Tại các xã vùng cao như Bằng Hành, Tuyên Quang, địa hình chia cắt, đường sá đi lại khó khăn, khoảng cách đến bệnh viện tuyến trên xa khiến việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân còn không ít trở ngại. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số đang mở thêm cơ hội để người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại cộng đồng.
BSCKII Vũ Hùng Vương - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang cho biết, y tế số đang từng bước trở thành "cánh tay nối dài", giúp rút ngắn khoảng cách địa lý giữa người dân vùng cao với các cơ sở y tế và đội ngũ bác sĩ tuyến trên.
Theo BSCKII Vũ Hùng Vương, một trong những nền tảng quan trọng là hồ sơ sức khỏe điện tử. Hiện 100% trạm y tế và phòng khám khu vực trên địa bàn tỉnh đã triển khai cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Người dân có thể sử dụng Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID, trong khi cán bộ y tế có điều kiện theo dõi thông tin sức khỏe, lịch sử bệnh lý, tiêm chủng và các bệnh không lây nhiễm một cách thuận tiện hơn.
"Thay vì mỗi lần đi khám phải mang theo nhiều giấy tờ, thông tin sức khỏe được số hóa giúp cán bộ y tế có thêm dữ liệu để theo dõi người bệnh liên tục", BSCKII Vũ Hùng Vương cho hay.
Đối với những địa bàn vùng cao, nơi việc di chuyển đến tuyến tỉnh hoặc tuyến Trung ương có thể mất nhiều thời gian, khám chữa bệnh từ xa cũng mang lại những thay đổi đáng kể. Thông qua hệ thống Telehealth, trạm y tế xã có thể kết nối với các bác sĩ, chuyên gia tuyến tỉnh và tuyến trên để hội chẩn, xin ý kiến chuyên môn đối với những trường hợp khó.
Người dân vùng cao được hưởng lợi từ các giải pháp y tế số và khám chữa bệnh từ xa.
Sở Y tế Tuyên Quang phối hợp với Bộ Y tế và UNDP triển khai Đề án "Bác sĩ cho mọi nhà - khám chữa bệnh từ xa" đến các trạm y tế xã, trong đó có những địa bàn vùng cao, vùng khó khăn.
Theo lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang, trước đây, khoảng cách địa lý là một trong những rào cản lớn đối với người dân vùng cao khi cần tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu. Việc ứng dụng công nghệ giúp bác sĩ tuyến cơ sở có thể nhận được sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời, qua đó nâng cao năng lực xử trí tại chỗ và hạn chế những trường hợp phải chuyển tuyến không cần thiết.
Không chỉ hỗ trợ trong khám và điều trị, y tế số còn góp phần thay đổi cách quản lý sức khỏe người dân. Hồ sơ sức khỏe điện tử cho phép cán bộ y tế theo dõi người dân theo quá trình, thay vì chỉ ghi nhận thông tin tại từng lần khám.
Các dữ liệu liên quan đến tiêm chủng, bệnh mạn tính, sức khỏe bà mẹ - trẻ em, người cao tuổi... có thể được cập nhật và quản lý thuận tiện hơn. Từ đó, cán bộ y tế có điều kiện chủ động nhắc lịch tái khám, tư vấn phòng bệnh và theo dõi những nhóm có nguy cơ.
"Định hướng là chuyển từ khám chữa bệnh theo lượt sang quản lý sức khỏe suốt đời. Khi dữ liệu được liên thông và cập nhật, cán bộ y tế có thể chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe người dân", BSCKII Vũ Hùng Vương nói.
Bên cạnh đó, việc số hóa các thủ tục hành chính cũng giúp người dân thuận tiện hơn khi sử dụng dịch vụ y tế. Căn cước công dân gắn chip, VNeID hoặc VssID có thể được sử dụng thay cho thẻ BHYT giấy trong nhiều quy trình; đăng ký khám bệnh, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu kết quả cận lâm sàng cũng từng bước được thực hiện trên nền tảng số.
Tuy nhiên, để y tế số thực sự trở thành công cụ thu hẹp khoảng cách chăm sóc sức khỏe giữa vùng cao và khu vực thuận lợi, theo BSCKII Vũ Hùng Vương, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ cả về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và khả năng tiếp cận của người dân.
Tỉnh Tuyên Quang định hướng đẩy nhanh việc triển khai bệnh án điện tử tại các cơ sở có giường bệnh, xây dựng cơ sở dữ liệu y tế kết nối giữa tuyến xã, khu vực, tỉnh và quốc gia; đồng thời tăng cường kết nối với hệ thống dân cư và bảo hiểm xã hội theo Đề án 06.
Cùng với đó, hệ thống Telehealth cần tiếp tục được mở rộng, nhất là về trang thiết bị và đường truyền tại các trạm y tế vùng sâu, vùng xa. Phạm vi hội chẩn đa chuyên khoa cũng cần được tăng cường để hỗ trợ tốt hơn cho tuyến cơ sở.
Một yếu tố không kém phần quan trọng là đào tạo đội ngũ cán bộ y tế cơ sở sử dụng thành thạo các nền tảng số, đồng thời hướng dẫn người dân, đặc biệt là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận các dịch vụ y tế số một cách đơn giản, thuận tiện.
Theo lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang, những địa bàn khó khăn như Bằng Hành cần tiếp tục được ưu tiên đầu tư về thiết bị, kết nối mạng và hỗ trợ chuyên môn từ xa. Mục tiêu là dù sinh sống ở vùng cao hay khu vực thuận lợi, người dân đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngày càng chất lượng.
Khi công nghệ được đưa đến gần cộng đồng, khoảng cách địa lý không còn là rào cản duy nhất trong tiếp cận y tế. Từ một trạm y tế vùng cao, người dân có thể được kết nối với hệ thống chuyên môn rộng hơn, mở ra thêm cơ hội được tư vấn, theo dõi và chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi mình sinh sống.