Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố một bản báo cáo về tình trạng của các ngân hàng Trung Quốc. Theo đó, lĩnh vực tài chính và ngân hàng của nền kinh tế thứ hai toàn cầu nhìn chung vẫn vững mạnh nhưng dễ bị tổn thương trong trường hợp xảy ra khủng hoảng, đặc biệt là trước đe dọa vỡ bong bóng địa ốc.
 Thượng Hải - Trung tâm tài chính Trung Quốc. |
IMF cũng cảnh báo Trung Quốc về nguy cơ nợ khó đòi gia tăng. Phía Trung Quốc nhấn mạnh là tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng nước này đang trên đà được thu hẹp lại.
Theo đánh giá của Ngân hàng Thụy Sĩ, Credit Suisse, trong vài năm sắp tới, tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng thương mại Trung Quốc sẽ lên tới 12% và như vậy sẽ hút đến 60% thanh khoản của các ngân hàng. Hậu quả trực tiếp là tiền mặt thêm khan hiếm. Doanh nghiệp tư nhân sẽ càng vất vả khi đi vay tín dụng.
Trong báo cáo gần đây nhất, chính Quỹ Đầu tư của nhà nước Trung Quốc CICC cực chẳng đã phải lên tiếng báo động về hiện tượng nợ khó đòi của các ngân hàng sẽ tăng lên trong nửa đầu năm 2012. Quỹ CICC cho rằng, "khan hiếm tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ" là nguyên nhân làm tăng mức độ rủi ro của ngân hàng.
Thế nhưng đây lại chính là điểm thứ nhì đáng lo ngại trong mắt IMF. Để hỗ trợ tiêu thụ nội địa và khắc phục hậu quả khủng hoảng kinh tế, chính quyền Bắc Kinh ngay từ cuối năm 2008 đầu 2009 đã bơm thêm 440 tỷ USD vào cỗ máy kinh tế quốc gia. Gói kích cầu này đành rằng đã giúp Trung Quốc duy trì được tỷ lệ tăng trưởng vẫn trên 8-9% một năm. Nhưng mặt khác, hiện tượng tiền đổ vào như nước này cũng đã góp phần làm suy yếu thêm hệ thống ngân hàng. Hiểu theo nghĩa các ngân hàng đã dễ dãi cấp tín dụng, đặc biệt là cho các tập đoàn nhà nước mà không đòi hỏi nhiều bảo đảm hay không đòi hỏi về hiệu quả kinh tế... Ngân hàng Trung Quốc từ năm 2009 tới nay đã nhắm mắt cho vay và theo IMF có tới 20% tín dụng các ngân hàng Trung Quốc cấp cho tư nhân chỉ được đảm bảo ở mức rất thấp, chưa đầy 8%.
Luận điểm này đã bị Ngân hàng Ngoại thương Trung Quốc phản bác lại. Theo đó, tỷ lệ vốn lõi của các ngân hàng Trung Quốc là 21,5% tức cao vào mức kỷ lục. Để so sánh, Công ước ngân hàng Bassel 3 quy định đến năm 2013 tỷ lệ vốn lõi so với khoản tín dụng mà một cơ quan tài chính có thể cho vay tối thiểu phải là 9%.
Nói như một nhà tài chính nổi tiếng của Hoa Kỳ thì hệ thống ngân hàng Trung Quốc rất mong manh vì được "xây trên cát lầy". Vùng cát lầy đó theo quan điểm của Quỹ Tiền tệ quốc tế là nợ chồng chất của các doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là của ngành mua bán bất động sản. Chính vì điểm này, Quỹ Tiền tệ quốc tế kêu gọi Bắc Kinh nên xét lại tiêu chuẩn cấp tín dụng cho các đơn vị sản xuất. Định chế tài chính đa quốc gia này mong mỏi quyết định cấp tín dụng hay không phải được dựa trên các tiêu chuẩn kinh tế như mức độ tin cậy đối với người đi vay, hay tiềm năng phát triển của một cơ sở sản xuất... chứ không phải là được căn cứ trên cơ sở chính trị như hiện nay.
IMF kêu gọi Trung Quốc nên "tiến hành cải cách, kể cả việc cho phép các ngân hàng hoạt động dựa trên cơ chế thị trường". Để làm được việc đó, "Chính phủ Trung Quốc cần giảm bớt vai trò của mình trong hệ thống ngân hàng và cho phép các nhà cho vay đưa ra quyết định dựa trên mục tiêu thương mại".
Song Hà