Từ năm 2002 đến nay, dù còn gặp nhiều khó khăn, nhưng Long An đã đạt được nhiều kết quả trong việc đưa Chỉ thị 06/ CTTƯ “củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở” vào thực tế cuộc sống… Hiện tại, toàn tỉnh có 98% trạm y tế có bác sĩ, gần 90% xã đạt chuẩn quốc gia về y tế; nhân dân vùng sâu, vùng xa được tiếp cận các dịch vụ y tế tốt hơn. Các mặt về công tác cán bộ, trang bị kỹ thuật, chính sách đãi ngộ cho y tế cơ sở cũng được tiến hành từng bước vững chắc. Bác sĩ Lê Thanh Liêm, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Long An đã trả lời phỏng vấnBáo Sức khỏe Đời Sống.
P/V:Ông có thể cho biết, từ khi thực hiện Chỉ thị 06/CTTƯ, y tế cơ sỏ của Long An đã chuyển biến như nào?
Đ/C Lê Thanh Liêm :- Long An là tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, kênh rạch chằng chịch, đường biên giới dài gần 138 km, dân số khoảng 1.437.000 người sống trên diện tích gần 4.500 km2 trải dài từ vùng sâu, vùng xa Đồng Tháp Mười như: Vĩnh Hưng, Mộc Hóa, Thạnh Hóa, Đức Huệ đến vùng phía Đông giáp TP Hồ Chí Minh, tới các địa phương tập trung công nghiệp phát triển mạnh như Bến Lức, TP Tân An, Cần Đước, Cần Giuộc, đặc biệt là huyện Đức Hòa giáp TP HCM có nhiều khu công nghiệp lớn bậc nhất nước, thu hút lượng công nhân lớn.
Địa bàn dân cư phân bố đa dạng, di dân cơ học có nhiều biến động bởi tốc độ công nghiệp hóa, từ đó việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân gặp nhiều khó khăn. Từ 2002 đến nay, hầu hết các cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương ở Long An đã tập trung lãnh đạo, củng cố, hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở nên việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân được nâng lên rõ rệt.
Thực hiện Chỉ thị 06 và công văn số 400/TU của Tỉnh ủy Long An đã làm đổi thay tích cực bộ mặt cả một mạng lưới y tế cơ sở. Chỉ thị đã quán triệt đến các cấp, các ngành từ huyện tới cơ sở. Cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đã nhận thức rõ: Hiệu quả của mạng lưới y tế cơ sở sẽ góp phần xóa đói giảm nghèo, giữ vững trật tự an toàn xã hội.
Việc hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở phải đồng hành với việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, gắn chuẩn quốc gia về y tế xã với việc xây dựng cuộc sống mới ở địa bàn dân cư. Từ nhận thức cao về tầm quan trọng của y tế cơ sở, gồm (Trung tâm y tế huyện, Bệnh viện huyện, Trạm y tế xã và Tổ y tế ấp) là tuyến gần dân nhất, đảm bảo cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe với chi phí thấp, góp phần thực hiện công bằng xã hội. UBND tỉnh đã chuyển giao toàn bộ hoạt động xây dựng cơ bản và việc cấp kinh phí thường xuyên của các trạm y tế xã cho UBND các huyện, để ngày càng nâng cao trách nhiệm của cấp ủy và chính quyền địa phương với tuyến y tế cơ sở.
Các chỉ tiêu về công tác chăm sóc sức khỏe cũng đưa vào các nghị quyết của HĐND và UBNDcác cấp, bám sát các nội dung về chuẩn quốc gia y tế xãđể chỉ đạo. Các xã đạt chuẩn, hàng năm, địa phương đều dành kinh phí để nâng cấp, sửa chữa. Công tác lãnh đạo và thực hiện đối với Ban chăm sóc sức khỏe nhân dân thật sự mang lại nhiều hiệu quả. Một số huyện như Cần Giuộc, Đức Hòa, Bến Lức đã nỗ lực thực hiện nâng cao chất và lượng hoạt động ở các trạm y tế đạt chuẩn quốc gia về cung ứng, quản lí các dịch vụ y tế và huy động lực lượng tham gia cộng đồng.
P/V: Để nâng cao chất lượng và hiệu quả của mạng lưới y tế cơ sở, ngành y tế tỉnh nhà đã tiến hành củng cố tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động như thế nào?
- Đ/C Lê Thanh Liêm : Đến nay, đã có 100 % xã thành lập Ban chăm sóc sức khỏe nhân dân thu hút cả cộng đồng tham gia với nhiều ban ngành, đoàn thể và cả nhân dân, triển khai rộng khắp mạng lưới nhân viên sức khỏe cộng đồng, cộng tác viên dinh dưỡng, dân số, phòng chống HIV/AIDS…
Do làm tốt công tác tuyên truyền, phòng chống dịch bệnh; vệ sinh an toàn thực phẩm cũng kiểm soát chặt chẽ nhất là những nơi tập trung phát triển công nghiệp, nên nhiều năm qua, vùng bị lũ không để ra tình trạng trẻ em chết đuối, công nhân không bị tử vong do ngộ độc thực phẩm, dịch bệnh bị chặn đứng và bị đẩy lùi. Để hạn chế sự cách biệt trong việc chăm sóc sức khỏe giữa các vùng; đồng bào vùng sâu, xa, người nghèo được áp dụng chính sách ưu tiên; 19 xã biên giới áp dụng chương trình 135; Quỹ khám chữa bệnh cho người nghèo được thành lập, 100% người nghèo được cấp thẻ BHYT.
Chỉ tính riêng trong năm 2009, hàng trăm người cận nghèo, lang thang cơ nhỡ được khám, chữa bệnh miễn phí với kinh phí gần 1 tỉ đồng. Đã và đang tiếp tục triển khai Đề án 1816, hàng năm có hàng chục lượt cán bộ y tế Bệnh viện tuyến tỉnh về tuyến huyện và tuyến huyện về tuyến xã nhằm chuyển giao kỹ thuật công nghệ cho tuyến dưới để giảm tình trạng quá tải tuyến trên và tăng mức độ hài lòng của bệnh nhân.
Nếu như năm 2003 toàn tỉnh chỉ có gần 5% xã đạt chuẩn quốc gia về y tế thì hiện tại tỉ lệ này là 90%. Việc đánh giá chuẩn quốc gia y tế xã được thực hiện kỹ càng với quyết tâm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, đưa các dịch vụ về gần sát dân hơn để đảm bảo cho mọi người dân đều được thụ hưởng các dịch vụ y tế cơ bản, đặc biệt là người nghèo và đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân toàn tỉnh được nâng lên rõ rệt, chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm năm 2010, số bệnh nhân đến khám và điều trị ở y tế cơ sở là trên 1 triệu lượt người.
Hiện nay, trên 96% trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đủ 7 loại vacxin, giảm tỉ lệ sinh con thứ 3 còn 0,8 %. Trẻ em suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi<16%. Tỉ lệ hộ sử dụng nước sạch ở nông thôn hiện nay đạt trên 95%. Y học cổ truyền cũng được quan tâm, đầu tư. Hầu hết bệnh viện đa khoa các huyện có khoa y dược học cổ truyền, 100% trạm y tế xã có hoạt động YDHCT, 100% bệnh viện tuyến huyện có khoa YDHCT…
-P/V:Việc tăng cường cán bộ và trang bị kĩ thuật cho mạng lưới y tế cơ sở được tiến hành ra sao, thưa ông?
- Đ/C Lê Thanh Liêm :-Về đào tạo nguồn nhân lực, tỉnh Long An hiện nay có 98% trạm y tế có bác sĩ, 100% trạm có nữ hộ sinh, 100% ấp có nhân viên y tế hoạt động. 100% trạm y tế được biên chế đúng theo tỉ lệ dân số xã. Để đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ y tế cơ sở, ngành y tế tỉnh đã đào tạo gần 500 nhân viên y tế xã và trên 350 nhân viên y tế ấp.
Mở rộng hình thức đào tạo để phát triển y tế cơ sở bằng nguồn ngân sách tỉnh, vốn từ dự án y tế nông thôn đầu tư mở gần 50 lớp tập huấn về kỹ năng truyền thông, giáo dục sức khỏe,quản lí vệ sinh an toàn thực phẩm, nâng cao chuyên môn và trình độ quản lí cho hơn 1.000 lượt cán bộ y tế xã.
Về trang thiết bị, hiện nay có khoảng 90% trạm y tế có đủ dụng cụ thông thường để hoạt động khám chữa bệnh, đỡ đẻ. Trạm y tế xã thuộc các huyện: Cần Giuộc, Bến Lức, Đức Hòa…được xây dựng đẹp, hiện đại, có đầy đủ phòng khám, phòng sản, phòng điều trị bệnh nhân và phòng của cán bộ y tế theo đúng tiêu chí chuẩn quốc gia, các trạm được nâng cấp trang thiết bị cơ bản: Bàn đẻ, các thiết bị vô trùng, cân kiểm tra sức khỏe, ống nghe, máy đo huyết áp…Các trạm y tế đều có phương tiện liên lạc thuận tiện cho việc liên lạc phục vụ khám chữa bệnh và tư vấn sức khỏe tại nhà cho bệnh nhân. Nhiều trạm y tế khu vực còn trang bị máy siêu âm,xquang,xét nghiệm.
P/V:Xin đ/c cho biết cụ thể tỉnh Long An đã có chính sách đầu tư thích hợp nào để củng cố và hoàn thiện mạng lười y tế cơ sở?
- Đ/C Lê Thanh Liêm - Nếu như trước năm 2004, mỗi trạm y tế được cấp kinh phí hoạt động thường xuyên là 250.000đ/tháng thì năm 2010 là 700.000đ/tháng để mua dụng cụ y tế bổ sung; tiền trực là 40.000/ca, tăng gấp 3 lần (kể cả bệnh viện tuyến huyện).
Các xã vùng sâu khó khăn được cấp trên đầu tư sửa chữa, nâng cấp khoảng 25 triệu đồng/năm. 100% tổ y tế ấp được duy trì, các cộng tác viên là cầu nối giữa Trạm y tế với bà con địa phương, được ưu đãi về phụ cấp, được hưởng thêm BHYT. Hiện tại đã và đang xây dựng lại toàn bộ hệ thống bệnh viện tuyến huyện, 60% bệnh viện đã hoàn thành và đưa vào hoạt động nhằm ngày càng nâng cao chất và lượng của hoạt động y tế cơ sở, kế hoạch sẽ hoàn tất vào cuối năm 2011. Từ giữa năm 2009, UBND tỉnh Long An đã phê duyệt Đề án Hỗ trợ phát triển Trung tâm y tế huyện, thị xã giai đoạn 2009-2011 với tổng vốn đầu tư là 183.184 triệu đồng để đầu tư xây dựng cơ bản, trang thiết bị y tế và đào tạo nhân lực.
P/V: Xin cám ơn đồng chí!
Zơn Bắc-Phương Nghi (thực hiện)