Y tế Thủ đô trong kỷ nguyên mới (1): Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở

Thời sự
SKĐS - Với quyết tâm chính trị cao của Thành phố, 100% Trạm Y tế xã, phường khẳng định vai trò 'chốt chặn' chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chương trình hành động số 06-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch số 71/KH-UBND của UBND TP. Hà Nội, mạng lưới y tế cơ sở Thủ đô đã hoàn tất kiện toàn theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Thành phố, 100% Trạm Y tế xã, phường đã có bác sĩ làm việc thường xuyên cùng sự "đỡ đầu" chuyên môn của 155 bệnh viện, phòng khám và những đột phá về chuyển đổi số, tuyến y tế gần dân nhất đang thực sự chuyển mình thành "chốt chặn" tin cậy bảo vệ sức khỏe nhân dân Thủ đô.

Bước chuyển từ quyết sách của Thành phố và cơ chế 'bệnh viện đỡ đầu'

Năm 2026 đánh dấu cột mốc bản lề trong tổ chức bộ máy của ngành Y tế Thủ đô khi toàn bộ 126 Trạm Y tế xã, phường được sắp xếp, kiện toàn đồng bộ theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Bám sát chủ trương của Thành ủy tại Chương trình hành động số 06-CTr/TU ngày 12/01/2026 và Kế hoạch số 71/KH-UBND ngày 26/02/2026 của UBND Thành phố, lãnh đạo Hà Nội xác định lấy y tế cơ sở làm nền tảng, lồng ghép quy hoạch mạng lưới y tế cơ sở vào Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm (được phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND).

Để bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, UBND Thành phố đã ban hành Quy chế phối hợp kèm theo Quyết định số 4597/QĐ-UBND, xác định rõ 126 Trạm Y tế là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã và chịu sự quản lý, hướng dẫn toàn diện về chuyên môn của Sở Y tế.

Y tế Thủ đô trong kỷ nguyên mới (1): Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở - Ảnh 1.

Với quyết tâm chính trị cao của Thành phố, 100% Trạm Y tế xã, phường khẳng định vai trò 'chốt chặn' chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ảnh: Bảo Loan

Từ bộ khung chính sách này, một mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu rộng khắp đã hoạt động ổn định với 444 điểm trạm, 55 phòng khám đa khoa, 18 cơ sở điều trị Methadone và 02 nhà hộ sinh, bám sát từng khu dân cư từ nội đô đến vùng ngoại thành xa xôi.

Thành quả ấn tượng nhất trong năm đầu tiên vận hành mô hình mới là Hà Nội đã hoàn thành mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết số 72-NQ/TW và chỉ đạo của Thành phố: 126/126 Trạm Y tế xã, phường đều có bác sĩ làm việc thường xuyên, đạt tỷ lệ 100%.

Không dừng lại ở việc phủ kín nhân lực tại chỗ, thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố về phát huy nguồn lực y tế chất lượng cao trên địa bàn, Sở Y tế Hà Nội đã thiết lập cơ chế liên kết chuyên môn quy mô lớn khi huy động 155 cơ sở khám, chữa bệnh tuyến trên về hỗ trợ trực tiếp cho y tế cơ sở, gồm 34 bệnh viện thuộc Sở Y tế, 30 bệnh viện Trung ương và Bộ, ngành, 23 bệnh viện tư nhân cùng 68 phòng khám đa khoa tư nhân.

Đơn cử, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội đã cử 250 lượt cán bộ với 206 buổi làm việc trực tiếp tại tuyến xã, thực hiện khám, tư vấn cho 6.281 lượt người dân ngay tại địa bàn.

Sự đồng hành sát sao của các chuyên gia đầu ngành đã giúp số lượng Trạm Y tế đủ điều kiện và công bố khám sức khỏe tăng gấp đôi (từ 9 lên 18 trạm). Nhờ đó, lượt khám, chữa bệnh ban đầu tại tuyến trạm tăng từ 8 - 12% và tỷ lệ chuyển tuyến giảm rõ rệt so với 6 tháng đầu năm.

Toàn Thành phố hiện đã quản lý, điều trị định kỳ ngay tại Trạm Y tế cho 139.974 bệnh nhân tăng huyết áp và 51.479 bệnh nhân đái tháo đường, giúp người dân không còn phải vất vả xếp hàng chờ đợi ở bệnh viện tuyến cuối.

Phân tầng nguy cơ bằng dữ liệu số, đưa y tế chuyên sâu về gần dân

Chia sẻ về diện mạo y tế cơ sở Thủ đô trong giai đoạn mới, TS.BS Nguyễn Đình Hưng - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh, quán triệt quan điểm chủ đạo của Nghị quyết số 72-NQ/TW và chỉ đạo của lãnh đạo Thành phố là lấy phòng bệnh hơn chữa bệnh, phát triển y tế cơ sở giữ vai trò then chốt nhất.

Theo lãnh đạo Sở Y tế, để người dân Thủ đô thực sự cảm nhận được sự đổi thay ngay tại nơi mình sinh sống, không chỉ dừng lại ở việc xây dựng trụ sở trạm y tế khang trang, sạch đẹp hay ban hành định mức đầu tư đầy đủ trang thiết bị y tế, mà cốt lõi là người dân phải được thụ hưởng những dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng hơn, thuận tiện hơn.

Cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số toàn diện của Thành phố (theo Nghị quyết số 57-NQ/TW và Đề án Telehealth được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 4434/QĐ-UBND ngày 21/8/2026), Hà Nội đang triển khai quyết liệt chương trình tạo lập Hồ sơ sức khỏe điện tử thông qua chiến dịch khám sức khỏe toàn dân (đã đạt hơn 7,36 triệu lượt người, tương đương 85,7% dân số) và kết nối liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh giữa các cơ sở trong và ngoài công lập.

Y tế Thủ đô trong kỷ nguyên mới (1): Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở - Ảnh 2.

S.BS Nguyễn Đình Hưng - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh, quán triệt quan điểm chủ đạo của Nghị quyết số 72-NQ/TW và chỉ đạo của lãnh đạo Thành phố là lấy phòng bệnh hơn chữa bệnh, phát triển y tế cơ sở giữ vai trò then chốt nhất. Ảnh: Bảo Loan

"Mục tiêu cuối cùng là mỗi người dân Thủ đô có một Hồ sơ sức khỏe điện tử bảo đảm tiêu chí 'đúng – đủ – sạch – sống' và kết nối dùng chung. Từ nguồn dữ liệu được cập nhật liên tục đó, người dân sẽ được hướng dẫn phân tầng nguy cơ sức khỏe thành 4 vùng rõ rệt", TS.BS Nguyễn Đình Hưng phân tích.

Theo đó, với nhóm người dân thuộc vùng xanh (sức khỏe tốt), hệ thống sẽ khuyến nghị duy trì lối sống lành mạnh; nhóm vùng vàng sẽ được can thiệp, tư vấn dự phòng sớm các bệnh lý có nguy cơ phát sinh; nhóm vùng tím (đã mắc bệnh mạn tính) được đưa vào diện quản lý, theo dõi và điều trị định kỳ; đặc biệt, nhóm vùng đỏ (nguy cơ sức khỏe rất cao) sẽ được cảnh báo để thăm khám, điều trị sớm hoặc nhập viện kịp thời.

TS.BS Nguyễn Đình Hưng cho biết, với một trạm y tế quản lý khoảng 100.000 dân, hiệu quả hoạt động sẽ được đo lường bằng chính việc quản lý tốt các nhóm nguy cơ này, từng bước chuyển dịch người dân từ tầng nguy cơ cao xuống tầng nguy cơ thấp, giảm tỷ lệ mắc bệnh và hạn chế tối đa các tình huống cấp cứu bất ngờ trên địa bàn — nơi trạm y tế đóng vai trò xử trí ban đầu và kết nối trực tiếp với Trung tâm Cấp cứu 115.

Để hiện thực hóa sự thuận tiện tối đa cho người dân, Sở Y tế đã đề xuất UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng một phần mềm dùng chung cho toàn bộ 126 Trạm Y tế xã, phường. Trên nền tảng này, người dân có thể dễ dàng đặt lịch khám bệnh, nhận tư vấn phòng bệnh, theo dõi lịch tiêm chủng hay tra cứu thông tin an toàn thực phẩm. 

Y tế Thủ đô trong kỷ nguyên mới (1): Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở - Ảnh 3.

Môi trường của Trạm Y tế tại Thủ đô trong giai đoạn mới không chỉ bó hẹp trong việc khám bệnh, cấp thuốc mà trở thành không gian chăm sóc toàn diện cho cả người cao tuổi, trẻ em và cộng đồng dân cư.

Song song đó, khi Khung kiến trúc chuyển đổi số ngành Y tế Thủ đô hoàn thiện, dữ liệu khám chữa bệnh từ các bệnh viện tuyến trên sẽ tự động liên thông ngược về trạm y tế. Nhờ vậy, bác sĩ tuyến xã nắm trọn bệnh sử của người dân trên địa bàn, đồng thời thực hiện hội chẩn từ xa (Telehealth), đào tạo liên tục và chuyển giao kỹ thuật bài bản từ tuyến trên.

Đặc biệt, để giải bài toán nhân lực và tiện ích cho tuyến cơ sở, cùng với Nghị quyết số 29 của HĐND Thành phố ban hành chính sách đãi ngộ, thu hút bác sĩ về công tác tại trạm y tế, ngành Y tế Hà Nội đang hoàn thiện đề án thí điểm cấp phát thuốc ngoại trú BHYT tại các nhà thuốc tư nhân trên địa bàn. Khi cơ chế này đi vào vận hành, người dân sau khi khám bệnh có thể lĩnh thuốc BHYT ngay tại nhà thuốc gần nhà mình nhất, nâng tầm chất lượng phục vụ của y tế cơ sở.

Chùm chính sách an sinh y tế nhân văn, củng cố niềm tin của nhân dân

Bám sát các quyết sách an sinh xã hội mang tính đột phá của HĐND Thành phố ban hành trong năm 2026, như Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND (về chính sách an sinh xã hội, dịch vụ khám chữa bệnh lưu động, từ xa, chăm sóc người yếu thế), Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND (hỗ trợ đóng BHYT cho đối tượng chính sách) cùng Nghị quyết số 48 và 80/2026/NQ-HĐND (chăm sóc sức khỏe, việc làm cho người cao tuổi), TS.BS Nguyễn Đình Hưng khẳng định, để người dân thực sự cảm thấy mình là chủ thể thụ hưởng và đặt trọn niềm tin, y tế cơ sở phải giữ vững vai trò là "chốt chặn ban đầu".

Y tế Thủ đô trong kỷ nguyên mới (1): Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở - Ảnh 4.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Thành phố, 100% Trạm Y tế xã, phường đã có bác sĩ làm việc thường xuyên cùng sự "đỡ đầu" chuyên môn của 155 bệnh viện, phòng khám và những đột phá về chuyển đổi số, tuyến y tế gần dân nhất đang thực sự chuyển mình thành "chốt chặn" tin cậy bảo vệ sức khỏe nhân dân Thủ đô.

Theo đó, mỗi trạm y tế phải cung ứng đầy đủ các dịch vụ thiết yếu đáp ứng nhu cầu thực tế của nhân dân: từ khám chữa bệnh ban đầu, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng, tư vấn dân số -phát triển, giám sát an toàn thực phẩm cho đến quản lý sức khỏe toàn dân qua Hồ sơ sức khỏe điện tử.

Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo của Tổ công tác số 4 UBND Thành phố, ngành Y tế Hà Nội đang triển khai thí điểm các mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi ngay tại Trạm Y tế xã, phường (như tại Long Biên, Quốc Oai, Đống Đa, Việt Hưng, Tây Hồ, Bồ Đề) để đánh giá và nhân rộng ra toàn Thành phố. 

Môi trường của Trạm Y tế tại Thủ đô trong giai đoạn mới không chỉ bó hẹp trong việc khám bệnh, cấp thuốc mà trở thành không gian chăm sóc toàn diện cho cả người cao tuổi, trẻ em và cộng đồng dân cư.

Thẳng thắn nhìn nhận những thách thức hiện nay như cơ sở vật chất một số trạm còn xuống cấp, thiếu bác sĩ chuyên khoa hay khó khăn trong điều phối khi trạm trực thuộc UBND cấp xã, ngành Y tế Hà Nội đã kiến nghị UBND Thành phố ưu tiên nguồn vốn đầu tư công trung hạn 2026 - 2030, chỉ đạo chính quyền 126 xã, phường bố trí nguồn lực sửa chữa trạm y tế và hoàn thiện đề án vị trí việc làm để phấn đấu đạt 4 – 5 bác sĩ/trạm vào năm 2030.

Như đúc kết của TS.BS Nguyễn Đình Hưng: "Diện mạo y tế cơ sở Thủ đô thay đổi không chỉ từ những ngôi nhà được xây mới hay trang thiết bị hiện đại, mà quan trọng nhất là nhân lực tuyến cơ sở được đào tạo bài bản, được tăng cường hỗ trợ từ tuyến trên. Việc hội chẩn từ xa và liên thông dữ liệu số chính là cách chúng ta mang y tế chuyên sâu về tận trạm y tế để tiếp cận gần dân nhất".

Phóng viên
Ý kiến của bạn