Dịch cúm gia cầm (CGC) thường xuyên tái phát khiến cho nhiều cơ sở ấp, nở trứng gia cầm trong nội thị của tỉnh Khánh Hoà buộc phải "đóng cửa" hoặc giảm công suất. Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có cơ sở vẫn lén lút hoạt động, qua mặt các cơ quan chức năng. Trong điều kiện chưa thể di dời các cơ sở này ra khỏi nội thị, thì việc tăng cường các biện pháp kiểm dịch, vệ sinh thú y là rất cần thiết.
Lò ấp trứng: ngưng, giảm công suất
Lò ấp vịt Tùng Yến nằm trên quốc lộ IA (Thị trấn Diên Khánh, Khánh Hoà), vài năm trở lại đây đã không còn ấp nở trứng vịt. Tuy nhiên, cơ sở vẫn còn bày bán vịt con được ấp nở tại khu vực ngoại thành thuộc xã Diên Phú, sau khi được vận động di dời của ngành Thú y địa phương. Anh Tùng, chủ cơ sở cho biết, dịch CGC tái phát liên miên khiến anh phải nghĩ đến việc di dời lò ấp trứng ra khu vực ngoại thành. Tuy nhiên, cơ sở ấp trứng an toàn dịch của anh tại Diên Phú đã bị ngành Thuế "đánh" thuế quá cao (1,5 triệu đồng/tháng) khiến anh không thể tiếp tục sản xuất. Hiện, việc ấp, nở vịt con đã ngưng, cơ sở tập trung bán trứng vịt lộn mà không còn sản xuất giống cung cấp cho thị trường như trước.
Cơ sở ấp vịt Mười Công tại Phú Lộc Đông (Thị trấn Diên Khánh) cũng "rơi" vào hoàn cảnh tương tự. Tuy nhiên, việc ấp nở vẫn diễn ra bình thường song song với nhu cầu sản xuất trứng vịt lộn. Anh Công, chủ cơ sở cho biết, những ngày này, do thông tin dịch CGC tái phát đã làm việc tiêu thụ trứng bị sụt giảm rõ rệt. Anh Công cũng cho biết, cơ sở vẫn tiến hành các biện pháp vệ sinh thú y, khử trùng, tiêu độc nhưng hầu như không thấy cán bộ thú y nào đến kiểm tra mặc dù cơ sở vẫn duy trì việc thu mua trứng có nguồn gốc.
 Các cơ sở ấp nở gia cầm nội thành, nội thị cần được giám sát chặt vệ sinh thú y. |
Cần tăng cường giám sát
Sau khi CGC tái phát trở lại, Chính phủ và Bộ NN - PTNT đã có văn bản cấm ấp, nở gia cầm trong nội thành, nội thị và sau đó đã bãi bỏ lệnh cấm vận này nhưng quy định chặt chẽ hơn các điều kiện để sản xuất giống cũng như chăn nuôi gia cầm, thủy cầm (2007). Theo Thông tư 92 (ngày 19/11/2007) hướng dẫn thực hiện một số điều tại Quyết định 1405 /QĐ-TTg ngày 16/10/2007 của Thủ tướng Chính phủ về điều kiện ấp trứng gia cầm và chăn nuôi thủy cầm (còn nguyên hiệu lực) thì, các cơ sở ấp trứng phải khai báo với chính quyền địa phương và cơ quan thú y về địa điểm, quy mô của cơ sở (tối thiểu 2.000 trứng/mẻ ấp), yêu cầu phải nằm ngoài nội thành, nội thị và cách xa trường học, bệnh viện, chợ, công sở, nơi công cộng tối thiểu 500 m, có xây tường cách ly và tăng cường các biện pháp khử trùng, tiêu độc, kiểm dịch triệt để. Nếu "áp" theo các điều kiện nêu trên thì các cơ sở ấp nở của Khánh Hòa chưa đạt và cần phải di dời. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, các cơ sở này đều ngưng hoặc giảm công suất hoạt động thì có thể chấp nhận tạm thời chưa di dời. Nhưng đối với các cơ sở còn đang hoạt động các vấn đề về bảo đảm an toàn dịch như: khử trùng, tiêu độc; truy xuất nguồn gốc trứng (phải qua kiểm dịch, tiêm phòng đầy đủ) cần phải được cơ quan thú y giám sát chặt chẽ. Hiện, có một số địa phương vẫn còn lơ là trong việc kiểm tra các cơ sở này.
Theo quan sát của chúng tôi, nhiều cơ sở đang hoạt động vẫn chưa bảo đảm công tác vệ sinh thú y, khử trùng, tiêu độc trong khi đó lại chưa được cơ quan thú y kiểm tra, nhắc nhở thường xuyên. Ngoài ra, hầu hết các cơ sở này vẫn nằm trong nội thị nên việc phát tán virut H5N1 (nếu có) là rất nghiêm trọng, nhà cửa san sát, không có tường bao cách ly, đó là chưa kể một số hộ vẫn hoạt động lén lút mà các cơ quan chức năng không biết.
Nhiều chuyên gia nước ngoài nhận định, sở dĩ CGC "tái đi, tái lại" là do ý thức của người dân và việc xử lý thiếu kiên quyết của chính quyền và cơ quan chức năng.
Bài, ảnh: Quang Vinh