Tại xã vùng cao Sà Phìn (tỉnh Tuyên Quang), nơi đồng bào người Mông chiếm 86,7% dân số, công tác chăm sóc sức khỏe đang có những chuyển biến rõ nét nhờ chuyển đổi số.
Những cuốn sổ y bạ dày cộp, rời rạc dần được thay thế bằng hệ thống dữ liệu điện tử, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa y tế cơ sở và người dân vùng sâu, vùng xa.
Trạm Y tế xã Sà Phìn hiện có 15 cán bộ, quản lý sức khỏe cho hơn 16.000 người dân ở 45 thôn, bản. Trước đây, mỗi lần khám bệnh, nhân viên y tế phải lật giở sổ sách để tìm lại bệnh sử, thông tin dễ bị gián đoạn, khó theo dõi liên tục. Nay, chỉ với vài thao tác trên máy tính, toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh của người dân được hiển thị đầy đủ, khoa học.
Siêu âm thai tại Trạm Y tế xã Sà Phìn. Ảnh: T.H.
Câu chuyện của ông Vàng Dũng Nam (sinh năm 1969, trú tại thôn Đoàn Kết, xã Sà Phìn) là một ví dụ điển hình. Tháng 4/2026, ông đến trạm trong tình trạng chóng mặt, mệt mỏi. Thay vì phải khai báo lại từ đầu, cán bộ y tế chỉ cần tra cứu hồ sơ sức khỏe điện tử. Tiền sử tăng huyết áp cùng các chỉ số điều trị gần nhất được hiển thị rõ ràng, giúp bác sĩ đưa ra phác đồ phù hợp, kịp thời điều chỉnh thuốc và hạn chế sai sót chuyên môn.
Hội chẩn trực tuyến kết nối với Bệnh viện Đa khoa khu vực Đồng Văn. Ảnh T.H.
Chị Dương Thị Thu Huế, Giám đốc Trạm Y tế xã Sà Phìn cho biết: "Trạm đã triển khai đồng bộ các phần mềm quản lý bảo hiểm y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử và tiêm chủng mở rộng. Tỷ lệ người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử đạt trên 95%."
Hiệu quả thể hiện rõ nhất trong công tác tiêm chủng. Hệ thống tự động rà soát danh sách trẻ đến lịch tiêm, giúp cán bộ y tế chủ động nhắn tin, gọi điện nhắc phụ huynh. Ở địa bàn miền núi, địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, việc không bỏ sót mũi tiêm cho trẻ em là nỗ lực lớn của đội ngũ y tế, với sự hỗ trợ đắc lực từ công nghệ.
Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực, quá trình chuyển đổi số tại Sà Phìn vẫn còn không ít khó khăn. Hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, nhiều máy tính cấu hình thấp, đường truyền internet không ổn định, ảnh hưởng đến việc vận hành phần mềm.
Bên cạnh đó, các hệ thống chưa liên thông hoàn toàn khiến cán bộ phải nhập liệu lặp lại. Trình độ dân trí không đồng đều, một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, không thông thạo tiếng phổ thông cũng gây khó khăn trong việc cung cấp thông tin chính xác cho hồ sơ điện tử.
Cán bộ y tế tra cứu thông tin người bệnh bằng thẻ CCCD trên hệ thống phần mềm khám chữa bệnh tại Trạm Y tế xã Sà Phìn. Ảnh: T.H.
Từ thực tế tại Sà Phìn cho thấy, chuyển đổi số trong y tế không còn là khái niệm xa vời mà đã hiện diện trong từng hoạt động khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Những khó khăn hiện nay đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ hơn về hạ tầng và nhân lực trong thời gian tới.
Vượt qua thách thức, công nghệ đang trở thành cầu nối quan trọng, giúp người dân ở những thôn, bản xa xôi được quản lý và chăm sóc sức khỏe liên tục, hiệu quả. Chuyển đổi số không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là chìa khóa nâng cao chất lượng cuộc sống, hướng tới công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế cho đồng bào vùng cao.
