Gần 2 năm thi công đã có từ 4 - 5 đoàn kiểm tra, trong đó có các đoàn của HĐND, UBND tỉnh, song các công trình cải tạo nâng cấp bệnh viện tuyến huyện giai đoạn I của 4 huyện (Hữu Lũng, Bắc Sơn, Tràng Định và Lộc Bình) vẫn có tốc độ " rùa" và chất lượng không được như cam kết từ nhà thầu.
Năng lực yếu, trách nhiệm thiếu
Cách đây 3 tháng, trong các ngày 10-12/6/2009, ông Hứa Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn đã đi đến các công trình này kiểm tra và trong Thông báo kết luận số 82/TB-UBND đã nhận xét "... hầu hết các đơn vị thi công đều chưa nỗ lực, thi công cầm chừng; năng lực thực tế tại các công trình không đáp ứng như hồ sơ trúng thầu...". Thông báo nêu rõ: "UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư... đề ra những giải pháp hiệu quả để chỉ đạo... hoàn thành những phần việc còn lại của giai đoạn I, bàn giao công trình đưa vào sử dụng trong tháng 6/2009".
 Trung tâm y tế huyện Bắc Sơn, một công trình bị chậm tiến độ. |
Đối với hai công trình là Bệnh viện Hữu Lũng và Bệnh viện Bắc Sơn đều do 1 nhà thầu thi công nhưng lại có sự khác biệt lớn về chất lượng. Cùng một loại cửa khung nhôm kính, nhưng cửa của Bệnh viện Hữu Lũng vừa có kỹ thuật tốt, đảm bảo mỹ thuật; nhưng ở Bệnh viện Bắc Sơn thì lại rất kém với cánh khập khiễng long mộng hở chân... không xứng tầm với công trình hơn chục tỷ đồng. Trường hợp này không phải do năng lực mà chính là sự thiếu trách nhiệm của nhà thầu và đơn vị tư vấn giám sát.
Có biểu hiện "nhờn thuốc"
Trước thực trạng đó, chủ đầu tư là Sở Y tế Lạng Sơn đã nhiều lần họp giao ban với tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu; đi đến tận nơi kiểm tra thúc giục hoặc bàn bạc để tháo gỡ khó khăn đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các công trình. Các nhà thầu, nhất là Công ty TNHH Hà Sơn luôn hứa "sẽ làm ngay, sẽ sửa ngay", song đâu lại vào đấy. Những đợt kiểm tra, giám sát của lãnh đạo UBND, thường trực HĐND tỉnh Lạng Sơn, ông giám đốc công ty đều không có mặt mặc dù đã được thông báo. Sự chây ỳ và những khiếm khuyết chậm được khắc phục đã gây rất nhiều khó khăn cho đơn vị sử dụng công trình. Năng lực yếu, đặc biệt là thiếu lao động có trình độ cao, thiếu máy móc thi công buộc nhà thầu phải dùng nhiều thủ đoạn đối phó với các cơ quan chức năng (chỉ khi có đoàn kiểm tra mới thuê nhân công đến làm, khi đoàn kiểm tra đi lao động cũng rút).
Theo chúng tôi, các nhà thầu xây lắp đã thừa biết sức ép về tiến độ giải ngân (nhất là nguồn vốn trái phiếu chính phủ) đối với chủ đầu tư. Họ không những làm đến đâu, được thanh toán đến đấy mà còn được tạm ứng. Do không phải bỏ vốn, nên doanh nghiệp không cần đẩy nhanh tiến độ, bàn giao và quyết toán công trình. Đây chính là nguyên nhân mà sự chỉ đạo của tỉnh, mặc dù đã được chủ đầu tư tiếp thu, song chưa thể "quyết liệt, mạnh mẽ, hiệu quả" với đơn vị thi công.
Bệnh viện là công trình công cộng thuộc loại đặc biệt, chất lượng nguyên vật liệu kém, thi công ẩu, thiếu đồng bộ tất sẽ để lại những hậu quả khó lường. Thiết nghĩ, đã là công trình đặc biệt thì càng phải thận trọng trong việc lựa chọn nhà thầu. Nếu "không may" chọn "nhầm", thì chủ đầu tư là ngành y tế cần phải dùng "liệu pháp đặc biệt" với thuốc "đặc trị liều cao".
Bài và ảnh: Minh Hồng