Tinh gọn bộ máy, phân cấp mạnh mẽ tạo động lực tăng trưởng
Theo Báo cáo của Sở Y tế Hà Nội, quán triệt kết luận của đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy ngày 21/10/2026, Sở Y tế đã hoàn thiện phương án sắp xếp các đơn vị trực thuộc trình UBND Thành phố theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả: giảm từ 62 xuống còn 53 đơn vị (giảm 9 đầu mối, bao gồm 3 đơn vị hành chính, 38 bệnh viện, 5 trung tâm chuyên khoa, 1 Trung tâm Đào tạo và Chuyển giao công nghệ y tế mới thành lập tháng 5/2026 và 6 đơn vị bảo trợ xã hội).
Đồng thời, Thành phố thống nhất giữ nguyên mô hình hoạt động của 30 bệnh viện công lập đã thực hiện tự chủ chi thường xuyên và giữ nguyên mô hình Trung tâm Cấp cứu 115 để bảo đảm tính ổn định, kịp thời trong công tác cấp cứu ngoại viện phục vụ nhân dân.
Những quyết sách cải cách quyết liệt từ lãnh đạo Thành phố đã tạo ra xung lực tăng trưởng rõ nét cho toàn ngành. Cụ thể, thực hiện Chỉ thị số 17/CT-UBND của UBND Thành phố về kịch bản tăng trưởng kinh tế - xã hội, ngành Y tế Thủ đô dự kiến đạt mức tăng trưởng cả năm 2026 là 10,22% (riêng Quý IV bứt phá đạt 14,97%, cao hơn 2,04 điểm % so với kịch bản đề ra), qua đó đóng góp trực tiếp khoảng 0,35 điểm % vào tốc độ tăng trưởng GRDP chung của toàn Thành phố.
Song song với đó, công tác giải ngân vốn đầu tư công đạt kết quả ấn tượng khi tính đến tháng 10/2026, toàn ngành đã giải ngân lũy kế 2.808,06 tỷ đồng trên tổng kế hoạch 3.131,12 tỷ đồng được giao cho 31 dự án, đạt tỷ lệ 89,68% - bứt phá mạnh mẽ so với mức 72,52% của kỳ báo cáo trước đó.

Trước áp lực quỹ BHYT 9 tháng chạm ngưỡng 86,4% dự toán, lãnh đạo Hà Nội chỉ đạo siết kỷ cương, chống trục lợi quỹ.
Trên mặt trận cải cách thủ tục hành chính, phương châm "lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ" được cụ thể hóa bằng những con số ấn tượng.
Cụ thể, từ ngày 1/1 - 1/10/2026, Sở Y tế đã tiếp nhận 34.048 hồ sơ thủ tục hành chính thuộc 14 lĩnh vực quản lý; trong đó đã giải quyết 28.602 hồ sơ với 26.295 hồ sơ được trả kết quả trước hạn và đúng hạn, đạt tỷ lệ 92%.
Thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền của UBND Thành phố, Sở Y tế đã tham mưu UBND Thành phố, Chủ tịch UBND Thành phố ban hành 7 quyết định và trực tiếp ban hành 3 quyết định ủy quyền: qua đó 25 thủ tục hành chính được cấp Thành phố ủy quyền cho Giám đốc Sở Y tế giải quyết, 22 thủ tục ủy quyền cho Trưởng các phòng, đơn vị thuộc Sở và 1 thủ tục phân cấp trực tiếp về UBND các xã, phường.
Đặc biệt, thực hiện Quyết định số 1227/QĐ-UBND ngày 20/3/2026 của UBND Thành phố thông qua phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính, Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố đã phê duyệt phương án tái cấu trúc quy trình đối với 99 thủ tục hành chính trọng yếu có số lượng hồ sơ lớn như cấp giấy phép hành nghề y, giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và an toàn thực phẩm.
Việc bãi bỏ, thay thế các thành phần hồ sơ giấy trùng lặp đã có dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã cắt giảm đáng kể thời gian, chi phí tuân thủ pháp luật cho đội ngũ y, bác sĩ và cộng đồng doanh nghiệp y dược.
Áp lực vượt dự toán Quỹ BHYT
Nếu cải cách hành chính là điểm sáng về quản trị công thì việc cân đối và sử dụng bền vững Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) lại đang đặt ra bài toán hóc búa cho ngành Y tế Thủ đô. Tính đến tháng 9/2026, toàn Thành phố có 8.705.298 người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 96,48% dân số (tăng 464.681 người so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành 99,23% kế hoạch BHXH Việt Nam giao).
Tuy nhiên, tốc độ bao phủ rộng cùng nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao của người dân đã kéo theo chi phí khám, chữa bệnh BHYT gia tăng đột biến.
Số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy, toàn Thành phố ghi nhận 11.058.160 lượt khám, chữa bệnh BHYT (gồm 9.128.726 lượt ngoại trú và 1.929.434 lượt nội trú), tăng 6,5% so với cùng kỳ.
Tổng chi phí BHYT đề nghị thanh toán lên tới 24.939,9 tỷ đồng, tăng 14,2% (tương đương tăng thêm 3.098,2 tỷ đồng) và đã sử dụng hết 86,4% dự toán chi cả năm. Trong đó, chi phí bình quân mỗi lượt khám ngoại trú tăng 11,3% (lên mức 820.853 đồng/lượt), chi phí điều trị nội trú tăng 4,2% (lên mức 10.953.880 đồng/lượt) và tỷ lệ bệnh nhân chỉ định vào điều trị nội trú tăng thêm 1,4 điểm %, lên mức 17,4%. Các cơ quan chuyên môn dự báo, nếu giữ nguyên tốc độ chi bình quân của 9 tháng đầu năm, ước tính cả năm 2026 tổng chi khám, chữa bệnh BHYT tại Hà Nội sẽ chạm mốc 33.250 tỷ đồng, vượt dự toán được giao khoảng 15% (tương đương vượt khoảng 4.400 tỷ đồng).

TS.BS Nguyễn Đình Hưng - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội báo cáo UBND TP Hà Nội về kết quả thực hiện nhiệm vụ 10 tháng và phương hướng, nhiệm vụ 2 tháng cuối năm 2026, ngày 29/10 vừa qua.
Phân tích sâu nguyên nhân của áp lực vượt dự toán, ngành Y tế Hà Nội chỉ ra cả yếu tố khách quan lẫn những tồn tại nội tại cần chấn chỉnh.
Về khách quan, việc triển khai Thông tư số 01/2025/TT-BYT của Bộ Y tế quy định bỏ địa giới hành chính trong khám, chữa bệnh BHYT đối với 167 nhóm bệnh đã khiến lượng bệnh nhân từ các tỉnh, thành phố đổ về các bệnh viện tuyến cuối của Hà Nội tăng mạnh.
Số liệu thực tế cho thấy, người bệnh ngoại tỉnh chỉ chiếm 19,6% tổng số lượt khám nhưng lại chiếm tới 51% tổng chi phí thanh toán BHYT trên địa bàn Thành phố (tương đương 12.715,5 tỷ đồng, tăng 15,9%). Bên cạnh đó, cơ cấu dân số già hóa nhanh (Hà Nội hiện có trên 2,2 triệu người cao tuổi, riêng đối tượng hưu trí trên 600.000 người) làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính đòi hỏi điều trị dài ngày, tốn kém.
Về mặt chủ quan, qua công tác thanh tra, giám sát, cơ quan quản lý cũng thẳng thắn nhìn nhận tại một số cơ sở khám, chữa bệnh vẫn còn tình trạng chỉ định điều trị nội trú đối với các bệnh lý nhẹ có thể điều trị ngoại trú, kéo dài ngày nằm viện không cần thiết hoặc chỉ định dịch vụ cận lâm sàng vượt mức quy định.
Ngoài ra, tỷ lệ sử dụng thuốc biệt dược gốc và giá trúng thầu một số mặt hàng thuốc tại một vài đơn vị còn cao; việc trích chuyển dữ liệu khám, chữa bệnh lên cổng giám định của cơ quan BHXH đôi khi còn chậm, thiếu thông tin hoặc chưa chuẩn hóa theo Quyết định số 3176/QĐ-BYT.
Siết kỷ cương tài chính từ chỉ đạo của Thành phố, kiên quyết chống trục lợi quỹ
Trước áp lực chi phí khám, chữa bệnh BHYT tăng cao, lãnh đạo UBND TP. Hà Nội đã kịp thời ban hành Công văn số 3423/UBND-KGVX chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ chi phí, ngăn chặn tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ.
Quán triệt mệnh lệnh điều hành này, ngay từ tháng 7/2026, Sở Y tế Hà Nội đã ban hành Văn bản số 7322/SYT-QLBHYTCNTT chỉ đạo chấn chỉnh toàn diện công tác khám, chữa bệnh BHYT; đồng thời thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành (theo Quyết định số 2130/QĐ-SYT và 3266/QĐ-SYT) trực tiếp thanh tra, kiểm tra chuyên đề tại 12 đơn vị y tế có tốc độ gia tăng chi phí bất thường.
Song song với việc rà soát chặt chẽ giá thuốc trúng thầu (Văn bản số 9625/SYT-NVD và 9850/SYT-QLBHYTCNTT), Sở Y tế đã phối hợp đồng bộ với BHXH Thành phố và Công an Thành phố tổ chức 03 hội nghị chuyên đề phổ biến quy định tại Điều 215 Bộ luật Hình sự về tội gian lận bảo hiểm y tế cho đội ngũ cán bộ quản lý, y bác sĩ trên toàn địa bàn (ngày 15-16/9/2026).
Thông điệp được quán triệt rõ ràng: "mọi hành vi lập hồ sơ bệnh án khống, kê tăng số lượng thuốc, vật tư y tế hay lạm dụng chỉ định kỹ thuật để trục lợi quỹ BHYT sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật".
Những biện pháp siết chặt kỷ cương tài chính theo chỉ đạo của lãnh đạo Thành phố đã bước đầu phát huy hiệu quả kinh tế rõ rệt, toàn ngành Y tế Hà Nội đã tiết giảm được 83,6 tỷ đồng chi phí sử dụng thuốc, tiết kiệm 349 tỷ đồng tại 20 cơ sở y tế thực hiện quy trình tái sử dụng vật tư y tế đúng chuẩn chuyên môn, đồng thời kiên quyết từ chối thanh toán 82,2 tỷ đồng chi phí bất hợp lý thông qua công tác kiểm tra, giám sát.
Trong giai đoạn nước rút những tháng cuối năm 2026 và định hướng năm 2027, Sở Y tế Hà Nội tiếp tục yêu cầu 100% cơ sở khám, chữa bệnh chuẩn hóa dữ liệu thanh toán điện tử theo Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính; đẩy mạnh việc chuyển người bệnh mắc các bệnh mạn tính đã điều trị ổn định về quản lý, cấp thuốc tại Trạm Y tế xã, phường nhằm giảm chi phí điều trị tuyến trên.
Đồng thời, Sở Y tế cũng kiến nghị UBND Thành phố đề xuất với Bộ Y tế và BHXH Việt Nam xem xét bổ sung dự toán chi khám, chữa bệnh BHYT năm 2026 cho Hà Nội, nghiên cứu điều chỉnh cơ chế thanh toán BHYT đối với nhóm bệnh nhân ngoại tỉnh mắc bệnh mạn tính thông thường mà tuyến tỉnh đủ năng lực điều trị, bảo đảm sự công bằng, minh bạch và phát triển bền vững của Quỹ BHYT Thủ đô.
