Thời sự
Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 1.
Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 2.

Những ngày giữa tháng 10, tiết thu trong trẻo, sảnh Bệnh viện Đa khoa Bắc Thăng Long (Hà Nội) rộn rã từ sớm. Từng chuyến xe chuyên trách của xã Thư Lâm nối nhau đưa hơn một trăm người khuyết tật đến điểm khám sức khỏe tổng quát định kỳ. Mọi người đến khám đều được các bác sĩ và tình nguyện viên ân cần nâng đỡ. Không gian bệnh viện sáng bừng vẻ ấm áp của tình người.

Buổi khám bệnh cho người khuyết tật xã Thư Lâm (Hà Nội) đã chạm thẳng vào cuộc sống thường nhật khi hơn 100 người được khám tổng quát.

Chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Kiển (53 tuổi, trú tại thôn Quy, xã Thư Lâm) khi bà vừa hoàn thành các danh mục kiểm tra chuyên sâu.

Bà bị khuyết tật vận động bẩm sinh ở chân phải từ nhỏ, chân rất yếu, đi lại nhọc nhằn và không thể làm việc nặng. Những lúc trái gió trở trời, cơ thể lại đau nhức ê ẩm, mọi việc lớn nhỏ đều phải cậy nhờ người thân và hàng xóm. Ngồi tại hàng ghế chờ của bệnh viện, ánh mắt bà rưng rưng như xúc động.

Bà Kiển chia sẻ: "Ngay từ khi nhận được thông báo từ chính quyền xã và Hội Người khuyết tật về chương trình khám sức khỏe miễn phí, tôi cùng các hội viên rất phấn khởi. Chúng tôi được các y bác sĩ thăm khám rất kỹ lưỡng và tổng quát từ nội khoa, ngoại khoa như đo huyết áp, xét nghiệm máu, mỡ máu, tầm soát tiểu đường, chức năng gan, đến kiểm tra mắt, tai mũi họng và xương khớp... Các bác sĩ tại Bệnh viện Bắc Thăng Long rất nhiệt tình chỉ dẫn, tư vấn chu đáo về chế độ dinh dưỡng, điều trị, cũng như cách chăm sóc sức khỏe phù hợp với thể trạng từng người".

Bà Kiển cho biết: "Thời gian qua, người khuyết tật như chúng tôi nhận được sự quan tâm rất thiết thực. Về kinh tế, hiện mỗi tháng tôi được nhận trợ cấp xã hội 975.000 đồng; ngoài ra, địa phương cũng tạo điều kiện cho các hội viên tham gia học nghề để tự lập.

Bà Nguyễn Thị Kiển (53 tuổi, trú tại thôn Quy, xã Thư Lâm) đặt trọn niềm tin vào chủ trương xây dựng xã hội chủ nghĩa tại cơ sở.

"Trước đây, gia đình tôi cũng cố gắng thu xếp đưa tôi đi định kỳ. Tuy nhiên, bây giờ, chúng tôi được khám định kỳ miễn phí tận nơi, lại còn tích hợp theo dõi hồ sơ sức khỏe điện tử đồng bộ, chúng tôi thực sự rất xúc động và hài lòng. Sự quan tâm này giúp người yếu thế vơi bớt đi rất nhiều gánh nặng, mặc cảm trong cuộc sống", bà Kiển chia sẻ.

Là người khuyết tật, bà Kiểm phấn khởi, đặt trọn niềm tin vào chủ trương xây dựng xã hội chủ nghĩa tại cơ sở. Bà mong muốn Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp tiếp tục quan tâm, chăm lo nhiều hơn nữa đến đời sống và sức khỏe của các đối tượng yếu thế; duy trì thường xuyên các đợt khám bệnh định kỳ miễn phí. Đồng thời hỗ trợ đào tạo nghề, tạo sinh kế, việc làm ổn định để người khuyết tật có cơ hội hòa nhập cộng đồng sâu rộng hơn, đúng với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 3.

Quan sát đoàn hội viên được thăm khám chu đáo, ông Lê Trọng Trung, Chủ tịch Hội Người khuyết tật xã Thư Lâm chia sẻ về sự vào cuộc chủ động của cơ sở: "Tính đến thời điểm hiện tại, Hội Người khuyết tật xã Thư Lâm có hơn 330 hội viên. Các hội viên gặp nhiều dạng tật khác nhau, trong đó tập trung chủ yếu vào khuyết tật vận động, khiếm thị, khiếm thính và một số dạng tật bẩm sinh hoặc di chứng khác. Trước đây, đa số bà con phải tự xoay xở đi khám bệnh, thậm chí có bệnh nặng mới đi. Nhưng hiện nay, chính quyền xã và Hội đã chủ động phối hợp, tuyên truyền, vận động hội viên đi khám sức khỏe định kỳ. Việc khám tổng quát miễn phí giúp người khuyết tật phát hiện sớm các nguy cơ, chủ động phòng ngừa bệnh tật, từ đó giảm thiểu chi phí điều trị và rủi ro sức khỏe về sau. Hội viên đến khám hôm nay đều vô cùng phấn khởi trước sự quan tâm chu đáo này".

Ông Lê Trọng Trung, Chủ tịch Hội Người khuyết tật xã Thư Lâm.

Đối với ông Trung, an sinh xã hội trong một xã hội văn minh phải là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bảo trợ y tế và trao quyền sinh kế. Ông nói: "Từ khi xã Thư Lâm triển khai thí điểm mô hình này, chúng tôi cảm nhận rất rõ sự chuyển biến của lãnh đạo xã gần dân hơn, quan tâm thực chất và cởi mở hơn đối với tiếng nói của người yếu thế. Chúng tôi kỳ vọng Thành phố và xã Thư Lâm tiếp tục duy trì, mở rộng các chính sách an sinh. Thứ nhất là y tế định kỳ và bao phủ thẻ BHYT. Thứ hai là đào tạo nghề và việc làm bền vững. Thứ ba là hoàn thiện hạ tầng giao thông tiếp cận để người khuyết tật di chuyển thuận lợi. Chăm lo toàn diện như vậy chính là hiện thực hóa sinh động nhất mục tiêu xây dựng một xã hội văn minh, nghĩa tình ở cấp cơ sở".

Anh Bùi Xuân Tuấn (sinh năm 1990, trú tại thôn Cổ Miếu, xã Thư Lâm) - người phải gánh chịu di chứng chấn thương sọ não và suy giảm vận động nửa người bên phải cùng bàn tay trái suốt 11 năm qua sau một tai nạn giao thông, chia sẻ: "Việc đi lại đối với người bị di chứng vận động và sọ não như tôi rất bất tiện và tốn kém chi phí cho gia đình. Hôm nay, tôi được các bác sĩ thăm khám rất cẩn thận cả nội khoa, ngoại khoa, đánh giá chuyên sâu lại tình trạng chấn thương vùng đầu cùng các chức năng vận động ở chân, tay. Tôi và gia đình cảm thấy rất an tâm và phấn khởi".

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 4.
Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 5.

Tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội tại Thư Lâm không phải là một bức tranh vẽ bằng gam màu lý thuyết, mà được đo đếm bằng những chuyển động thực chất, chuẩn hóa và minh chứng cụ thể. Theo UBND xã Thư Lâm, sau khoảng 3 tháng triển khai Đề án thí điểm đã khắc họa rõ nét tinh thần "làm thật, không chạy theo thành tích hình thức", lấy mức độ thụ hưởng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo cao nhất.

Dù thực hiện nguyên tắc đánh giá nghiêm cẩn – chỉ tính điểm khi đủ căn cứ pháp lý và minh chứng kiểm chứng được, xã Thư Lâm đã bứt phá ngoạn mục ở các chỉ tiêu an sinh xã hội, bảo vệ sức khỏe và chuyển đổi số y tế:

Xóa trắng hộ nghèo và bao phủ an sinh: Toàn xã đã không còn hộ nghèo; 117 hộ cận nghèo còn lại (chỉ chiếm 0,42%) được địa phương rà soát, hỗ trợ tối đa để đóng BHYT và BHXH tự nguyện. Địa phương thực hiện chi trả trợ cấp xã hội đầy đủ, minh bạch qua tài khoản không dùng tiền mặt cho 3.284 đối tượng với kinh phí hơn 25,36 tỷ đồng; trong đó chăm lo thường xuyên cho 1.295 đối tượng bảo trợ xã hội và 1.753 người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Đột phá bao phủ BHYT và Sổ sức khỏe điện tử: Tỷ lệ người dân tham gia BHYT trên địa bàn đạt tới 96,9% (tương đương 96.599 trên tổng số 99.685 nhân khẩu). Đặc biệt, tỷ lệ người dân được lập và đồng bộ Sổ sức khỏe điện tử đã cán mốc 95,7% (97.263/101.582 người). 100% đối tượng (5.702 trường hợp) được liên thông dữ liệu y tế; 6/6 điểm thanh toán viện phí bằng mã QR hoạt động ổn định; làm sạch dữ liệu tiêm chủng cho hơn 35.000 hồ sơ.

Chiến dịch tầm soát sức khỏe toàn dân rộng khắp: Thư Lâm đã huy động các bệnh viện hạt nhân tổ chức khám sàng lọc cho 23.238 trẻ mầm non và học sinh phổ thông; 4.786 đối tượng nhóm 3 và 1.493 đối tượng nhóm 5. Lũy kế đến đầu tháng 10/2026, toàn xã đã có 40.859 người được khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật (đạt 40% dân số) và xã đang tập trung mọi nguồn lực tiếp tục tổ chức khám rộng khắp đến ngày 31/12/2026.

Tầm nhìn hạ tầng y tế dài hạn: Không dừng lại ở hiện tại, trong danh mục dự án trọng điểm và các đề xuất cơ chế cụ thể gửi Thành phố, xã Thư Lâm kiến nghị chuyển đổi mục đích sử dụng Trung tâm Hướng nghiệp Thanh niên thành Trung tâm vật lý trị liệu, chăm sóc người cao tuổi. Đồng thời kiến nghị cơ chế hỗ trợ kinh phí hằng tháng đối với trẻ em dưới 16 tuổi và người cao tuổi trên 70 tuổi mắc bệnh hiểm nghèo không có lương hưu hay trợ cấp xã hội. Đó là những trăn trở thể hiện trách nhiệm cao nhất trước đời sống nhân dân.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 6.

Tại xã Phúc Thịnh, tinh thần hành động cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW cũng đang được triển khai đầy sáng tạo, bền bỉ và thực chất. Không dừng lại ở các đợt khám bệnh tập trung, Phúc Thịnh đã chủ động kiến tạo những mô hình chăm sóc sức khỏe khép kín, lâu dài ngay giữa lòng dân cư.

Cuối tháng 8/2026, Phúc Thịnh ra mắt cùng lúc 2 mô hình y tế cộng đồng: "Mô hình Chăm sóc người cao tuổi ban ngày" và "Mô hình Phục hồi chức năng, can thiệp sớm và trợ giúp người khuyết tật, người yếu thế dựa vào gia đình và cộng đồng".

Mô hình phục hồi chức năng tập trung ưu tiên nhóm bệnh nhân suy giảm chức năng vận động sau chấn thương hoặc tai biến mạch máu não (đột quỵ), vận hành theo quy trình chuẩn hóa 5 bước khép kín: Phát hiện – Đánh giá – Can thiệp – Phục hồi – Theo dõi lâu dài.

Đột phá hơn cả là tính lan tỏa về từng nếp nhà: các kỹ thuật viên không chỉ can thiệp chuyên môn tại phòng khám mà trực tiếp "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn kỹ năng phục hồi cho người nhà bệnh nhân, biến chính gia đình thành một mắt xích trị liệu kiên trì, ấm áp.

"Mô hình Chăm sóc người cao tuổi ban ngày" triển khai tại Phòng khám đa khoa thuộc Trạm Y tế xã Phúc Thịnh và Điểm Y tế Tiên Dương đã đón nhận từ 15 - 20 người cao tuổi mỗi ngày. Tại đây, người cao tuổi không chỉ được theo dõi chỉ số sinh tồn định kỳ, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn dùng thuốc hợp lý và tập luyện dưỡng sinh, mà còn được hòa mình vào không gian sinh hoạt văn hóa ấm áp như đọc sách, chơi cờ, rèn luyện trí nhớ và gắn kết tình làng nghĩa xóm.

Khẳng định triết lý phục vụ lấy hiệu quả thực tiễn làm đầu, ông Trần Ngọc Nghĩa - Giám đốc Trạm Y tế xã Phúc Thịnh, nhấn mạnh: "Thước đo giá trị nhất chính là việc người khuyết tật có được phục hồi tốt hơn hay không, người cao tuổi có sống vui sống khỏe hơn hay không và gia đình họ có vơi bớt gánh nặng hay không. Trạm y tế cam kết sẽ làm thật, làm từng bước, làm chắc chắn để biến chủ trương thành hành động, biến mô hình thành những lợi ích thiết thực nhất cho nhân dân".

Đặc biệt, để đưa Sổ sức khỏe điện tử và các tiện ích an sinh số chạm đến từng hộ gia đình một cách bền vững, Phúc Thịnh đã có bước đi tiên phong khi thành lập 26 "Chi hội phụ nữ số" với 520 cán bộ, hội viên nòng cốt. Thay vì lý thuyết chung chung, các hội viên được tập huấn thực hành cụ thể: sử dụng điện thoại thông minh an toàn, tương tác qua các nhóm trao đổi thông tin, ứng dụng định danh điện tử VNeID, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo bà Ngô Thị Thuý Hà – Chủ tịch Hội LHPN xã Phúc Thịnh, mô hình nhằm từng bước xóa rào cản công nghệ cho hội viên, đổi mới phương thức sinh hoạt Hội, đồng thời hỗ trợ thiết thực cho chị em đưa tiện ích số vào đời sống thường nhật, kinh tế gia đình và sản xuất kinh doanh.

Sự hòa quyện giữa các giải pháp an sinh y tế cộng đồng tại xã Thư Lâm và phong trào phổ cập kỹ năng số tại Phúc Thịnh đã bổ sung một mảnh ghép hoàn chỉnh cho bức tranh y tế xã hội chủ nghĩa: Chăm sóc toàn diện từ thể chất đến tinh thần, đồng thời trao công cụ số để người dân chủ động quản lý và thụ hưởng quyền lợi của chính mình.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 7.

Ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây không chỉ là một văn kiện quan trọng của Đảng về lĩnh vực y tế, mà còn là định hướng chiến lược cho cả hệ thống chính trị trong việc hiện đại hóa ngành y tế, đưa sức khỏe nhân dân thực sự trở thành ưu tiên hàng đầu.

Với ngành Y tế, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, không đơn thuần là một văn kiện chỉ đạo về chuyên môn, mà còn thể hiện một quyết tâm chính trị và giá trị nhân văn sâu sắc, hướng tới mục tiêu chăm lo sức khỏe toàn dân.

Việc xác định từ năm 2026, 100% người dân được khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí hằng năm và có Sổ sức khỏe điện tử để theo dõi sức khỏe suốt vòng đời là một bước tiến có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều đó thể hiện rõ định hướng lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, không phụ thuộc vào thu nhập hay địa vị xã hội.

Tuy nhiên, từ một chủ trương lớn đến việc triển khai hiệu quả trong thực tiễn tại các xã, phường, thị trấn trên cả nước là một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng bộ.

Nếu chỉ tập trung người dân về trạm y tế xã trong cùng một thời điểm hoặc tổ chức theo phương thức hành chính truyền thống, nguy cơ quá tải, ùn tắc và ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ là khó tránh khỏi. Vì vậy, điều quan trọng là phải có cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với đặc điểm dân cư, điều kiện thực tế của từng địa phương, đồng thời chuẩn bị đầy đủ về nguồn lực, nhân lực và hạ tầng công nghệ.

Để mục tiêu này đi vào cuộc sống, trước hết cần quan tâm đến cơ chế tài chính và phương thức phân bổ nguồn lực cho y tế cơ sở. Nguồn lực từ ngân sách nhà nước, cùng với Quỹ Bảo hiểm y tế, cần được tổ chức và sử dụng hiệu quả để bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc và phát hiện bệnh sớm.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 8.

Cách phân bổ nguồn lực cũng cần từng bước chuyển từ tư duy cấp phát bình quân sang gắn với quy mô dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe và kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cơ sở y tế. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để y tế tuyến cơ sở có thêm nguồn lực, chủ động thực hiện tốt vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Sổ sức khỏe điện tử không nên được hiểu đơn thuần là một hồ sơ lưu trữ thông tin tại một cơ sở y tế, mà cần trở thành công cụ theo dõi sức khỏe liên tục, xuyên suốt vòng đời của mỗi người dân. Việc kết nối, liên thông dữ liệu với các hệ thống thông tin liên quan sẽ giúp quá trình khám, sàng lọc và theo dõi sức khỏe thuận tiện hơn, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở y tế có thể khai thác thông tin một cách hiệu quả trong quá trình chăm sóc và điều trị. Khi phát hiện những chỉ số bất thường, việc ứng dụng công nghệ và y tế từ xa cũng có thể hỗ trợ kết nối với các chuyên gia, cơ sở y tế tuyến trên, qua đó nâng cao chất lượng chuyên môn ngay từ tuyến cơ sở.

Đổi mới cách thức tổ chức khám sức khỏe, sàng lọc và phân luồng, không nhất thiết phải đưa tất cả người dân về tập trung tại trụ sở trạm y tế xã. Có thể tổ chức khám tại nhiều điểm, kết hợp giữa trạm y tế với các điểm khám lưu động tại cộng đồng, nhà văn hóa thôn, xóm. Lồng ghép với các chương trình khám sức khỏe học đường, khám sức khỏe định kỳ cho người lao động tại các khu công nghiệp và những nhóm phù hợp khác.

Với những xét nghiệm cận lâm sàng cần kỹ thuật chuyên sâu, có thể tổ chức theo hướng lấy mẫu tại cơ sở, sau đó chuyển mẫu đến các đơn vị có đủ năng lực xét nghiệm và trả kết quả về hệ thống để người dân được theo dõi thuận tiện. Nói cách khác, cần hướng tới phương thức "mẫu bệnh phẩm di chuyển, dữ liệu di chuyển thay vì người bệnh phải di chuyển" đối với những dịch vụ phù hợp.

Nếu chuẩn bị đồng bộ từ cơ chế tài chính, nhân lực, hạ tầng dữ liệu đến quy trình tổ chức khám, mục tiêu khám sức khỏe và sàng lọc định kỳ cho toàn dân sẽ có thêm những điều kiện quan trọng để triển khai hiệu quả, thuận tiện và thực chất. Quan trọng nhất là người dân phải thực sự cảm nhận được lợi ích của chính sách, được chăm sóc sức khỏe chủ động, thuận tiện ngay từ nơi mình sinh sống.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 9.

Để nâng cao chất lượng y tế cơ sở, một trong những nhiệm vụ then chốt là bảo đảm đội ngũ nhân viên y tế đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu và đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Chính sách nâng phụ cấp ưu đãi nghề và tăng cường bác sĩ về cơ sở có ý nghĩa rất quan trọng, nhưng để đội ngũ này gắn bó lâu dài với y tế cơ sở, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về đào tạo, sử dụng nhân lực, cải thiện điều kiện làm việc và bảo đảm đời sống.

Nghị quyết số 72-NQ/TW đã đề ra chủ trương trong giai đoạn 2025-2030, mỗi năm các địa phương luân phiên, luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 bác sĩ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã. Đây là giải pháp thiết thực để bổ sung nhân lực, hỗ trợ chuyên môn cho cơ sở, đồng thời phải gắn với tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ bác sĩ tại chỗ. Điều quan trọng là sau mỗi đợt tăng cường, năng lực của trạm y tế được nâng lên và người dân được tiếp cận dịch vụ tốt hơn.

Không phải ai cũng thấu hiểu những khó khăn của người dân và đội ngũ y tế ở vùng sâu, vùng xa, biên giới. Tại những địa bàn này, khoảng cách địa lý, giao thông và điều kiện sinh hoạt còn nhiều trở ngại. Việc đến được cơ sở khám, chữa bệnh không phải lúc nào cũng thuận lợi. Vì vậy, một trạm y tế hoạt động tốt, có đội ngũ đủ năng lực chính là điểm tựa chăm sóc sức khỏe gần gũi và thiết yếu của người dân, giúp xử trí kịp thời các vấn đề sức khỏe, chủ động phòng bệnh và quản lý bệnh mạn tính ngay tại nơi sinh sống.

Chính từ thực tiễn đó, tiền lương và phụ cấp là điều kiện quan trọng để người thầy thuốc yên tâm công tác. Họ cần có đủ phương tiện làm việc, được hỗ trợ chuyên môn và có cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp. Muốn đội ngũ gắn bó lâu dài với cơ sở, nhất là ở địa bàn khó khăn, phải quan tâm đầy đủ những điều kiện này.

Do vậy cần tập trung vào ba nhóm giải pháp then chốt để vừa bổ sung nhân lực, vừa tạo động lực để đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế có năng lực gắn bó với tuyến y tế cơ sở.

Thứ nhất, tăng cường bác sĩ gắn với phát triển nhân lực tại chỗ. Việc bố trí bác sĩ cần căn cứ nhu cầu thực tế, ưu tiên nơi thiếu nhân lực, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Bác sĩ được tăng cường cần có nhiệm vụ cụ thể, kết hợp khám, chữa bệnh với hướng dẫn thực hành, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật phù hợp để đội ngũ địa phương tiếp tục thực hiện sau khi kết thúc đợt công tác. Đồng thời, các địa phương phải chủ động tuyển dụng, đào tạo tạo nguồn và bố trí nhân lực phù hợp với quy mô dân số, đặc điểm địa bàn và nhiệm vụ của trạm y tế, từng bước xây dựng đội ngũ ổn định, đủ năng lực.

Thứ hai, bảo đảm đãi ngộ, điều kiện làm việc và đời sống. Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã quy định phụ cấp ưu đãi nghề ở mức tối thiểu 70% và mức cao nhất là 100% theo đối tượng, địa bàn đối với người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng.

Nghị định số 350/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức phụ cấp 70% đối với viên chức làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã ở các khu vực còn lại và mức 80% tại địa bàn biên giới, hải đảo, xã khu vực II, khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời, Bộ Y tế có trách nhiệm đề xuất Chính phủ điều chỉnh lên mức 100% đối với các đối tượng thuộc diện quy định, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và khả năng cân đối ngân sách.

Việc nâng phụ cấp góp phần cải thiện thu nhập, tạo thuận lợi cho tuyển dụng và tăng động lực gắn bó với cơ sở. Chính sách này cần được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đi cùng bảo đảm thuốc, thiết bị, cơ sở vật chất và hỗ trợ chuyên môn. Đặc biệt ở địa bàn khó khăn, cần quan tâm chỗ ở, điều kiện sinh hoạt và sự hỗ trợ để ổn định cuộc sống gia đình, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các chính sách hỗ trợ này cần thực hiện cho cả đội ngũ công tác lâu dài và bác sĩ được tăng cường về tuyến cơ sở.

Thứ ba, mở rộng cơ hội học tập và phát triển nghề nghiệp. Cần duy trì đào tạo liên tục, thực hành và chuyển giao kỹ thuật phù hợp với nhiệm vụ của trạm y tế, chú trọng phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và sơ cấp cứu. Đồng thời, tăng cường kết nối chuyên môn, hướng dẫn trực tiếp, tư vấn và hội chẩn từ xa khi đủ điều kiện để nhân viên y tế được hỗ trợ thường xuyên trong công việc. Năng lực, kết quả công tác và đóng góp của đội ngũ nhân viên y tế, nhất là tại địa bàn khó khăn, cần được ghi nhận trong đánh giá, đào tạo và phát triển nghề nghiệp theo quy định.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện chính sách nhân lực, thúc đẩy đào tạo, hỗ trợ chuyên môn và tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện. Trọng tâm là để các chính sách đi vào thực tế, tạo chuyển biến về năng lực và chất lượng hoạt động của y tế cơ sở.

Khi chính sách đãi ngộ được thực hiện tốt, điều kiện làm việc được bảo đảm và cơ hội phát triển nghề nghiệp được mở rộng, bác sĩ và nhân viên y tế sẽ có thêm động lực gắn bó lâu dài với cơ sở. Người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, sẽ được chăm sóc sức khỏe tốt hơn ngay tại địa phương mình.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 11.

BS Nguyễn Thị Hoài, Giám đốc Trạm Y tế xã Thư Lâm, TP. Hà Nội cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thành phố và Đảng ủy, UBND xã Thư Lâm, sau 3 tháng triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa, Trạm Y tế xã Thư Lâm đã tập trung nguồn lực thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ chuyên môn và an sinh y tế:

Tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn hiện đạt xấp xỉ 98%; công tác làm sạch dữ liệu tiêm chủng mở rộng đạt 97%. Trạm y tế đã phối hợp chặt chẽ với Bệnh viện Đa khoa Đông Anh và Bệnh viện Đa khoa Bắc Thăng Long tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho nhân dân. Trong đó, tỷ lệ khám tầm soát cho nhóm trẻ từ 0 đến dưới 6 tuổi đạt 98%; nhóm từ 6 đến dưới 18 tuổi đạt 99%. Đối với trẻ nhỏ, chúng tôi chú trọng phối hợp cùng các bệnh viện tuyến trên nhằm phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh để can thiệp kịp thời.

Trạm y tế đã chủ động tham mưu với lãnh đạo địa phương triển khai các dự án trọng điểm trong thời gian tới: xây mới Phòng khám đa khoa miền Đông quy mô 5 tầng khang trang; đồng thời chuẩn bị cơ sở vật chất triển khai mô hình trung tâm chăm sóc người cao tuổi ban ngày và mô hình chăm sóc người khuyết tật dựa vào cộng đồng.

BS Nguyễn Thị Hoài chia sẻ, trong 54 tiêu chí của mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa, ngành y tế đảm nhận 3 tiêu chí cốt lõi: Bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân: Mục tiêu phấn đấu đạt 100%. Khám sức khỏe định kỳ toàn dân: Tối thiểu 1 năm/lần, tỷ lệ khám sàng lọc đạt trên 80% (hướng tới chỉ tiêu trên 90%). Nâng cao chất lượng cuộc sống: Tăng tuổi thọ trung bình và cải thiện chỉ số hạnh phúc của người dân trên địa bàn.

Y tế xã hội chủ nghĩa là ‘tấm lá chắn’ nhân văn từ cơ sở - Ảnh 12.

 

Nhóm tác giả
Tiến Thành
Ý kiến của bạn