(SKDS) - 15 năm, một chặng đường không dài, nhưng để hệ thống mạng lưới chuyên môn các lĩnh vực công tác mà Vụ Pháp chế tham mưu, thực hiện trong ngành y tế có tính chuyên nghiệp và hiệu quả là kết quả của sự nỗ lực không mệt mỏi của các lớp cán bộ đã và đang công tác tại đây. 15 năm qua, Vụ Pháp chế đã trở thành cơ quan chức năng tham mưu đắc lực giúp Bộ trưởng Bộ Y tế trong các lĩnh vực quản lý nhà nước bằng pháp luật, công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe và thi đua khen thưởng.
Dấu mốc quan trọng
Ngày 24/01/1997 đã đánh dấu mốc quan trọng khi Vụ Pháp chế được thành lập theo Quyết định số 42/TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Vụ Pháp chế với 3 chức năng tham mưu chính về các lĩnh vực: công tác pháp chế; công tác thi đua khen thưởng; công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe và quản lý công tác báo chí. Giai đoạn này, Bộ trưởng Bộ Y tế đã bổ nhiệm đồng chí Lê Văn Đôn - Phó Chánh Văn phòng làm Vụ trưởng và bổ nhiệm đồng chí Trịnh Thị Lê Trâm làm Phó Vụ trưởng. Sau đó 1 năm, do nhu cầu công tác, đồng chí Lê Văn Đôn được Bộ trưởng Bộ Y tế điều chuyển về làm Chánh Văn phòng - Bộ Y tế, đồng thời bổ nhiệm đồng chí Hoàng Thị Sáu - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ làm Vụ trưởng Vụ Pháp chế.
Thời kỳ này, cùng với việc nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng, từng bước định hình công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe và quản lý công tác báo chí, Vụ Pháp chế đã chủ trì soạn thảo Pháp lệnh Hành nghề y, dược tư nhân năm 1993, Pháp lệnh Phòng chống nhiễm virut gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 1995, một số các nghị định đã được Chính phủ ban hành như Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước về y tế, Nghị định về kinh doanh và sử dụng các sản phẩm thay thế sữa mẹ... và thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật về y tế trước khi trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Đến năm 2003, đồng chí Trần Công Kỷ - Cục trưởng Cục Quản lý dược Việt Nam được điều chuyển về Vụ Pháp chế để giữ chức vụ Vụ trưởng và từ năm 2009, đồng chí Trần Đức Long giữ chức Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho đến nay.
Công tác pháp chế trong giai đoạn từ 2003 đến nay đã đạt được nhiều thành tựu, đặc biệt trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật: Vụ Pháp chế trực tiếp chủ trì xây dựng Luật Phòng chống nhiễm virut gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 2006, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006, Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 và đóng vai trò tích cực phối hợp với các đơn vị xây dựng nhiều văn bản quan trọng khác như Luật Dược năm 2005, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, Luật Bảo hiểm y tế năm 2008, Luật An toàn thực phẩm năm 2010. Bên cạnh đó, Vụ Pháp chế đã thẩm định hàng trăm văn bản quy phạm pháp luật khác đạt chất lượng tốt và tổ chức hoạt động kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, phổ biến, giáo dục pháp luật... theo nhiệm vụ được phân công. Công tác thi đua khen thưởng và truyền thông, giáo dục sức khỏe cũng từng bước đi vào nền nếp và đạt được kết quả tốt: Vụ Pháp chế đã làm tốt công tác tham mưu xây dựng kế hoạch, tổ chức xét tặng các danh hiệu thi đua khen thưởng bảo đảm đúng tiêu chuẩn, quy trình. Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được coi là nhiệm vụ chính trị góp phần thực hiện thành công các chính sách y tế.
 PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế tại Lễ ký kết Chương trình phối hợp truyền thông nâng cao sức khỏe nhân dân. Ảnh: PV |
Ngày 31/8/2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 63/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế, trong đó Bộ Y tế được thành lập mới Vụ Truyền thông và Thi đua khen thưởng trên cơ sở tách bộ phận truyền thông, giáo dục sức khỏe và bộ phận thi đua khen thưởng từ Vụ Pháp chế, Vụ Pháp chế được kiện toàn độc lập để tiếp tục phát triển và chỉ thực hiện công tác pháp chế y tế. Như vậy, lịch sử hình thành và phát triển của Vụ Pháp chế đã chuyển sang một trang mới với nhiều triển vọng và thành công trong tương lai. Công tác pháp chế y tế sẽ có những bước phát triển mới về chất, thực sự là cơ quan chức năng tham mưu đắc lực giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện quản lý nhà nước bằng pháp luật. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe sẽ thực hiện sứ mạng tiên phong, đi trước một bước trong truyền thông, tạo sự đồng thuận đối với các chính sách của ngành và công tác thi đua khen thưởng sẽ là công cụ để kịp thời động viên, khuyến khích tinh thần cống hiến của cán bộ ngành y tế.
Hoàn thành nhiệm vụ “gác cổng” về pháp luật của Bộ Y tế
|
Với những thành tích nổi bật, liên tục về công tác chuyên môn và công tác xây dựng đơn vị, Vụ Pháp chế đã được Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế và các bộ, ngành có liên quan trao tặng: Huân chương Lao động hạng Ba năm 2007; Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2012; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2001, 2002, 2006 và 2010; Bằng khen của Bộ Y tế năm 1999, 2003, 2005, 2007 và 2010; Cờ thi đua xuất sắc của Bộ Y tế năm 2010… và nhiều phần thưởng cao quý khác. |
Nhiều VBQPPL đã được Vụ Pháp chế trực tiếp chủ trì soạn thảo như: Luật Phòng, chống nhiễm virut gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 2006, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006, Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012, Pháp lệnh Hành nghề y, dược tư nhân ngày 25/02/2003 và các nghị định hướng dẫn thi hành; Tham gia tích cực cùng các vụ, cục soạn thảo Luật Dược năm 2005, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, Luật Bảo hiểm y tế năm 2008, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 và các nghị định hướng dẫn thi hành.
Nhìn chung, các VBQPPL do Bộ Y tế soạn thảo hoặc tham gia soạn thảo để ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đều đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, kỹ thuật soạn thảo văn bản và theo đúng các trình tự, thủ tục qui định của Luật ban hành các VBQPPL.
Vụ Pháp chế cũng đã tham mưu xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật về y tế, tiến hành tổ chức nhiều hội nghị triển khai, tập huấn cho lãnh đạo, công chức, viên chức ngành y tế về các luật, pháp lệnh, nghị định, thông tư ngay sau khi được ban hành; trực tiếp tham gia giảng dạy về pháp luật y tế tại các lớp tập huấn, hội thảo, trường đào tạo y, dược... và làm công tác giải thích pháp luật, tư vấn pháp luật về y tế khi có yêu cầu.
Ngoài ra, Vụ cũng đã làm tốt công tác kiểm tra văn bản do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành có liên quan đến công tác y tế.
Tóm lại, với vai trò là Vụ “gác cổng”, tham mưu về pháp luật của Bộ Y tế, Vụ Pháp chế đã góp phần quan trọng để xây dựng được một hệ thống pháp luật về y tế đồng bộ, có chất lượng, đáp ứng yêu cầu của người dân và của công tác y tế; kịp thời kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, phổ biến, giáo dục pháp luật về y tế để nâng cao chất lượng văn bản pháp luật về y tế cũng như nâng cao tiếp cận, nhận thức của người dân trong áp dụng và tuân thủ pháp luật, góp phần thực hiện chức năng quản lý nhà nước bằng pháp luật của Bộ Y tế.
Thực hiện xuất sắc chức năng tham mưu trong công tác thi đua - khen thưởng
Để làm tốt công tác triển khai hướng dẫn thực hiện Luật Thi đua khen thưởng, Vụ Pháp chế đã tham mưu trình Bộ trưởng Bộ Y tế ký ban hành các văn bản hướng dẫn công tác thi đua, khen thưởng trong ngành y tế, hướng dẫn xét tặng danh hiệu Thầy thuốc nhân dân, Thầy thuốc ưu tú và Quyết định thành lập Hội đồng xét tặng Danh hiệu Thầy thuốc nhân dân - Thầy thuốc ưu tú cấp Bộ và cấp Nhà nước; xây dựng Quy chế hoạt động của Hội đồng Thi đua khen thưởng Bộ Y tế. Trong 15 năm qua, Vụ Pháp chế đã tham mưu để Bộ trưởng Bộ Y tế tặng thưởng và đề nghị Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tặng thưởng các danh hiệu và tôn vinh danh hiệu Anh hùng Lao động cho 57 tập thể và cá nhân; Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho 11 tập thể và cá nhân; Huân chương các loại cho 795 tập thể và cá nhân; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho 1.869 tập thể và cá nhân; Thầy thuốc nhân dân cho 332 cá nhân; Thầy thuốc ưu tú cho 6.452 cá nhân; Nhà giáo nhân dân cho 64 cá nhân; Nhà giáo ưu tú cho 249 cá nhân; Chiến sĩ thi đua toàn quốc cho 85 cá nhân; Chiến sĩ thi đua cấp Bộ cho 1.798 cá nhân; Kỷ niệm chương Vì sức khỏe nhân dân và đề nghị Kỷ niệm chương các ngành khác cho 151.442 cá nhân trong và ngoài ngành y tế; Huân, Huy chương Kháng chiến cho 279 cá nhân; Bằng khen của Bộ trưởng cho 31.037 tập thể và cá nhân; Cờ Thi đua của Chính phủ cho 197 đơn vị; Cờ Thi đua của Bộ Y tế cho 996 đơn vị.
Trong 15 năm qua, công tác thi đua, khen thưởng đã có những bước tiến đáng kể, các phong trào thi đua đã được triển khai như: Tổ chức các đại hội thi đua yêu nước ngành y tế; Phong trào chỉ đạo điểm xây dựng điển hình tiên tiến tập thể và các nhân; Thi đua thực hiện 12 điều y đức; Hướng về y tế cơ sở; Tuổi trẻ y tế lao động sáng tạo tiến quân vào khoa học kỹ thuật; Luyện tay nghề trong hội thi y tá, điều dưỡng giỏi, thanh lịch; Học tập gương chiến đấu và hy sinh của anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm; Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; Lao động giỏi, lao động sáng tạo ngành y tế lần thứ nhất; Luân phiên cán bộ y tế từ tuyến trên về hỗ trợ tuyến dưới...
Việc xây dựng phong trào nhân điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước. Trình các cấp có thẩm quyền khen thưởng kịp thời nhiều tập thể, cá nhân, anh hùng, chiến sĩ thi đua,... đã động viên, khích lệ kịp thời làm cho thi đua khen thưởng trở thành một động lực trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Bộ Y tế cũng là một trong những ngành được Nhà nước phong tặng nhiều danh hiệu vinh dự, Anh hùng lao động, Chiến sĩ thi đua toàn quốc cho các tập thể và cá nhân.
 Vụ Pháp chế đã làm tốt chức năng tham mưu và nhiệm vụ được giao.Ảnh: PV |
Công tác truyền thông đi trước một bước
Với chức năng được giao, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Y tế, công tác truyền thông phải đi trước một bước, Vụ đã làm tốt chức năng được giao trong việc quản lý công tác báo chí, quản lý công tác truyền thông giáo dục sức khỏe... trong đó nổi bật là việc xây dựng quy hoạch báo chí ngành y tế trình Chính phủ phê duyệt. Làm đầu mối cung cấp thông tin về y tế cho các cơ quan thông tin đại chúng trong và ngoài nước. Tham mưu, phối hợp chỉ đạo xây dựng mạng lưới truyền thông giáo dục sức khỏe từ Trung ương đến các địa phương. Tham mưu về công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm mới nổi: Từ năm 2003 đến nay luôn hoàn thành tốt vai trò Trưởng Tiểu ban truyền thông của Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch SARS trước đây và Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm mới nổi hiện nay, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao và quan tâm ủng hộ.
Ngoài ra, Vụ còn tham gia chủ trì, biên soạn lịch sử xây dựng truyền thống ngành y tế, tham gia, chủ trì và chỉ đạo xây dựng Khu di tích lịch sử y tế, tham gia các hoạt động kỷ niệm nhân các ngày lễ lớn, tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế...
Không thỏa mãn với những thành tích đã đạt được, tiếp tục phát huy truyền thống của Vụ, để từng bước đưa các lĩnh vực công tác mà Vụ Pháp chế phụ trách, Vụ Truyền thông Thi đua khen thưởng tương lai đảm nhận, sẽ quyết tâm nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn, thách thức hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ mà lãnh đạo Bộ Y tế giao cho với mục tiêu: chuyên nghiệp, hiệu quả và phát triển ổn định, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
|
|