KỲ II: BAO GIỜ MỚI HẾT NỖI ĐAU?
Đang trò chuyện với vợ con của V., bỗng đâu một người đàn ông tầm 55 tuổi dáng liêu xiêu, quần áo xộc xệch đang cố len lỏi qua mấy bụi tre để vào một ngôi nhà hoang gần đó. Bị ông Khánh gọi giật lại, người đàn ông lịch sự chào hỏi và không quên nhã nhặn xin phép: "Cho em vào đây tí".
Ông Khánh cho biết: "T.X.H (tên người đàn ông này) trước đây là giảng viên Trường trung cấp Công nghiệp Thái Nguyên (nay là Cao đẳng Công nghiệp Thái Nguyên - PV) cũng nghiện thâm niên chục năm, vừa đi cai nghiện về không hiểu sao lại... vào đây nhanh thế"!? Một vài người khác gặp ông Khánh cũng không có gì khác ngoài hỏi han về tình hình nghiện hút, bệnh tật của người thân họ. Người nhờ ông Khánh tìm hiểu xem chồng, con họ còn nghiện không, người nhờ ông "bắt" người thân của họ đi trại cai nghiện, người nhờ đưa đi xét nghiệm... Ông Khánh cho biết, ở đất này, đời cha nghiện chưa kịp cai thì đời con, thậm chí là đời cháu đã kế tiếp... nghiện. Điển hình như gia đình ông D. ở xóm Văn Thánh có đến 5 người nghiện hút. "Cái chết trắng" gieo rắc đến vùng này từ những năm cuối của thập kỷ 80. Trước đó, người dân ở đây vẫn rất nghèo, nhưng đổi lại cuộc sống lại rất êm đềm và hạnh phúc. Cuộc sống khó khăn, thanh niên ở đây kéo nhau đi làm ăn tứ xứ, một bộ phận lên các vùng miền núi như Trại Cau, Nà Rì... đào đãi vàng đều bị dính vào nghiện hút và đó là nguyên nhân chính làm "đảo lộn" cuộc sống nơi đây. Sau khi về, một vài người từ nghiện hút, chuyển sang buôn bán ma túy và khoản tiền siêu lợi nhuận từ ma tuý cũng hút nhiều kẻ lao vào vòng xoáy. Theo một vài người có tuổi ở đây kể, những năm mới có "dịch trắng", cứ một gốc tre, bụi cây là có một vài người "phê thuốc" ôm bàn đèn nằm lăn quay ra đấy. Công an đến cứ thế cho một tay vào còng và một tay vào gốc tre, lúc "hết thuốc" các con nghiện mới biết mình bị bắt. Giờ đây cảnh tượng đó không còn nữa và tình trạng buôn bán cũng không "tấp nập" như trước, nhưng theo ông Khánh thì hiện nay trên địa bàn xã Đồng Bẩm cũng có gần 30 tụ điểm buôn bán ma tuý nhỏ lẻ. Tội phạm hoạt động rất tinh vi kết hợp với sự quản lý, phối hợp giữa cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh chưa thực sự gắn kết nên vẫn chưa giải quyết triệt để.
 Con nghiện tụ tập gần chân cầu. |
Điều đáng nói là, lượng người nghiện ở xã Đồng Bẩm nói riêng và huyện Đồng Hỷ nói chung được đưa đi cai nghiện rất lớn nhưng vẫn như "bắt cóc bỏ đĩa". Cai được nghiện, nhưng sống trong môi trường "ra ngõ là gặp nghiện" thì làm sao họ đủ bản lĩnh để từ bỏ "cái chết trắng"? Qua trao đổi, ông Đặng Ngọc Khánh cho biết, hiện nay xã đang kết hợp với Công an huyện Đồng Hỷ để tiếp tục đưa những đối tượng nghiện đi cai, sau đó sẽ tạo công ăn việc làm cho họ. Nhưng điều gặp khó khăn hiện nay là các đối tượng nghiện hút trên địa bàn quá nhiều, ở các khu vực khác tụ tập về đây để phạm tội cũng chưa kiểm soát được nên cũng đang là trở ngại lớn. Tổ trưởng Đỗ Tiến Hoà, thuộc công an xã Đồng Bẩm làm việc trong tổ công tác phòng chống ma tuý tại chân cầu Gia Bảy cho biết: "Hiện nay chúng tôi có 18 anh em, thay nhau trực mỗi ca từ 4 - 5 người. Mỗi ca trực có cả cán bộ thuộc Công an huyện Đồng Hỷ, mỗi ngày chúng tôi thay nhau trực 24/24 giờ. Từ đó đến nay, lượng người nghiện giảm được khoảng 80%. Ngoài công việc xua đuổi các con nghiện đến đây tụ tập, chúng tôi sẽ tiến hành bắt giữ đối với các đối tượng có hành vi buôn bán ma tuý". Tuy nhiên, theo quan sát của tôi, số lượng người nghiện đến đây chích thuốc tối thiểu phải lên đến hàng chục và tính theo lượt trong ngày thì phải là hàng trăm. Mặc dù tổ công tác trực 24/24 giờ, nhưng mỗi ca trực 4 -5 người không thể kham nổi, "xua đằng này, chạy đằng khác" nên việc quản lý gặp nhiều khó khăn hơn.
Theo số liệu thống kê của Công an huyện Đồng Hỷ, kết quả rà soát 20/20 xã, thị trấn đều có người nghiện ma tuý. Các xã, thị trấn như Đồng Bẩm, Hoá Thượng, Linh Sơn, Khe Mo, thị trấn Chùa Hang có người nghiện nhiều nhất. Xã có ít nhất là Tân Long (4 người). Trong 6 tháng đầu năm 2007, toàn huyện có 1.017 người nghiện. Riêng xã Đồng Bẩm có hơn 5.000 nhân khẩu nhưng có trên 200 người nghiện ma tuý, và con số chưa dừng lại ở đó, bởi còn 4 xóm chưa có số liệu cụ thể. Căn bệnh "ết" cũng đang gieo rắc nỗi đau cho người dân nơi đây. Xã Đồng Bẩm hiện đã phát hiện có 21 trường hợp (1 nữ) bị nhiễm HIV, riêng xóm Văn Thánh có đến 8 người. Và chắc chắn, con số cuối cùng chưa dừng lại ở đó...
Trung tá Phạm Trọng Minh, Đội trưởng đội cảnh sát phòng chống ma tuý huyện Đồng Hỷ cho biết: "Tại chân cầu Gia Bảy, các đối tượng lợi dụng vị trí là địa bàn giáp ranh giữa thành phố với huyện lỵ, lại nằm ngay bên bờ sông khai thác vật liệu xây dựng để tập trung buôn bán ma tuý. Trước tình hình đó, Công an huyện đã phối hợp với Công an thành phố Thái Nguyên, công an các phường Trưng Vương, Hoàng Văn Thụ (thuộc TP Thái Nguyên) để hạn chế các đối tượng phạm tội. Tuy nhiên, hiện nay đối tượng phạm tội hoạt động lén lút và rất tinh vi". Công an huyện đã tham mưu cho Huyện ủy, UBND huyện và Ban chỉ đạo phòng chống ma túy, AIDS, mại dâm, tập trung chỉ đạo các ngành, các đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn dân nâng cao vai trò trách nhiệm, tự giác tích cực tham gia công tác phòng chống ma túy.
Bên dòng nước yên ả lại có một dòng chảy "trắng" hung dữ mà lén lút, cứ dần dần phá hoại đời sống của bà con nơi đây. Bao giờ mới hết nỗi đau? Câu hỏi đau đáu nỗi lo lắng kèm theo sợ hãi của nhiều người dân này xin dành cho các lực lượng chức năng sở tại.
Phóng sự của Mai Anh