Di tích văn hóa thành quán cà phê?!

Văn hóa – Giải trí
Lầu Tứ Phương Vô Sự là một di sản của quần thể di tích trong Hoàng thành Huế. Lầu mang nghĩa "mong mọi sự bình yên", được xây cất ngay bên phải cổng Hòa Bình,
Lầu Tứ Phương Vô Sự là một di sản của quần thể di tích trong Hoàng thành Huế. Lầu mang nghĩa "mong mọi sự bình yên", được xây cất ngay bên phải cổng Hòa Bình, cổng phía Bắc của Hoàng thành. Lầu Tứ Phương Vô Sự còn có tên khác là Văn Cát, tức là nơi để những cuốn sách hay. Khoảng không gian yên tĩnh này để các thành viên của Hoàng gia tới ngắm cảnh, tư duy và suy ngẫm. Cuối triều Nguyễn, lầu Tứ Phương Vô Sự là nơi để các Hoàng tử, Hoàng nữ tới học hành.

Với ý nghĩa văn hóa như thế, lầu Tứ Phương Vô Sự được khởi công trùng tu và hoàn thành vào ngày 6/10/2010 nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội với mức đầu tư 9,3 tỷ đồng. Công năng của lầu chưa được khai khẩn thì Công ty di tích Huế cho thuê mỗi năm 200 triệu đồng để người thuê mở quán bán cà phê. Bàn ghế bày ngổn ngang tầng 1 và ngoài sân, tầng 2 là những bàn thấp với nệm ngồi sang trọng.

Lầu Tứ Phương Vô Sự thành quán cà phê gây nên sự ồn ào của Huế. Nhà nghiên cứu văn hóa Huế Nguyễn Đắc Xuân cho rằng: "Trên thế giới, các di tích cũng có chỗ phục vụ giải khát nhưng chỉ tạm thời, có thể tháo dỡ bất cứ lúc nào chứ không phải làm thành quán cà phê như ở Tứ Phương Vô Sự". Nhà nghiên cứu Phan Thuận An thì nói: "Chuyện làm ăn theo kiểu này đã có cách đây 20 năm.
 
Thời đó, Trung tâm di tích cho thuê Triệu Miếu trong Đại Nội làm nhà hàng, khách đủ hạng đến nhậu, văng tục, chửi bậy, ói mửa... buộc phải đóng cửa”. Ông An than thở: "Bài học đấy rồi, bây chừ lại cho thuê quán cà phê thì không hiểu nổi". Ông Nguyễn Xuân Hoa - nguyên Giám đốc Sở Văn hóa cho rằng: "Việc mở quán cà phê ở lầu Tứ Phương Vô Sự là hết sức tùy tiện, đã bộc lộ một vấn đề rất lớn trong công tác quản lý di tích".
 Quán cà phê được mở ngay tại lầu Tứ Phương Vô Sự.

Còn dân Huế thì bất bình về việc mở quán cà phê này, họ đã làm thơ, viết vào giấy, phát cho nhau để đọc và phân phát cho cả khách vào quán cà phê nữa. Xin trích ra đây mấy bài có trong tay tôi:

Bài 1:

Hòa Bình, cửa hiệu, tận lầu cao
Ngồi uống cà phê ngó xuống hào
Thiên hạ phẩm bình đàm tiếu lắm
Tứ Phương Vô Sự cớ làm sao?
Cố đô di sản cười chua chát!
Hoàng tộc tôn nhơn nghĩ thế nào?
Nhiều lối làm ăn càng khó nói
Kệ ông Bắc Đẩu với Nam Tào

Bài 2:

Tứ Phương Vô Sự lầu xưa
Bây giờ thành quán cà phê mất rồi
Bảo tồn di tích than ôi
Ngàn vàng đem đổi một nồi bánh canh

Bài 3:

Tứ Phương Vô Sự lầu xưa
Và người xưa nữa như vừa qua đây
Cà phê quán gió ai bày
Cử nhân, tiến sĩ ngày này ở đâu?

Trước phản ứng của dư luận như vậy, Trung tâm bảo tồn di tích Huế cần có một kế hoạch, thậm chí một chiến lược về tổ chức những hoạt động để giới thiệu những di tích của cố đô Huế, chứ không thể để mở quán cà phê một cách tùy tiện như vậy.

Tôi đọc lại Luật Di sản văn hóa, tại Khoản 1, Điều 13 đã quy định nghiêm cấm việc: "Chiếm đoạt, làm sai Luật Di sản văn hóa". Khoản 1, Điều 4 quy định những hành vi làm sai di tích: Làm thay đổi yếu tố gốc cấu thành di tích như đưa thêm, di dời, thay đổi hiện vật trong di tích hoặc tu bổ, phục hồi không đúng với yếu tố gốc cấu thành di tích và các hành vi khác khi chưa được phép của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch, tuyên truyền giới thiệu sai lệch về nội dung và giá trị của di tích. Làm thay đổi môi trường cảnh quan của di tích như chặt cây, phá đá, đào bới, xây dựng trái phép và các hành vi khác gây ảnh hưởng xấu tới di tích.

Rõ ràng việc Công ty di tích Huế biến lầu Tứ Phương Vô Sự thành quán cà phê là một sai lầm. Dư luận quần chúng phản ứng rất mạnh mẽ, báo chí cũng đã lên tiếng, nhưng đến nay, quán cà phê vẫn ngang nhiên tồn tại, khách hàng chủ yếu là người địa phương. Chính quyền Huế cần nhận rõ điều này bàn với Công ty di tích giải tỏa cho kịp thời.

Nhận ra thiếu sót và mạnh dạn sửa chữa là điều rất đáng hoan nghênh.   

 Nguyễn Quang Hà


Ý kiến của bạn