Không ai có thể phủ nhận được sức mạnh của giới truyền thông phương Tây, đặc biệt là báo chí. Như dòng thác dư luận, báo chí Tây phương đã lấn lướt, chi phối toàn cầu, trở thành một thứ quyền lực đầy sức mạnh trong xã hội đương đại. Nhưng liệu nguồn sức mạnh ấy đã được được sử dụng vào mục đích chính đáng chưa hay đôi khi nó bị sử dụng như một thứ công cụ chuyên nghiệp để bịa đặt và bóp méo sự thật?
Trước hết, phải nói đến cái cách người ta lợi dụng báo chí như một phương tiện chính trị. Các báo có tên tuổi dần thuộc về tay các tập đoàn công nghiệp đang kiểm soát kinh tế và thông đồng với quyền lực chính trị. Đi liền với nó là cách nhìn nhận thiếu khách quan, dối trá, bị giật dây... ngày càng tăng. Khi Mỹ xâm lược Việt Nam, lúc cuộc chiến mới nổ ra, đã có những tờ báo lên tiếng ủng hộ những nỗ lực của chính phủ. Họ không bao giờ đặt câu hỏi: "Quân đội Mỹ có quyền gì để đặt chân đến Việt Nam?". Công việc của họ là khiến các độc giả, thính giả cảm thấy lạc quan và tự hào về quân đội mình. Các phóng viên chiến trường của những tờ báo này luôn vẽ ra một khung cảnh "màu hồng" gửi về công chúng nước nhà. Giới truyền thông cũng ủng hộ chính sách của Mỹ ở Việt Nam, dùng thủ đoạn gây chia rẽ giữa các vùng miền. Khi có phóng viên có khả năng và bản lĩnh phơi bày những tội ác chiến tranh, những hình ảnh dã man của cuộc chiến và thách thức những tuyên bố sai sự thật của chính phủ thì bị đuổi việc, rút thẻ hành nghề, thậm chí bị phạt tù.
Tin tức được "vệ sinh hóa" trước khi đưa lên mặt báo. Phải kể đến cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iraq. Trước khi chiến tranh xảy ra, Bộ Quốc phòng Mỹ đã không ngừng gây sức ép đối với Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) để họ cung cấp các thông tin tình báo thuận lợi nhất cho cuộc chiến tranh Iraq. Không chỉ dừng lại đó, Lầu năm góc còn tự "đẻ" thêm các báo cáo với những thông tin chưa hề được kiểm chứng để bào chữa cho hành động xâm lược của mình. Tất nhiên, để có được những thông tin này, Lầu năm góc cũng đã phải bỏ tiền ra mua từ những người Iraq lưu vong hay di tản thuộc Đại hội Quốc dân Iraq mà cả CIA và Bộ Ngoại giao Mỹ vốn chẳng mấy tin tưởng. Chính phủ Mỹ khi đó đã cố tình hạn chế sự tự do của nhà báo trong việc tường trình sự kiện và bóp méo cũng như cung cấp thông tin giả. Tất cả các hình ảnh về cuộc chiến ở Iraq đều hoàn toàn bị "vệ sinh hóa". Giới truyền thông chỉ tường trình những gì mà quân đội Mỹ và chính phủ Mỹ muốn nói. Bộ Quốc phòng Mỹ đã có quyết định, đối với các phóng viên viết bài có lợi cho chính sách của Mỹ sẽ được chính quyền Mỹ trả một khoản nhuận bút không tồi.
 Hội nghị Phong trào Không liên kết. |
Cung cấp thông tin giả, tung hỏa mù tin tức, một bộ phận trong báo giới phương Tây đã tốn không ít giấy mực, công sức để phát đi những thông tin được gọi là "tin tức", đúng là một loại "tin" mà người nghe rất "tức". Những tờ báo lá cải này trở thành một cái loa tuyên truyền cho chủ nghĩa thực dân không phải là "thông tin nhiều chiều", họ luôn tìm cách tuyên truyền kích động dân những nước không chịu cúi đầu chống lại chính phủ, làm suy yếu nhà nước, để khi có có cơ hội nhảy vào thống trị. Nói dối, nói xấu, kết án, tố cáo, vu khống là việc làm và nghiệp vụ chuyên môn của họ. Hội nghị Phong trào Không liên kết gọi tắt là NAM (Non-Aligned Movement) đã âm thầm khai mạc ở Malaisia và cũng âm thầm bế mạc luôn! Vì sao? Vì kế hoạch thiết lập một hãng thông tấn nhằm chống lại sự thống trị của các phương tiện truyền thông lá cải phương Tây đã được đưa ra tại hội nghị này. Chỉ bởi hãng thông tấn mới mà hội nghị này đề xuất có nhiệm vụ chống "sự tuyên truyền mang tính phân biệt và bóp méo thông tin về các sự kiện xảy ra ở các nước đang phát triển" mà cuộc họp của tổ chức gồm 60% số thành viên của Liên hợp quốc này đã bị ém nhẹm. Tất cả những vụ việc trên cũng như liên minh ngày càng chặt chẽ với quyền lực kinh tế và chính trị đã gây nên sự mất lòng tin nghiêm trọng của người dân đối với một bộ phận báo chí phương Tây, đồng thời cho thấy sự suy giảm dân chủ đáng lo ngại trên cộng đồng toàn thế giới.
Thục Trang