ASEAN khẳng định tầm cao mới

Chiều 28/10, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 17 đã khai mạc trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), với sự tham dự của các nhà lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN và Tổng Thư ký ASEAN Surin Pitsuwan. Đây là sự kiện mở đầu cho đợt hoạt động cuối cùng và quan trọng nhất trong năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN 2010.

Trong không khí trang trọng và tinh thần xây dựng, Hội nghị cấp cao ASEAN 17 đã mở màn cho hàng loạt các hội nghị cấp cao liên quan sẽ diễn ra từ ngày 28-30/10 tại Hà Nội. Với tinh thần chung của Năm ASEAN 2010: "Hướng tới Cộng đồng ASEAN: Từ tầm nhìn đến hành động", Hội nghị đã  tập trung đánh giá lại những kết quả hợp tác ASEAN trong năm qua, trên cơ sở đó đề ra định hướng cho năm tiếp theo.

Hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN

Mục tiêu xuyên suốt tại các hội nghị là chuẩn bị và hiện thực hóa một Cộng đồng chung ASEAN vào năm 2015 trên cơ sở pháp lý là Hiến chương ASEAN. Hiến chương ASEAN đã thực sự đi vào cuộc sống với sự vận hành trôi chảy của tổ chức mới cũng như việc hoàn tất cơ bản các văn kiện pháp lý liên quan, tạo cơ sở pháp lý và khuôn khổ thể chế cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và liên kết khu vực sâu rộng hơn. Các chương trình, theo kế hoạch xây dựng cộng đồng trên cả 3 trụ cột (an ninh chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội) đều được triển khai mạnh mẽ theo những ưu tiên và lộ trình đã được xác định và đã đạt được những kết quả quan trọng.

Hội nghị ASEAN và đối tác Nhật Bản.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh vấn đề cần tạo ra "văn hóa thực thi" các quyết sách của ASEAN, tăng cường cơ chế giám sát và thực hiện các thỏa thuận đã ký. Thủ tướng cho rằng: "Cần tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của ASEAN là nhân tố quan trọng trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương. Chúng ta cần có những nỗ lực lớn hơn, nhất là tăng cường đối thoại và hợp tác về các vấn đề chính trị - an ninh để nâng cao hiểu biết và tin cậy giữa các quốc gia, đẩy mạnh việc xây dựng các chuẩn mực và quy tắc ứng xử chung trong quan hệ giữa các nước; tiếp tục phát huy tác dụng và thúc đẩy thực thi có hiệu quả các công cụ và cơ chế hiện có như đã nêu trên để đảm bảo hòa bình và an ninh khu vực; đẩy mạnh hợp tác rộng rãi nhằm đối phó với những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, nhất là khủng bố quốc tế, tội phạm xuyên quốc gia, an ninh - an toàn trên biển".

Tại Hội nghị lần này, các nhà lãnh đạo đã nhất trí thông qua Tuyên bố về Phát triển nguồn nhân lực và kỹ năng cho phục hồi kinh tế và tăng trưởng bền vững và Tuyên bố về Nâng cao phúc lợi và phát triển của phụ nữ và trẻ em ASEAN. Đây là những sáng kiến mà Việt Nam đề xuất tại Hội nghị lần này và đã nhận được sự ủng hộ của các nước ASEAN. Bên cạnh đó, Hội nghị cũng đã thống nhất và quyết định nhiều biện pháp để tăng cường hợp tác ứng phó với các thách thức chung như an ninh lương thực và an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh... Kết thúc Hội nghị, Chủ tịch Hội nghị ra Tuyên bố về kết quả và các quyết định của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 17.

Trưởng đoàn các nước Asean tham dự Hội nghị.    Ảnh: Chinhphu.vn

Thắt chặt hơn nữa quan hệ với các đối tác

Các nhà lãnh đạo ASEAN mong muốn quan hệ với các đối tác ngoài ASEAN cần thực chất và đi vào chiều sâu, nhưng cũng cần đảm bảo vai trò trung tâm của ASEAN trong tiến trình hợp tác. Các hội nghị ASEAN 1 với các đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, hay Hội nghị cấp cao không thường niên ASEAN 1 với từng nước Nga, Australia, New Zealand, Liên hợp quốc; Cấp cao ASEAN 3 (với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc); Cấp cao Đông Á; Cấp cao Mekong-Nhật Bản đã chứng tỏ tầm quan trọng trong việc làm sâu sắc và hiệu quả hơn nữa mối quan hệ giữa ASEAN và các đối tác. Nó sẽ hỗ trợ cho mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN và huy động sự tham gia đóng góp tích cực của các đối tác vào việc xử lý các vấn đề khu vực. Trên cơ sở đó, lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí sẽ thống nhất với các đối tác EAS chính thức mời Tổng thống Nga và Mỹ tham gia Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) kể từ năm 2011. 

Hải Yến