Trong những năm gần đây, nguồn lực y tế tuyến xã (gồm nguồn nhân lực và cơ sở vật chất trang thiết bị tại các trạm y tế xã) trên địa bàn tỉnh Yên Bái gặp rất nhiều khó khăn. Từ thiếu thốn đó dẫn đến nguồn lực đã thiếu vẫn còn thiếu hơn…
Điệp khúc thiếu
Hiện nay, toàn tỉnh Yên Bái có 992 cán bộ y tế xã, trong đó chỉ có 86 bác sĩ, 387 y sĩ, 11 kỹ thuật viên y, 64 dược sĩ trung học, 209 điều dưỡng, 222 nữ hộ sinh...; trình độ đại học chiếm 9,2%, cao đẳng chiếm 0,1%, trung cấp chiếm 80,7%, sơ cấp chiếm 9,9%; số xã có bác sĩ là 88 chiếm 48,89%, số xã có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh là 177 chiếm 98,33%...
Với số lượng cán bộ, nhân viên y tế này, nếu theo Thông tư 08 Liên Bộ Y tế - Nội vụ thì tỉnh Yên Bái còn thiếu 123 cán bộ y tế xã, chưa kể đến những xã có số dân trên 1.000 người phải tăng thêm một cán bộ y tế. Thực trạng đáng lo ngại hiện nay là việc các bác sĩ không về xã, bằng nguồn kinh phí của ngành, sau đào tạo về đúng địa chỉ, nhiều người đã chuyển sang ngành khác, tỉnh khác hoặc chuyển lên tuyến huyện, tỉnh thậm chí là bỏ việc.
Chị Lưu Thị Xuyến - Phó trưởng Trạm y tế xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, Yên Bái cho biết: “Đáng lẽ, thời điểm này, trạm chúng tôi đã có một bác sĩ, song đồng chí ấy học xong đã chuyển công tác nên hiện nay chúng tôi vẫn thiếu bác sĩ”.
 Cán bộ Trạm y tế xã Ta Xi lang, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái đi cơ sở. |
Cơ sở vật chất, trang thiết bị xuống cấp
Tính đến thời điểm hiện tại, 180/180 xã, phường, thị trấn trong tỉnh Yên Bái đều có trạm y tế hoạt động. Về cơ sở vật chất, 165/167 trạm y tế có nhà làm việc, 2 trạm đang làm việc nhờ đơn vị khác (Trạm y tế xã Hát Lừu, Trạm Tấu làm việc nhờ trường học, Trạm y tế thị trấn Nông trường Trần Phú của huyện Văn Chấn làm việc nhờ UBND thị trấn). Những trạm có nhà làm việc được xây dựng ít nhất một khu nhà, tuy nhiên đa số chưa đủ số phòng làm việc và các công trình phụ trợ theo quy định. Hầu như khối nhà chính của các trạm y tế xã (kể cả xây mới) chỉ được xây 4 - 5 gian, các công trình phụ trợ như: nhà bếp, nhà kho, nhà tiêu, tường rào, sân phơi, đường vào hầu như không đáp ứng được nhu cầu sử dụng và tiêu chuẩn của Chuẩn quốc gia về y tế xã.
Tuy nhiên, theo số liệu khảo sát của Dự án tăng cường năng lực hệ thống y tế cơ sở tỉnh Yên Bái, 167 trạm y tế xã độc lập và 13 trạm y tế lồng ghép đều chưa có đủ trang thiết bị theo quy định; hầu hết các trạm y tế xã chỉ có các trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh thông thường cho nhân dân.
Đâu là giải pháp?
Theo TS. Đào Thị Ngọc Lan - Giám đốc Sở Y tế Yên Bái: Nguyên nhân cơ bản do thiếu nguồn lực đầu tư cho các trạm y tế xã nên một số trạm y tế xã được đầu tư nhưng thiếu đồng bộ, mới chỉ tập trung xây dựng khối nhà chính, chưa có điều kiện xây dựng các công trình phụ trợ và trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh cho nhân dân...
Được biết, để giải quyết tình trạng yếu và thiếu nguồn lực cho y tế tuyến xã, trong thời gian tới, Sở Y tế Yên Bái sẽ tăng cường hơn nữa sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở thông qua các quyết sách về đầu tư, các chính sách đào tạo nguồn nhân lực, thu hút, khuyến khích cán bộ có trình độ cao gồm: bác sĩ, dược sĩ đại học… về công tác tại tuyến xã; xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân… Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là làm thế nào để thu hút được các cán bộ có trình độ chuyên môn cao về các xã trong khi cơ sở vật chất, trang thiết bị, các chính sách đãi ngộ cho hoạt động của ngành y tế còn hạn chế? Đồng thời cần phải có chế tài cũng như quy định cần thiết để họ có thể yên tâm công tác tại trạm.
Một thực tế từ trước đến nay, cán bộ y tế tại các trạm đã được cử đi đào tạo, nâng cao thành bác sĩ nhưng về cơ sở họ lại bỏ đi vì rất nhiều lý do. Một trạm y tế xã đảm bảo tiêu chuẩn với đầy đủ trang thiết bị phục vụ tốt nhu cầu khám chữa bệnh cho nhân dân là điều kiện cần và đủ hơn bao giờ hết để tạo niềm tin cho người bệnh và sự yên tâm công tác của tất cả đội ngũ cán bộ y tế cơ sở.
Bài và ảnh: Ngọc Sơn