Để ngăn ngừa nạn dịch thuốc lá, hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá đang là vấn đề y tế công cộng được nhiều nước quan tâm. Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá do Tổ chức Y tế thế giới khởi xướng cũng đã được hơn 168 quốc gia tham gia với cam kết sẽ thực thi các biện pháp hiệu quả để giảm thiểu các tác hại về sức khỏe, xã hội, kinh tế và môi trường do việc hút thuốc lá gây ra.Việc thành lập Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khỏe hiện đang được nhiều nước thực hiện như một biện pháp để nâng cao hiệu quả của hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá, nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Mặc dù đã có sự nhận thức về lợi ích của việc nâng cao sức khỏe và giảm sử dụng thuốc lá nhưng các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá ở Việt Nam vẫn chưa được hỗ trợ đủ kinh phí và thiếu tính bền vững. Hiện nay, các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá ở Việt Nam dựa chủ yếu vào các nguồn tài trợ quốc tế (khoảng 90%) trong khi nguồn từ chính phủ còn hạn chế (chỉ chiếm 10%), vì vậy thiếu tính bền vững. Do đó, để đảm bảo nguồn kinh phí bền vững cho hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá phát huy hiệu quả, cần phải có nguồn kinh phí ổn định cho hoạt động này.
 Hút thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh. |
1. Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng là quỹ quốc gia, có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan và một số tổ chức xã hội, đoàn thể, Bộ Y tế là cơ quan thường trực, do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập.
2. Quỹ được thành lập để làm đầu mối huy động, tạo lập và cung cấp nguồn lực tài chính cho các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
3. Nhiệm vụ, nội dung chi của Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng:
- Nghiên cứu, xây dựng các chương trình phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khoẻ cộng đồng; tài trợ thực hiện các chương trình phòng chống tác hại thuốc lá;
- Bố trí, hỗ trợ kinh phí cho hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng;
- Tổ chức, bố trí và hỗ trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu và tổ chức cai nghiện thuốc lá;
- Hỗ trợ kinh phí nghiên cứu về tác hại thuốc lá và nghiên cứu điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá;
- Cung cấp, hỗ trợ kinh phí cho hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức, đoàn thể khác;
- Hỗ trợ nông dân trồng thuốc lá, công nhân ngành sản xuất thuốc lá vay vốn học nghề, chuyển đổi ngành nghề.
- Bố trí kinh phí cho việc xây dựng, phát triển nhân lực tham gia phòng, chống tác hại của thuốc lá; xử lý vi phạm hành chính trong việc sử dụng thuốc lá.
- Các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khoẻ khác theo quy định của pháp luật.
- Chi phí quản lý, tiền lương cho cán bộ, công nhân viên của Quỹ.
4. Nguồn tài chính của Quỹ:
- Ngân sách nhà nước cấp một lần khi thành lập;
- Khoản trích nộp của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc lá;
- Nguồn hỗ trợ, đóng góp tự nguyện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế;
- Các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
5. Các khoản thu của Quỹ không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và các khoản thuế, phí, lệ phí khác.
Hương Thu