Khi y tế cơ sở được dân tin tưởng
Trước đây, nhiều trạm y tế xã chỉ có giường không, phòng trống, các y sĩ cũng chỉ có cái ống nghe “làm bạn”, nhiều trạm y tế chỉ tồn tại cho có, còn người dân thì hờ hững. Nhưng giờ đây, điều đó không còn nữa, nhiều trạm y tế xã khang trang, đủ thiết bị khám chữa bệnh ban đầu, giúp bà con yên tâm hơn khi khám bệnh “tại nhà”. Đã 3 năm nay, khi thấy có vấn đề về sức khỏe là chị Nguyễn Thị Th. ở xã Quỳnh Trang, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình lại đến trạm y tế xã để được thăm khám. Chị Th. cho biết, từ nhà đến trung tâm y tế huyện chỉ hơn 5km nhưng từ ngày được tư vấn và chăm sóc sức khỏe tại trạm, chị cảm thấy yên tâm và sức khỏe của mình cũng theo đó mà ổn định hơn. “Thật tiếc vì trước đây chỉ hơi hắt hơi sổ mũi đã chạy lên tuyến trên mà bỏ quên mất trạm y tế gần gũi, sạch sẽ thân thiện ngay tại nhà, các cô nhân viên y tế tư vấn nhiệt tình...” - chị Th. chia sẻ. Cũng giống như chị Th, 3 năm nay, sức khỏe của bà con xã Thịnh An, huyện Vĩnh Thạnh được nâng cao và cải thiện rõ rệt vì giờ đây bà con đã chăm đến Trạm Y tế thị trấn để khám bệnh. Trước đây, nếu đau ốm, bà con phải lên tận Trung tâm Y tế huyện để khám. Nhưng từ khi trạm y tế xã được trang bị máy siêu âm, máy đo đường huyết, máy điện tim, lại có bác sĩ trên huyện, trên tỉnh luân phiên về khám sức khỏe cho bà con, chẩn bệnh chính xác, kê đơn thuốc hiệu quả, rẻ tiền..., bà con bị đau ốm sẵn sàng tranh thủ ra xã khám, sức khỏe đảm bảo hơn. Là người gắn bó với y tế cơ sở hơn 10 năm nay, BS. Bùi Văn Đầy, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Thịnh An, huyện Vĩnh Thạnh, TP. Cần Thơ chia sẻ: “Từ ngày trạm y tế được trang bị các thiết bị tương đối đầy đủ như máy siêu âm, máy điện tim, máy đo đường huyết... đặc biệt, trong số đó có máy siêu âm là niềm mong mỏi không chỉ của chúng tôi nhiều năm nay mà còn rất nhiều bệnh nhân... nhiều trường hợp qua khám bệnh siêu âm, các thầy thuốc phát hiện bệnh nhân bị một số bệnh lý cấp cần được cấp cứu, xử trí kịp thời. Nhiều người đã được cứu sống vì được phát hiện bệnh sớm và chuyển lên tuyến trên kịp thời.
Máy chạy thận đã về tuyến huyện, người dân được hưởng lợi ích y tế ngay tại quê nhà.
Cùng với sự tin tưởng khám chữa bệnh ban đầu tại tuyến xã, nhiều bệnh viện tuyến huyện đã thực hiện được các kỹ thuật tuyến tỉnh, có bệnh viện thực hiện được những kỹ thuật tuyến trung ương... Hoặc như trước đây, chạy thận nhân tạo chỉ có ở Hà Nội, bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh thì giờ đã có hàng chục bệnh viện tuyến huyện, thậm chí cả một số bệnh viện miền núi cũng đã thực hiện chạy thận nhân tạo... Sự nỗ lực không ngừng của ngành y tế đã và đang xóa dần khoảng cách chăm sóc y tế giữa các tuyến, giúp người dân tiếp cận với thành tựu y tế hiện đại ngay tại quê nhà.
Xóa dần khoảng cách
Xác định rõ y tế cơ sở là nơi đầu tiên người dân tiếp cận khi ốm đau, vì vậy ngành y tế luôn chú trọng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người dân tại tuyến y tế cơ sở và đầu tư cho y tế cơ sở là một xu hướng thiết yếu. Theo nhận định của lãnh đạo Bộ Y tế tại Hội nghị Các giải pháp phát triển và xây dựng y tế cơ sở trong tình hình mới do Bộ Y tế tổ chức, nhiệm vụ đặt ra: y tế cơ sở là “màng lọc” tốt để giúp dân phòng ngừa dịch bệnh và làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, tránh để nhân dân phải vượt tuyến khi gặp những bệnh nhẹ.
Siêu âm tại Trạm Y tế xã Thịnh An, huyện Vĩnh Thạnh.
Theo thống kê của Bộ Y tế, đến nay 100% số xã, phường, thị trấn có cán bộ y tế với 78% trạm y tế xã có bác sĩ làm việc. Với mạng lưới y tế cơ sở rộng khắp, công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân đã đạt hiệu quả đáng khích lệ, Việt Nam được Liên hợp quốc đánh giá là một điểm sáng trong việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về y tế. Tuy nhiên, hiện nay, mới chỉ có hơn 60% số trạm y tế xã trên cả nước đạt tiêu chí quốc gia về y tế tuyến xã khi xây dựng thành công mô hình 2 trong 1 (kết hợp cả chức năng dự phòng và khám chữa bệnh). Mặt khác, theo nghiên cứu của Bộ Y tế, hơn 70% số bệnh nhân vượt tuyến ở Trung ương có thể điều trị ngay ở tuyến dưới; 81,8% số bệnh nhân vượt tuyến ở tỉnh có thể điều trị ở huyện, xã và 67,9% số bệnh nhân vượt tuyến ở huyện có thể điều trị ở ngay tuyến xã. Theo đó, để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế đã triển khai Đề án Bệnh viện vệ tinh tới nhiều tỉnh. Từ năm 2013 đến nay đã có hàng trăm bệnh viện tuyến huyện được chuyển giao kỹ thuật, hàng nghìn kỹ thuật đã được ứng dụng tại cơ sở, đem lại lợi ích cho người bệnh. Cùng với việc nâng cao năng lực khám chữa bệnh cho tuyến dưới, Bộ Y tế đã huy động nhiều nguồn vốn để từng bước nâng cấp hệ thống y tế cơ sở, giúp xóa dần khoảng cách với y tế tuyến trên. Tuy nhiên, quan điểm của ngành là không đầu tư dàn trải, cào bằng mà chỉ tập trung cho một số trạm y tế ở vùng sâu, vùng xa, cách xa các trung tâm y tế quận, huyện... Bộ Y tế cũng cho biết, ngành cũng sẽ tăng cường đội ngũ bác sĩ về tuyến xã, chỉ đạo các bệnh viện tuyến trên tích cực chuyển giao kỹ thuật theo các gói dịch vụ để nâng cao trình độ cho cán bộ ở các trạm y tế. Nhờ được quan tâm đầu tư, đến nay, cơ sở y tế xã, tuyến huyện đã khang trang, rộng rãi hơn, các bệnh viện được trang bị thêm các thiết bị cần thiết cho chuyên môn, tăng thêm hàng chục ngàn giường bệnh, đặc biệt là nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ y tế. Theo đó, bước đầu đã giảm được số bệnh nhân chuyển tuyến lên tuyến trên, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh phục vụ nhân dân.