Ngày 23/11/2009, Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế đã tổ chức Hội thảo "Kế hoạch quốc gia về quản lý chất thải bệnh viện" để xây dựng nội dung kế hoạch hoạt động nhằm tăng cường công tác quản lý chất thải y tế, đồng thời hội thảo cũng giới thiệu một số công nghệ không đốt trong xử lý chất thải rắn y tế nguy hại.
Thông tin tại hội thảo cho biết, tính đến tháng 8/2009, nước ta có 36 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế. Trung bình mỗi ngày có gần 32 tấn chất thải rắn phát sinh từ các bệnh viện này, trong đó có hơn 5 tấn chất thải rắn y tế nguy hại cần phải xử lý. Tuy nhiên chỉ có 74% chất thải rắn y tế nguy hại phát sinh hàng ngày của 36 bệnh viện trên được xử lý theo qui định. Ước tính với hơn 1.000 bệnh viện và trên 30.000 cơ sở khám chữa bệnh trong cả nước, bình quân mỗi ngày có khoảng 40 - 50 tấn thất thải y tế nguy hại cần được xử lý.
Theo các chuyên gia y tế, chất thải rắn y tế nguy hại chứa các tác nhân vi sinh, chất phóng xạ, hóa chất, các kim loại nặng và các chất gây độc tế bào nếu không được xử lý và tiêu hủy sẽ tác động tới môi trường và sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là tới sức khỏe của những người trực tiếp thu gom, vận chuyển và tiêu hủy chất thải, bao gồm cả nhân viên y tế.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Lý Ngọc Kính, Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, đến nay, các tỉnh/thành phố đã triển khai các giải pháp xử lý chất thải y tế như xây dựng các nhà máy xử lý rác y tế tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, triển khai xây dựng lò đốt cho các cụm bệnh viện... Các Sở Y tế đã chủ động tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố từng bước đầu tư cơ sở hạ tầng và thực hiện các quy định về xử lý và tiêu hủy chất thải y tế nguy hại. Việc thực hiện Quy chế xử lý chất thải y tế đã góp phần tạo chuyển biến về môi trường bệnh viện trong các cơ sở y tế, nhưng vấn đề xử lý triệt để chất thải y tế vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức.
Một số nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn nêu trên là do các đô thị của nước ta chưa có cơ sở hạ tầng phù hợp cho việc xử lý chất thải nguy hại công nghiệp nói chung và chất thải y tế nguy hại nói riêng. Công nghệ xử lý chất thải rắn y tế nguy hại hiện đang áp dụng ở nước ta chủ yếu là công nghệ đốt, mô hình công nghệ không đốt thân thiện với môi trường vẫn ở trong giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm. Thị trường cung cấp phương tiện thu gom còn hạn chế và còn thiếu các phương tiện thu gom, vận chuyển lưu trữ chất thải y tế đạt tiêu chuẩn theo quy định. Việc xử lý triệt để chất thải y tế nguy hại đòi hỏi chi phí lớn, trong khi các bệnh viện chưa có đủ kinh phí để vừa đầu tư cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và vừa vận hành hàng ngày.
Được biết, Bộ Y tế đã phê duyệt Kế hoạch bảo vệ môi trường ngành y tế giai đoạn 2009 - 2015, trong đó nêu rõ mục tiêu giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường do các cơ sở y tế có nguy cơ gây ô nhiễm cao nhằm bảo vệ sức khỏe nhân viên y tế, cộng đồng dân cư và hạn chế đến mức thấp nhất các tác động gây ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng môi trường. Tuy nhiên, việc quản lý chất thải y tế cần có lộ trình với sự tham gia của nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân bao gồm cả các bộ, ngành, địa phương và đòi hỏi phải có sự phối hợp liên ngành hiệu quả.
Kế hoạch quốc gia Quản lý chất thải bệnh viện sau khi được xây dựng, phê duyệt sẽ là căn cứ để Bộ Y tế, các bộ, ngành có liên quan và các địa phương triển khai các hoạt động cụ thể nhằm hoàn thiện các văn bản pháp quy, triển khai đầu tư, vận hành hệ thống xử lý chất thải có hiệu quả trong các bệnh viện, góp phần bảo vệ môi truờng, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, thực hiện Nghị quyết 41/2004/NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Thu Hằng