Trong đợt thanh tra việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) ở đối với 3 xã và một thị trấn của huyện Thủy Nguyên, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã phát hiện chính quyền xã được UBND huyện "bật đèn xanh" cho việc thu sai tới 25,6 tỷ đồng dưới danh nghĩa ủng hộ địa phương của những hộ được cấp đất. Ngoài ra chính quyền địa phương còn tùy tiện cấp GCN QSDĐ khi thiếu hàng loạt các thủ tục pháp lý.
 Nhiều lô đấp cấp sai ở Thủy Nguyên, Hải Phòng |
Từ những "sáng tạo"...
Huyện Thủy Nguyên (TP. Hải Phòng) có tới 37 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn. Hằng năm, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất của UBND huyện Thủy Nguyên kết hợp với chính quyền các xã, thị trấn để cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân. Tuy nhiên, từ năm 2005, UBND TP. Hải Phòng đã ban hành Quyết định 507/QĐ-UB có hiệu lực từ ngày 15/4/2005 để thay thế cho quyết định 1282/QĐ- UB (quyết định được ban hành từ năm 2000 trong lĩnh vực thu lệ phí cấp GCNQSDĐ trên địa bàn TP. Hải Phòng), nhưng mãi tới năm 2007, UBND huyện Thủy Nguyên mới mang ra thực hiện. Để "thuận lợi" hơn cho việc cấp GCNQSDĐ, UBND huyện Thủy Nguyên "sáng tạo" ra một khoản thu trái với các quy định về phí và lệ phí cấp GCNQSDĐ là đối với mỗi bộ hồ sơ xin cấp GCNQSĐ trong các năm 2005 - 2006, UBND huyện thu thêm mỗi GCN 6.000đ. Chỉ trong một thời gian ngắn, khoản thu trái quy định này đã lên tới hơn 150 triệu đồng. Còn UBND cấp xã lại có cách làm khác. Trong năm 2004, 2007, UBND xã Thủy Đường đã tổ chức thu tiền dưới danh nghĩa "ủng hộ địa phương" của 205 hộ được cấp đất. Hộ thu ít thì phải nộp 6 triệu đồng, hộ nhiều lên tới 25 triệu đồng. Tổng cộng số tiền này lên tới hơn 3,24 tỷ đồng. Tại xã Hòa Bình, UBND xã cũng tiến hành thu tiền ủng hộ của người dân, trong đó có những hộ phải "ủng hộ" tới 240 triệu đồng và chính vì vậy tổng số tiền mà người dân xã này phải "tự nguyện ủng hộ" lên tới hơn 12,3 tỷ đồng. Khi thu tiền của dân, chính quyền hai xã này đã được lãnh đạo UBND huyện Thủy Nguyên là bà Trần Thị Nga, ông Trần Văn San, đồng Phó Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên đồng ý có bút phê vào các phương án thu tiền ủng hộ của các với nội dung: "UBND huyện đồng ý về nguyên tắc...". UBND thị trấn Núi Đèo cũng thực hiện chủ trương này mặc dù tờ trình của thị trấn chưa được các vị Phó Chủ tịch UBND huyện ký duyệt. Khoản tiền mà UBND thị trấn Núi Đèo "thu được" cũng lên tới hơn 10,1 tỷ đồng. Từ những sáng tạo này đã thu được hơn 25, 6 tỷ đồng và sau đó các vị Phó Chủ tịch này đã đồng ý cho chính quyền xã, thị trấn chủ động "giải ngân" vào mục đích xây dựng hạ tầng nông thôn mà không cần báo cáo UBND TP. Hải Phòng.
Đến những vi phạm nghiêm trọng
Mặc dù mới chỉ có 3 xã và một thị trấn được thanh tra, nhưng thực tế cho thấy chính quyền xã, thị trấn nào cũng có việc người dân xin cấp đất 1 thì được UBND huyện giao bằng 2. Cụ thể như: hộ bà Đào Thị Gái (xã Tân Dương) mặc dù chỉ sử dụng 488m2 đất ở, còn lại 358m2 đất nông nghiệp, thế nhưng GCNQSDĐ ở của UBND huyện Thủy Nguyên thì toàn bộ số đất nông nghiệp này đã biến thành đất ở mặc dù chính UBND huyện Thủy Nguyên vẫn chưa ra quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Gia đình ông Nguyễn Tất Huy được UBND huyện Thủy Nguyên cấp 90m2 đất ở trên địa bàn xã Thủy Đường, UBND xã Thủy Đường giao trên thực địa cho ông Huy tới 130m2 đất nhưng ông Huy chỉ nộp nghĩa vụ tài chính cho 90m2 đất và UBND huyện giao GCNQSDĐ ở cho cả 130m2. Ngoài ra còn nhiều hộ dân được hưởng lợi bởi UBND huyện Thủy Nguyên "phù phép" đất nông nghiệp thành đất ở mặc dù thiếu cả quyết định cho chuyển mục đích sử dụng đất cũng như chưa hề nộp tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất vào Kho bạc nhà nước. Vì vậy, một số xã như Thủy Đường, Hòa Bình còn gần 30 hộ dân nợ hơn 1 tỷ đồng tiền cấp đất ở nhưng vẫn được chính quyền địa phương bàn giao đất ngoài thực địa, vẫn được UBND huyện Thủy Nguyên giao GCNQSDĐ ở. Cơ quan Thanh tra TP. Hải Phòng đã chỉ ra: Tính từ năm 2000 đến năm 2007, Chi cục thuế huyện Thủy Nguyên còn để "đọng" hơn 4,2 tỷ đồng tiền thuế sử dụng đất của 363 hộ trên địa bàn huyện.
Đồng thời trong quá trình thanh tra, Cơ quan Thanh tra TP. Hải Phòng đã phát hiện được tới 55 trường hợp các hộ dân thuộc hai xã, một thị trấn chưa nộp tiền sử dụng đất; được cấp đất ở đè lên diện tích trồng cây xanh; xác định không đúng nguồn gốc đất; giao đất sai diện tích đất... nhưng vẫn được UBND huyện Thủy Nguyên cấp GCNQSDĐ. Chưa kể đến việc tại UBND xã Tân Dương còn có tới 104 hộ dân đang sử dụng đất có nguồn gốc từ việc mua thanh lý nhà kho, sân phơi, đất ao, thùng đấu... của chính quyền xã nhưng đang sử dụng làm đất ở. Tại xã Lập Lễ, cơ quan thanh tra cũng phát hiện 30 hồ sơ giao đất ở trái trình tự thủ tục của Luật Đất đai.
Những khuất tất kể trên được chỉ rõ: việc giao cấp đất sai đối tượng, xác định không đúng nguồn gốc đất, giao tăng diện tích đất, cấp GCNQSDĐ ở cho cả diện tích đất nông nghiệp, để nợ tiền cấp đất... là vi phạm nghiêm trọng các trình tự thủ tục của Luật Đất đai, Nghị định 181/ NĐ - CP của Chính phủ. Chính quyền một số xã, thị trấn thu trái phép tiền đóng góp của các hộ dân khi được cấp đất... là trách nhiệm của lãnh đạo UBND huyện Thủy Nguyên.
Được biết, Cơ quan CSĐT CA TP. Hải Phòng đã vào cuộc và đang khẩn trương tiến hành các thủ tục tố tụng để xem xét trách nhiệm hình sự đối với một số lãnh đạo chủ chốt của xã Quảng Thanh vì đã "biến" hàng chục nghìn m2 đất nông nghiệp thành đất ở.
Thanh Phong