Chiều 14/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hà Nha (xã Hà Nha, TP Đà Nẵng), Thành ủy, UBND TP Đà Nẵng cùng Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, các sở, ngành, lực lượng vũ trang và đông đảo cán bộ, nhân dân đã tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng 5 hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập tại khu vực hang Đá Sập.
Buổi lễ diễn ra theo nghi thức quân đội gồm lễ viếng, truy điệu, đưa tang và hạ huyệt. Các đoàn đại biểu dâng hoa, dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ trước khi di chuyển linh cữu về nơi an táng. Sau nghi thức thu cờ, các phần mộ được hạ huyệt trong sự tiễn đưa trang nghiêm của đồng đội, thân nhân và nhân dân.
Lễ viếng, truy điệu và an táng được tổ chức tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hà Nha.
Đọc điếu văn tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn nhấn mạnh, trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), việc tìm kiếm, quy tập và đưa các liệt sĩ trở về là sự tri ân thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đoàn đại biểu Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng tưởng niệm anh linh các liệt sĩ tại lễ viếng.
Ông khẳng định, dù chiến tranh đã lùi xa nhưng vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được trở về với gia đình, quê hương. Vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là "mệnh lệnh từ trái tim", thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Theo điếu văn, 5 hài cốt liệt sĩ được phát hiện sau nhiều năm khảo sát, tìm kiếm tại hang Đá Sập. Do điều kiện chiến tranh khốc liệt và thời gian đã quá dài, đến nay chưa thể xác định được danh tính các liệt sĩ.
Các đại biểu thắp nhang tưởng niệm trước hài cốt 5 liệt sĩ.
"Dù quê hương các đồng chí ở đâu trên dải đất hình chữ S này, từ hôm nay, thành phố Đà Nẵng xin được đón các đồng chí về yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hà Nha - nơi đồng chí, đồng đội và nhân dân sẽ đời đời hương khói, chăm nom với tất cả lòng thành kính và biết ơn", ông Trần Anh Tuấn bày tỏ.
Cùng với các hài cốt, lực lượng quy tập còn tìm thấy nhiều di vật như lược, lọ dầu gió, ca ăn cơm, bình tông, dép cao su, võng, tăng và một số vật dụng chiến đấu. Những hiện vật này được xem là chứng tích còn lại của một thời chiến tranh ác liệt.
Đáng chú ý, trong 5 hài cốt quy tập lần này có một mẫu sinh phẩm đủ điều kiện giám định ADN. Thành phố Đà Nẵng kỳ vọng, cùng với việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ trên cả nước, khoa học sẽ góp phần xác định danh tính để nhiều gia đình sớm đón người thân trở về.
Trong 5 hài cốt quy tập lần này, có 1 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện giám định ADN.
Trao đổi với báo chí bên lề buổi lễ, Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng cho biết, sau quá trình hội thảo, xác minh và chuẩn bị kỹ lưỡng, lực lượng quy tập đã tiến hành động thổ, đi sâu vào hang Đá Sập và phát hiện 5 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật.
Theo Đại tá Trần Hữu Ích, việc tìm kiếm diễn ra trong điều kiện địa hình hang động hiểm trở, rừng núi nguy hiểm. Khi phát hiện từng hài cốt, toàn đội đều vỡ òa cảm xúc vì sau hàng chục năm, các liệt sĩ đã được đưa trở về với đồng đội và đất mẹ.
Ngay sau khi quy tập, đơn vị đã báo cáo Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Thường trực Thành ủy Đà Nẵng để tổ chức lễ truy điệu, an táng theo nghi thức quân đội trang nghiêm.
Sau lễ viếng và lễ truy điệu, hài cốt các liệt sĩ được đưa đi chôn cất ngay tại nghĩa trang
Đại tá Trần Hữu Ích cho biết, sau lễ an táng, lực lượng tìm kiếm sẽ tiếp tục quay trở lại hang Đá Sập để mở rộng phạm vi khảo sát. Qua các nguồn thông tin lịch sử và thực địa, cơ quan chức năng kỳ vọng vẫn còn nhiều liệt sĩ đang nằm lại trong hang động và sẽ tiếp tục được tìm thấy, đưa về an nghỉ trong lòng đất mẹ.
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, từ năm 2002 đến nay, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của thành phố đã khảo sát hàng nghìn vị trí, quy tập hơn 200 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong các cuộc kháng chiến, đưa về an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Đây là hành trình bền bỉ nhằm thực hiện trách nhiệm, đạo lý và nghĩa tình đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Vị trí chôn cất nằm ở góc bên trái của nghĩa trang liệt sĩ Hà Nha.
Hang Đá Sập nằm ven chân dãy núi Sơn Gà, thuộc thôn Lâm Tây, xã Hà Nha. Trong thời kỳ kháng chiến, đây là địa điểm có vị trí chiến lược, là nơi tập kết, trú quân và trung chuyển của nhiều đơn vị chủ lực, trong đó có Trung đoàn Pháo binh 575 và đơn vị Thương nghiệp K600. Đây cũng là nơi lực lượng Thương nghiệp Mặt trận 44 tập kết lương thực, thực phẩm để tiếp tế cho bộ đội.
Hài cốt các liệt sĩ được chôn cất cùng với những di vật tìm thấy ở hang Đá Sập.
Theo tư liệu lịch sử, ngày 25/4/1969, sau khi phát hiện lực lượng cách mạng trú quân trong hang, địch sử dụng pháo hiệu chỉ điểm rồi huy động pháo binh và máy bay ném bom hạng nặng đánh phá. Vụ oanh tạc khiến hang bị sập, đất đá bịt kín các cửa hang, làm nhiều cán bộ thương nghiệp và bộ đội mắc kẹt, hy sinh.
