Những năm gần đây các game show, live show "nở rộ" trên truyền hình. Điều đó vừa phản ánh sự phát triển trong đời sống vật chất, tinh thần của xã hội, vừa chứng tỏ sự tích cực, năng động phục vụ nhu cầu, đáp ứng thị hiếu khán giả của "nhà đài". Phải thừa nhận có nhiều game show, live show khá hấp dẫn và bổ ích, chứa đựng tính văn hóa, giáo dục cao. Cả MC, ca sĩ lẫn người chơi đều rất đáng khen ngợi. Song, bên cạnh đó vẫn còn không ít game show, live show bộc lộ những "hạt sạn" đáng tiếc, nhất là về sử dụng ngôn ngữ.
 Game show Hát với ngôi sao (Ảnh có tính chất minh họa). |
Hẳn trong mỗi chúng ta ít nhiều đã từng xem một vài chương trình giải trí trên các kênh truyền hình, và chắc chắn đã từng phải nghe ca sĩ, người chơi vô tư xưng "mình" với khán giả, hay hỏi, đáp một cách cộc lốc. Chẳng hạn: "Mình tên là..., mình đến từ..., xin mọi người cổ vũ cho mình!". Hoặc: "Nào, các bạn ơi! Hãy hát cùng mình nhé!". Rồi: "Hả, cái nào? bao nhiêu?"... Thoạt nghe dường như không có điều gì đáng nói nhưng nghĩ lại xem chừng không ổn. Bởi lẽ, đại từ "mình" trong tiếng Việt thường chỉ để xưng hô với bạn bè hay người kém tuổi. Trong khi đó theo dõi các chương trình game show, live show đâu phải chỉ có giới trẻ mà bao gồm đủ mọi lứa tuổi, tầng lớp. Xưng hô như thế liệu có khiếm nhã? Đặc biệt khi quy hết vào "các bạn" theo kiểu "cá mè một lứa" lại càng không nên, dễ làm phật ý những khán giả cao tuổi. Vậy thì nên xưng hô thế nào cho phải?
Trước hết, trong mọi trường hợp cần nắm vững một nguyên tắc cơ bản đó là tuỳ đối tượng giao tiếp để xưng hô. Như thế, trong một số chương trình đặc biệt phục vụ riêng cho một loại đối tượng nhất định thì rất dễ. Còn lại phần lớn các chương trình khác đều đa dạng người xem. Do đó, rất cần xưng hô khéo léo để khỏi mếch lòng ai. Tiếng Việt ta rất phong phú và lịch sự, có thể sử dụng linh hoạt trong các tình huống, lại có thể dùng đại từ chỉ chung phù hợp với mọi lứa tuổi. Ví dụ như xưng "tôi" hoặc tên riêng của mình và gọi khán giả là "quý vị", kết hợp với thái độ, động tác nhã nhặn, lịch sự, câu nói đầy đủ chủ ngữ, vị ngữ... chắc chắn sẽ làm vừa lòng người nghe. Và điều quan trọng là, xưng hô đúng còn thể hiện trình độ văn hóa giao tiếp của ca sĩ, người chơi trong các game show, live show tạo nên ấn tượng, tình cảm tốt đẹp đối với khán giả. Đó mới thực là cái hay, cái "được" lớn nhất.