Một cuộc "gom" đất nông nghiệp với quy mô lớn chưa từng có ở Hải Phòng được một doanh nghiệp ráo riết thực hiện diễn ra từ những tháng cuối năm 2009. Gom đất để công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, một chủ trương đúng song cách làm lại nóng vội đã gây ra những hậu quả nhãn tiền cho nông dân Hải Phòng.
Ngồi chơi cũng ra lúa?!
Chỉ cần giao đất cho doanh nghiệp thì mỗi vụ nông dân ngồi chơi cũng có 125kg thóc/sào, một lượng thóc cao gấp 3 - 4 lần so với hiệu quả trồng lúa của nông dân Vĩnh Bảo, Tiên Lãng (Hải Phòng). Đó là cam kết của Công ty TNHH Sơn Trường ghi trong bản hợp đồng thuê đất nông nghiệp của nông dân 8 xã của hai huyện trên. Công ty TNHH Sơn Trường có ý tưởng "xây dựng vùng sản xuất nông nghiệp tập trung", có quy mô lên tới 2.000ha đất ở 8 xã Cổ Am, Vĩnh Tiến, Trấn Dương, Hoà Bình (Vĩnh Bảo) và Tiên Minh, Tiên Thắng, Hùng Thắng, Nam Hưng (Tiên Lãng).
Từ đầu tháng 9/2009, trên địa bàn các xã này xuất hiện một cuộc vận động nông dân cho doanh nghiệp thuê đất nông nghiệp diễn ra rầm rộ, gấp rút và khẩn trương khác thường. Trên loa phát thanh của các thôn thuộc những xã nằm trong vùng dự án liên tục phát bản tin kêu gọi các hộ nông dân đồng thuận nhất trí cao chủ trương này.
Bà Trần Thị Hồng, 45 tuổi, xã Trấn Dương, cho biết, mỗi sào lúa, nhà bà chỉ thu hoạch khoảng 40kg thóc/vụ, nay Công ty Sơn Trường trả tới 125kg sao lại không cho thuê cơ chứ. Hơn nữa "nước nổi thì bèo nổi", cả thôn cho thuê nên gia đình cũng đồng ý cho doanh nghiệp thuê 5 sào ruộng lúa.
 Bản dự án dù sơ sài nhưng đã đánh trúng tâm lý người nông dân. |
Sơ sài nhưng vẫn được "nhiệt tình" ủng hộ
Quá sơ sài và thiếu tính thuyết phục là đánh giá đầu tiên của không ít nông dân khi xem bản dự án kinh tế của Công ty Sơn Trường. Sau 1 trang dài đặt vấn đề là 3 trang nội dung dự án. Nội dung chính của dự án là Công ty Sơn Trường muốn thuê lại ruộng của nông dân mà Nhà nước đã giao theo Nghị định số 64/CP của Chính phủ (là nghị định của Chính phủ ban hành năm 1993, quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp) để xây dựng vùng sản xuất nông nghiệp tập trung.
Tuy nhiên, không có bất kỳ phương án sản xuất nào được đưa ra, song 4 trang giấy này lại biết cách chiều lòng những người nông dân chất phác. Dự án cam kết: Người nông dân không cần phải làm gì, chỉ cần giao đất cho doanh nghiệp (cho thuê) thì mỗi vụ doanh nghiệp sẽ trả họ 125kg thóc/sào. Một bài toán kinh tế đến trong mơ người nông dân trong vùng cũng không có được. Cái lợi của nông dân là không phải lao động, "ngồi chơi xơi nước" cũng có lúa gạo cao gấp 3 - 4 lần so với việc họ phải tự cày, cấy trên chính đồng ruộng đó.
Dù sơ sài là vậy, nhưng dự án trên đã được chính quyền thành phố quan tâm. Ngày 8/6/2009, UBND thành phố Hải Phòng ra Công văn số 2939/UBND-NN chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng UBND các huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Dương nghiên cứu về chủ trương, phương thức tổ chức thực hiện rồi báo cáo lại. Tuy nhiên, chẳng đợi có chỉ đạo trên, trước đó 3 tháng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng đã có Công văn số 155/SNN-KHTC ngày 10/3/2009 đề nghị UBND các huyện trên tạo điều kiện cho Công ty TNHH Sơn Trường sớm được thực hiện triển khai dự án.
Tuy nhiên, vào thời điểm tháng 9/2009, ông Tạ Quyết Thắng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sơn Trường chưa thể trả lời được sẽ trồng cây gì để đem lại hiệu quả kinh tế cao để đến mức ông sẵn sàng chi tiền tỷ trả trước tiền thuê đất cho người nông dân cao gấp 3 - 4 lần so với hiệu quả trồng lúa của người dân. Ông Thắng nói thẳng: "Trong tay tôi chưa có đất thì chưa thể làm gì, nói gì cả". Theo kế hoạch của ông, chỉ sau khi thuê được đất của người nông dân, ông sẽ mời chuyên gia nông nghiệp nghiên cứu đặc điểm vùng đất đó rồi mới có phương án trồng cây gì cụ thể.
Vũ Văn Đức