nhà văn địa phương trong cả nước. Tính đến 11/2010, Hội Nhà văn Hà Nội có 558 hội viên, trong đó có 221 người là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Trong 5 năm qua, Hội đã kết nạp được 105 người, 1 người bị khai trừ vì vi phạm pháp luật (Trần Khải Thanh Thuỷ) và có 45 hội viên đã ra đi mãi mãi.
Báo cáo và tham luận
Chủ tịch Hội khóa X, nhà văn Hồ Anh Thái thay mặt Ban Chấp hành đọc báo cáo tổng kết hoạt động của Hội 5 năm qua và phương hướng nhiệm kỳ tới 2010 - 2015. Bản báo cáo dài khoảng 3,5 trang, gồm 2 phần: 1/ Văn học Thủ đô - Những phẩm chất và 2/ Phát huy ảnh hưởng và gợi ý cho một mô hình. Để dành nhiều thời gian cho phần phát biểu tham luận, Chủ tịch Hồ Anh Thái chỉ đọc phần hai báo cáo.
Có nhà văn cho rằng phần trình bày của nhà văn Hồ Anh Thái là quá sơ sài, không bao quát hết được những thành tựu văn học thủ đô trong 5 năm qua. Tuy nhiên điều này được một số nhà văn hóa giải bằng cách “ôn nghèo kể khổ”, “ôn cố tri tân”, do vậy không ít người cho rằng Hồ Anh Thái làm như vậy là rất thông minh. Rất vui là có những bác đăng ký đọc tham luận lại trình bày niềm vui sướng khi từ nhà văn Hà Tây (cũ) bỗng dưng sau một đêm ngủ dậy đã trở thành nhà văn Hà Nội và quá trình phấn đấu để trở thành nhà văn của bác ấy. Hội nghị vỗ tay tới ba lần, nhưng bác vẫn cứ vô tư đứng đọc vì cho rằng mọi người vỗ tay hoan nghênh tham luận của mình hay quá.
Lại có bác lẽ ra phải đọc tham luận về hoạt động nghề nghiệp văn chương 5 năm qua lại quay sang cạnh khóe người này người nọ. Tham luận được nhiều người chú ý là: Thơ mới và những giá trị thẩm mỹ mới của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến. Tuy nhiên chỉ tiếc đây là Đại hội Nhà văn Hà Nội nhiệm kỳ XI, chứ không phải là một cuộc hội thảo về thơ, nên những vấn đề của thơ mới mà Nguyễn Việt Chiến đưa ra chỉ như muối bỏ bể và ngay lập tức bị nhấn chìm vào không khí nhốn nháo thường thấy ở các Đại hội Nhà văn.
Đáng chú ý là phát biểu có tính chất tổng kết của Chủ tịch Hội khóa X Hồ Anh Thái: Trên thực tế, Hội Nhà văn Hà Nội luôn được dư luận chú ý và đánh giá cao trong việc trao giải thưởng thường niên hàng năm. Kể từ 2005 tới nay, 16 tác phẩm đã được giải thưởng này, trong đó có các tập thơ Gửi VB của Phan Thị Vàng Anh, Thơ Trần Dần, tiểu thuyết Mẫu Thượng Ngàn của Nguyễn Xuân Khánh...Ông Thái nhấn mạnh: “Trong điểm nhấn 5 năm qua, Hội Nhà văn Hà Nội thể hiện quan niệm văn chương của mình trong một giải thưởng vừa mang tính khẳng định những giá trị, vừa mang tính định hướng và dự báo. Mọi tác phẩm một khi đã xuất bản đều có thể ở trong tầm ngắm và không thể lảng tránh sự định giá của Hội”. Ông Thái cho rằng, ngoài việc đánh giá lại công tác tổ chức các hoạt động sáng tác trong nhiệm kỳ qua, cũng cần nhắc tới hướng phát triển Hội Nhà văn Hà Nội theo mô hình một Hội nghề nghiệp đích thực trong tương lai: “Phấn đấu tự trang trải kinh phí hoạt động và không trở thành gánh nặng cho ngân quỹ Nhà nước”.
 Ban chấp hành Hội nhà văn Hà Nội nhiệm kỳ 2010 - 2015. |
Khó vượt qua “vết xe đổ” của lịch sử
Xôm trò nhất vẫn là vấn đề bầu cử nhân sự cho nhiệm kỳ tới. Mặc dù trước khi tiến hành bầu cử, Đoàn Chủ tịch đã xin ý kiến Đại hội là bầu 11 người vào Ban Chấp hành khóa XI. Đại hội đã biểu quyết nhất trí thông qua đề xuất này của Đoàn Chủ tịch, thế nhưng đến lúc tiến hành bầu cử thì chính Đại hội lại tự mình làm khó cho mình bằng cách thông qua “điều luật” chỉ những ai có số phiếu quá bán mới trúng cử vào Ban Chấp hành khóa tới. Vậy là từ khóa IX đến nay, số thành viên Ban Chấp hành chưa bao giờ vượt quá con số 7. Riêng hai khóa X và XI chỉ có 6 nhà văn trúng cử “đúng luật” tham gia BCH Hội Nhà văn Hà Nội.
Nhiều nhà văn băn khoăn là Hội Nhà văn Hà Nội hiện cũng được mở rộng theo địa giới hành chính nên rất rộng và số lượng hội viên đông (558). Với số lượng thành viên BCH mỏng như vậy, e rằng khó có thể hoạt động tốt được. Nhưng có người đưa ra lý lẽ là văn chương “Quí hồ tinh bất quí hồ đa” nên ít người mà làm việc đều tay vẫn có thể tạo nên hiệu quả. Bức xúc nhất vẫn là các nữ văn sĩ vì giới họ hoàn toàn vắng mặt trong một BCH mới gồm 6 vị toàn nam sinh. Có nữ sĩ nói về điều này đã ôm mặt khóc hu hu giữa hội trường Đại hội, vì cảm thấy thiệt thòi cho giới mình không có người đại diện, lấy ai mà lo việc lễ lạt, hiếu hỉ khi không may có nhà văn nào ốm đau hoặc từ biệt thế giới đáng yêu này...
|
|