Loạt chương trình mang tên "Dòng chảy 1000 năm" gồm các chương trình Hội tụ ánh sáng, Cầu âm thanh và Cây đời do họa sĩ Đào Anh Khánh thực hiện chào mừng 1000 năm Thăng Long - Hà Nội được diễn ra từ tháng 10/2009 đến tháng 10/2010 tại Hà Nội. Hai dự án Hội tụ ánh sáng và Cầu âm thanh đã được tổ chức thành công, gây được tiếng vang lớn. Dự án thứ ba là chương trình sắp đặt và trình diễn ở quy mô lớn gấp đôi Cầu âm thanh đang được chuẩn bị để ra mắt vào đêm 15/10/2010. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Đào Anh Khánh về những chương trình hoành tráng và quy mô nhất của anh.
Dư âm của cuộc trình diễn âm nhạc mang tên Cầu âm thanh vẫn còn được giới nghệ sĩ nhắc đến khi Cầu âm thanh đã trình diễn thành công 2 đêm miễn phí cho khoảng 6.000 khán giả xem trực tiếp. Nhìn lại sự kiện này, anh có gì nuối tiếc không?
 Họa sĩ Đào Anh Khánh. |
Đây là chương trình mang tính trình diễn hoành tráng, chính là một phiên chợ âm nhạc hoành tráng ở quy mô, tầm vóc hội tụ rất nhiều loại hình âm nhạc khác nhau tiếp nối sau sự kiện Hội tụ ánh sáng ngày 30/10/2009. Nét nổi bật là việc đưa ra một thế giới âm nhạc thể nghiệm dành cho các nhạc sĩ Việt Nam đương đại và nhạc sĩ quốc tế. Nó đồng thời cũng là thể nghiệm dành cho công chúng Việt Nam có thể nhìn nhận về âm nhạc ngoài thính giác thì bằng thị giác và cảm giác. Đây là một cửa để cảm nhận về thế giới âm nhạc đầy tính thể nghiệm thông qua cây cầu tre độc đáo có độ dài 500m và độ cao từ 2 - 30m. Chính vì mục đích tôn vinh âm nhạc đó nên mặc dù Cầu âm thanh đã vượt lên hẳn một đẳng cấp mới so với các chương trình Đáo xuân trước đây nhưng tôi vẫn chưa thấy hoàn toàn thỏa mãn. Nếu được làm lại, tôi sẽ chú trọng đầu tư nhiều hơn cho âm nhạc, đặt âm nhạc ở vị trí cao hơn nữa cho nó sung mãn hơn, tuyệt vời hơn. Vì đây là sự kiện âm nhạc, nếu nhạc hay thì hiệu quả lớn, nó có đủ sức tạo ra những cú sốc thẩm mỹ, đánh động tâm hồn ghê gớm. Các nhạc sĩ tham gia chương trình rất tài năng, nhưng sự tập trung và đầu tư chưa được thỏa đáng lắm.
Tại sao anh lại chọn hình ảnh cây cầu để trình diễn?
Xuất phát từ ý tưởng đề cao tính tiên phong, tính thay đổi mới nhất của âm nhạc đương đại - đó là khả năng mở rộng âm nhạc đến mức tối đa bằng cách kết nối với các dòng âm nhạc khác. Cánh cửa mở ra chính là sự kết nối giữa các loại hình âm nhạc. Hình ảnh để kết nối rất đẹp đẽ đó chính là cây cầu. Nối âm nhạc với âm nhạc, sự kiện này không chỉ kết nối âm nhạc đơn thuần mà còn kết nối giữa các nghệ sĩ Việt Nam và các nghệ sĩ quốc tế (Mỹ và Bỉ)... Nó là một tác phẩm sắp đặt và biểu diễn, phối hợp giữa các họa sĩ Doãn Hoàng Kiên, Vũ Nhật Hoàng và thông qua tác phẩm Video art của Phương Vũ Mạnh..., tổng hợp rất nhiều tác phẩm sắp đặt của Đào Anh Khánh và những nghệ sĩ khác để tạo nên một sân khấu tổng thể bằng thị giác mang tính âm nhạc khác nhau cho Đào Anh Khánh “viết” những bản nhạc bằng ngôn ngữ chứ không phải bằng nốt nhạc.
Cụ thể là gì?
Vũ Nhật Hoàng đưa ra hình ảnh một đám mây được kết nối bằng hàng vạn quả bóng thả lên trời, đánh ánh sáng, nhuộm màu và chiếu video lên; Hoặc sự phối hợp giữa tôi và Doãn Hoàng Kiên về tre, đó là một bản hợp xướng về tre đa chiều như một dây cung... Nó là hình ảnh mạnh va đập vào thị giác tạo nên cảm giác về âm nhạc. 50 diễn viên trong đó có nhóm diễn viên Big toe và nhóm diễn viên người Mường với phản ứng sáng tạo độc lập của họ tạo thành ấn tượng âm nhạc với những chuyển động đa chiều. Đào Anh Khánh với tư cách là người đạo diễn về vũ đạo, mở ra cánh cửa để kết nối những cấu trúc chuyển động đó và đưa ra đường hướng để người ta đi, còn sự sáng tạo đều nằm trong bản thân mỗi diễn viên.
Các nghệ sĩ có gặp khó khăn gì khi biểu diễn ở cả 2 sân khấu?
Cầu âm thanh có khoảng 70 nghệ sĩ diễn viên cùng biểu diễn một lúc với những âm thanh điện tử từ những chiếc loa lớn, những đèn laze được gắn trên toàn bộ cây cầu nối hai sân khấu. Có khoảng 50 nghệ sĩ âm nhạc thì chia đôi cho hai sân khấu, một nửa ở trong và một nửa ở ngoài cùng biểu diễn đồng thời, ai muốn xem sân khấu nào cũng được. Tất cả các nghệ sĩ đều biểu hiện âm nhạc ngẫu hứng mang mầu sắc không gian âm nhạc được hoạch định. Ví dụ những chất nhạc của Xuân Sơn là không gian âm nhạc tâm linh huyền bí đánh thức những cảm giác con người và quá khứ, trong đó các ca sĩ chỉ hát những đoạn nhạc chứ không hát cả bài.
Khán giả đã nói gì với anh sau khi chương trình hoàn tất?
Họ nói, đây là chương trình hoành tráng nhất mà họ được xem... miễn phí.
Nhưng tại sao anh lại không bán vé nhỉ?
Tôi có một lời thề vô cùng dại dột, đó là sẽ làm tất cả các chương trình miễn phí, thế nên tôi không thể bán vé.
Anh thề với ai chứ?
Tôi thề với tôi, với bạn bè, với giới truyền thông... (cười rất tươi).
Anh có thể nói qua về chương trình Cây đời sắp tới?
Cây đời là sự kiện lớn nhất của tôi, nó vẫn là một chương trình sắp đặt và trình diễn nhưng được đẩy lên ở một tầm mới. Hiện nay chúng tôi đã triển khai chuẩn bị, vì sáu tháng là thời gian rất gấp cho việc chuẩn bị dự án lớn này.
Xin cảm ơn anh!
Hà Châu(thực hiện)