Cái khó ở Hồng Lam

Xã hội
“Khi khỏe mạnh thì không nói làm gì, nhưng khi có ốm đau bệnh tật đột xuất là phải ngồi đò vượt sông vào đất liền để chữa trị bệnh không kể đêm hôm, bão lũ, gian khổ và nguy hiểm vô cùng”

(SKDS) - “Khi khỏe mạnh thì không nói làm gì, nhưng khi có ốm đau bệnh tật đột xuất là phải ngồi đò vượt sông vào đất liền để chữa trị bệnh không kể đêm hôm, bão lũ, gian khổ và nguy hiểm vô cùng” - ông Trần Anh Tuấn Phó chủ tịch UBND xã Xuân Giang (huyện Nghi Xuân - Hà Tĩnh) nói về tình cảnh của bà con người dân thôn Hồng Lam.

Đường độc đạo là... đò

Hồng Lam là một thôn nhỏ nằm giữa dòng sông Lam, với diện tích khoảng chừng 4km2 và có hơn 222 hộ dân đang sinh sống. Cái tên nghe ngọt ngào vậy nhưng cuộc sống của người dân nơi đây thì ngược lại. Không có cầu bắc qua sông nên phương tiện duy nhất để đến được với thôn Hồng Lam là đò. Từ bao đời nay, người dân trong thôn đi lại với bên ngoài đều phụ thuộc vào một con đò cũ nát đã gần 10 năm chở khách qua sông. Bà Nguyễn Thị Thiết chia sẻ: “Dân Hồng Lam đi đò từ khi thành lập thôn đến giờ đã mấy đời người. Người lớn thì thỉnh thoảng mới qua sông vào đất liền một lần chứ trẻ con đi học mới tội, phải qua sông lụy đò ngày 2 lần 4 chuyến”.
 
Để có thể đến trường học cái chữ, con em thôn Hồng Lam phải sắm 2 chiếc xe đạp, một chiếc đi từ nhà đến bến đò còn một chiếc đi từ bến đò bên kia đến trường. Mỗi năm các em phải đóng một khoản tiền khoảng 200.000đ cho các gia đình ở bên kia sông để gửi xe, chưa kể khoản tiền gửi xe ở trường. Nhìn con đò cũ nát, ngày ngày gắng gồng hàng chục sinh mạng các em học sinh trên dòng Lam khiến cho ai ai cũng phải e sợ. Anh Hồ Văn Tường phụ trách việc lái đò ở đây cho biết: “Mùa này thì không đáng lo, nhưng khi mùa mưa lũ về, nước sông Lam chảy mạnh và xiết nên tui lo lắm, sợ con đò cũ chống đỡ không nổi”.
 
 Người dân thôn Hồng Lam ngày ngày vất vả “lụy đò” qua sông. Ảnh: Phúc Quang
Không chỉ khó nhọc trong học cái chữ mà chuyện buôn bán trao đổi hàng hóa, nông sản của thôn Hồng Lam với bên ngoài, người dân trong thôn cũng bị thiệt thòi đủ đường. Không có đất trồng lúa nên cây lạc và cây cói là hai loại nông sản chủ yếu của bà con trong thôn nhưng khi thu hoạch rồi bán ra cũng bị thương lái ép giá một cách trắng trợn. Anh Đậu Văn Hùng cho biết: “1kg lạc ở thôn bán ra phải thua thiệt so với đất liền khoảng 6.000đồng. Họ biện lý do đi lại khó khăn, đò giang cách trở nên mua của bà con chúng tôi 1kg khoảng 17.000đ trong khi ở nơi khác là 23.000đ.
 
Biết thế nhưng cũng phải chịu”. Hàng hóa bán ra đã bị làm giá, giờ hàng hóa về tới thôn bán cho bà con cũng đắt đỏ hơn những nơi khác. Cả thôn được một ngôi chợ, nói là chợ nhưng chỉ được 3 gian hàng tạm bợ, xiêu vẹo bán các loại thực phẩm phục vụ nhu cầu ăn uống, còn các loại hàng hóa khác thì phải vượt đò sang đất liền mua hoặc chờ hàng rong về thôn bán với mức giá cắt cổ.

Để xây dựng nhà cửa, đường xá, người dân thôn Hồng Lam cũng gặp nhiều khó khăn khi chi phí vận chuyển vật liệu qua sông rất lớn.

Nỗi lo ruộng vườn trôi sông

Mặc dù được coi là một xã thuần nông nhưng Hồng Lam lại không thể gieo cấy được lúa, thu nhập của bà con chỉ dựa vào cây lạc và cây cói. Đây là hai loại cây duy nhất có thể phát triển được ở thôn Hồng Lam và phân bố ở ven dòng sông Lam. Thế nhưng hiện nay, diện tích đất trồng lạc và cói đang bị thu hẹp dần theo từng năm. Theo ông Nguyễn Văn Phong, trưởng thôn Hồng Lam thì đất đai sản xuất của bà con bị sạt lở, trôi tuột xuống dòng sông rất nhiều. Từ năm 2003 cho tới nay diện tích đất bị mất là khoảng 15ha.

Qua tìm hiểu thì được biết là do sự hoành hành của cát tặc trong suốt một thời gian dài mới gây ra tình trạng sạt lở nghiêm trọng như vậy. Mỗi ngày có khoảng 5 - 6 chiếc thuyền đua nhau hút cát ở dòng sông Lam đoạn qua thôn Hồng Lam. Cát tặc ngang nhiên cho vòi hút bám sát bờ sông khiến cho từng mảng đất sản xuất của bà con đổ ầm ầm. Anh Ngô Thế Quý cho hay: “Hoạt động khai thác cát ở đây diễn ra công khai lắm, hút cát ngay giữa ban ngày chả sợ ai cả”.

Theo nhìn nhận thì sông Lam đoạn qua thôn Hồng Lam đã được kè đá nhưng do hoạt động khai thác cát diễn ra quá mạnh bạo nên khiến cho bờ kè bị trôi, sụt lở và có nhiều đoạn nằm chơi vơi giữa dòng sông.

Trao đổi với ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND xã Xuân Giang, ông cho biết: “Vấn đề cát tặc ở sông Lam, xã đã nhiều lần có kiến nghị với Phòng Tài nguyên và Môi trường của huyện để đưa ra biện pháp xử lý, xã cũng đã tổ chức nhiều lần truy đuổi nhưng đó cũng chỉ là tạm thời vì việc truy đuổi không nằm trong phạm vi quyền hạn cho phép của xã”.

Ngay cả chính quyền địa phương cũng không đủ quyền hạn xử lý và đành bất lực thì không biết lực lượng nào sẽ đứng ra chấn chỉnh, bảo vệ đất đai cho người dân trước sự hoành hành của cát tặc?

Cần lắm sự hỗ trợ

 Khó khăn, thiếu thốn đủ bề như vậy nhưng người dân và con em ở đây vẫn không được hưởng bất kỳ một sự đãi ngộ nào dành cho vùng khó khăn. Những người dân trong thôn vẫn chỉ được hưởng chế độ khu vực 2 nông thôn như những hộ dân khác bên kia sông. Về vấn đề này, ông Tuấn - Phó chủ tịch UBND xã cho biết: “Xã đã có nhiều lần kiến nghị với huyện xét cơ chế đặc biệt để hỗ trợ cho thôn Hồng Lam và cũng đã có nhiều đoàn về xem xét nhưng đến nay vẫn chưa được. Đành tiếp tục chờ”. Khó khăn chồng chất từng ngày, không biết người dân Hồng Lam phải chờ đến bao giờ mới có thể nhận được sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền.   

 

  Bài, ảnh:Phúc Quang


Ý kiến của bạn