Khi mà không ít trường học có những học sinh thuộc "đối tượng chậm tiến bộ" thì câu hỏi làm thế nào để xâm nhập vào "thế giới" của trẻ em hư, hiểu được tâm tư, suy nghĩ và "bắt bài" được chúng là câu hỏi làm đau đầu không ít bậc làm cha mẹ và những người làm nghề giáo dục.
Quậy kiểu... teen thời @
Gần kết thúc năm học 2006 - 2007, BGH Trường THPT P.T.T (Hòa Vang - Đà Nẵng) đã phối hợp với Đoàn thanh niên Công an huyện Hòa Vang mở lớp giáo dục pháp luật cho 42 học sinh "chậm tiến bộ" của nhà trường đã từng bị cơ quan chức năng xử lý hành chính. Trong số này, có nhóm học sinh trộm cắp xe đạp để làm phương tiện... trốn học; có nhóm thủ sẵn hung khí để "chuẩn bị giải quyết mâu thuẫn" nhưng chưa kịp hành sự thì đã bị phát hiện. Những ngày mới thành lập trường, năm học 2005 - 2006, có những thời điểm, BGH trường N.T.H phải nhờ đến lực lượng công an phường Hòa Minh (Liên Chiểu - Đà Nẵng) để bảo đảm an ninh trật tự trước cổng trường. Hầu hết những vụ ẩu đả xảy ra trong khuôn viên nhà trường đều do thanh thiếu niên hoặc học sinh từ các trường khác đến tìm đánh học sinh của trường. Từ đầu năm học 2007 - 2008 đến nay, trong khuôn viên trường N.T.H đã xảy ra 3 vụ ẩu đả, đánh nhau, cá biệt là vụ hai nữ học sinh THCS chặn đánh hai nữ sinh lớp 10 của trường trước cổng trường sau giờ tan học chỉ vì những lời khích bác trên mạng trong khi chát. Theo lời kể của nạn nhân, trong một lần lên mạng, thấy có một nick lạ nhảy vào chát với mình, hai em hỏi: "Mày là ai đó?" thì nhận được sự đáp trả rất... láo: "Mi đừng có hỗn". Cả hai nhóm nhảy bổ vào "đấu khẩu" với nhau trên mạng. Qua đó, 2 nữ sinh trường N.T.H biết được người chát với mình là học sinh Trường THCS P.Đ.P. Cứ tưởng sự việc chỉ đến thế là xong, ai ngờ hai cô em vẫn còn để bụng, quyết tâm offline để "dạy" các chị bài học về... làm quen. Rồi mới đây nhất là vụ hành hung "hụt" do bị bảo vệ trường N.T.H và công an phường Hòa Minh ngăn chặn của nhóm học sinh thuộc Trung tâm giáo dục thường xuyên quận Liên Chiểu mà khi các em giải thích lý do đã khiến người nghe choáng váng: "Tại mấy đứa ở trường nớ nói hỗn nên ngứa tai tìm đánh thôi...".
"Mốt" đi bụi
Nhìn gương mặt non choẹt, măng tơ của hai anh em H.A.T. (sinh năm 1992) và H.G.B. (sinh năm 1994) không ai nghĩ rằng đó là hai đối tượng thực hiện hành vi trấn cướp xe máy của các cặp tình nhân dọc tuyến đường ven biển trong hai đêm 20 và 21/2/2008 - kết quả của sau 10 ngày đi bụi. Lý do bỏ nhà "dạt bụi" của hai anh em G.B. là vì trong lúc nóng giận bởi con ngủ lại qua đêm ở nhà bạn mà không xin phép, ông bố đã đánh mắng rằng: "Tao thà xin con nuôi về còn hơn là nuôi lũ ăn hại như tụi mày". Thế là bao nỗi ấm ức vì một tuổi thơ thiếu tình thương yêu, chăm bẵm của cả bố lẫn mẹ chợt bùng lên, A.T. rủ em bỏ nhà đi bụi giữa lúc Tết đã cận kề cho... bõ ghét. Chỉ với 350.000 đồng mượn được của bạn bè để lận lưng, hai anh em A.T. sang tận Ngũ Hành Sơn, thuê nhà ở trọ được khoảng 10 ngày thì nhẵn túi, hai đứa lại dắt díu nhau về địa bàn Liên Chiểu sống dật dờ ở một khu nhà bỏ hoang và đi... cướp xe máy để có tiền tiêu xài. Kể về những vi phạm của mình, giọng G.B. nhẹ bẫng nhưng vẫn không nguôi nỗi ấm ức về cách giáo dục của bố: "Có lần con lên mạng chát, bố "nhảy" vào gọi bọn con về, hứa sẽ cho đi Hà Nội "đổi gió" nhưng con không tin. Bố gọi con về để bắt con đi học. Rồi khi bố giận, bố sẽ chửi chúng con không ra gì". Mẹ mất sớm, bố bị vào tù vì liên quan đến tội buôn bán và tàng trữ ma tuý, hai anh em A.T. và G.B. được ông bà nội đón từ Hà Nội vào Đà Nẵng nuôi dưỡng. Bố của G.B. vừa mới mãn hạn tù trước Tết Mậu Tý 2008.
 Nhiều vụ án tuổi vị thành niên bắt đầu từ những cuộc "chát" trên mạng.
|
"Trăng khuyết" rồi sẽ tròn?
Tình trạng trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật ở Đà Nẵng đã ở mức báo động đỏ khi theo thống kê, trong tổng số 622 vụ án hình sự với 1.100 bị cáo do Tòa án nhân dân thành phố và tòa án nhân dân các quận, huyện đưa ra xét xử từ ngày 1/10/2006 đến ngày 31/12/2007 thì có đến 197 bị cáo vị thành niên, trong đó có 17 bị cáo từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi, 180 bị cáo tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi. Trong số này, có 57 bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản, 28 bị cáo phạm tội cướp giật tài sản, 23 bị cáo phạm tội cướp tài sản, 26 bị cáo phạm tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia, 15 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích, cá biệt có bị cáo còn phạm tội hiếp dâm trẻ em...
 Đêm chơi, ngày lên lớp... ngủ... |
Không ai trong các bậc làm cha làm mẹ lại muốn con mình là người hư hỏng, quậy phá và "lệch chuẩn". Nhưng để hiểu được con cái thì không phải ông bố bà mẹ nào cũng làm được khi mà giữa họ còn có khoảng cách thế hệ, khi tâm lý của tuổi teen ngày nay không đơn giản như trước đây bởi những tác động của điều kiện kinh tế - xã hội và môi trường sống. Chuyện phụ huynh vò đầu bứt tai vì "không biết mấy trò chơi đánh đấm ùm ùm có gì hay mà nó chúi mũi vào chơi đến mụ mị người, quên ăn quên ngủ", rồi quyết tâm đi học cách truy cập internet để mong quản lý được con cái không còn là chuyện hiếm. Một khi không còn những phụ huynh "cá biệt", giao khoán việc giáo dục con em cho nhà trường; khi những diễn biến tâm, sinh lý phức tạp của lứa tuổi dậy thì được gia đình và nhà trường nắm bắt và định hướng, uốn nắn kịp thời với tình thương yêu, che chở và đùm bọc... mới mong hạn chế được những trẻ em "lệch chuẩn" trong đạo đức và lối sống.
Hà An