Nếu không được nhận biết và xử trí đúng cách, bệnh có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng học tập và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý đường hô hấp khác.
Viêm mũi dị ứng là tình trạng viêm niêm mạc mũi do phản ứng quá mức của hệ miễn dịch khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em là nhóm dễ bị ảnh hưởng do hệ miễn dịch và niêm mạc đường hô hấp còn đang phát triển.
Khi thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ, độ ẩm thay đổi, nấm mốc và các dị nguyên trong môi trường có thể gia tăng, khiến các triệu chứng viêm mũi dị ứng xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Trẻ có cơ địa dị ứng, tiền sử gia đình mắc bệnh dị ứng hoặc từng bị hen phế quản, chàm cơ địa thường có nguy cơ cao hơn.
Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm mũi dị ứng ở trẻ
Viêm mũi dị ứng thường biểu hiện bằng những triệu chứng khá điển hình. Trẻ có thể ngứa mũi, ngứa mắt, ngứa họng, thường xuyên dụi mũi hoặc dụi mắt. Một số trẻ hắt hơi thành từng tràng, nhất là vào buổi sáng hoặc khi vừa thức dậy.
Các triệu chứng thường gặp khác gồm:
- Chảy nước mũi: Nước mũi thường trong, loãng và chảy nhiều. Trường hợp dịch mũi đặc hoặc có màu không đồng nghĩa chắc chắn trẻ bị nhiễm khuẩn.
- Nghẹt mũi: Trẻ có thể phải thở bằng miệng, ngủ không ngon giấc, ngáy hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm.
- Ngứa mắt, chảy nước mắt: Một số trẻ kèm theo đỏ mắt, khó chịu ở vùng mắt.
- Ho, khó chịu vùng họng: Dịch mũi chảy xuống thành sau họng có thể gây ho, đặc biệt khi trẻ nằm ngủ.
Khi thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ, độ ẩm thay đổi khiến các triệu chứng viêm mũi dị ứng xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Ảnh TM
Các triệu chứng viêm mũi dị ứng thường xuất hiện sau khi trẻ tiếp xúc với dị nguyên và có thể tái phát nhiều lần. Tuy nhiên, những biểu hiện như hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi cũng có thể gặp trong cảm lạnh hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Vì vậy, cha mẹ không nên tự chẩn đoán bệnh chỉ dựa vào một vài dấu hiệu mà cần theo dõi diễn biến và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.
Viêm mũi dị ứng ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe của trẻ?
Viêm mũi dị ứng thường không phải bệnh nguy hiểm tức thời nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và sự phát triển của trẻ nếu kéo dài hoặc tái phát thường xuyên.
Tình trạng nghẹt mũi, chảy nước mũi và hắt hơi liên tục khiến trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, mệt mỏi vào ban ngày. Trẻ có thể giảm khả năng tập trung, học tập kém hiệu quả, dễ cáu gắt và khó chịu.
Bên cạnh đó, viêm mũi dị ứng có thể đi kèm hoặc làm nặng thêm các bệnh lý đường hô hấp như hen phế quản. Một số trẻ có thể gặp tình trạng viêm xoang, viêm tai giữa hoặc rối loạn giấc ngủ do nghẹt mũi kéo dài. Vì vậy, không nên xem nhẹ các triệu chứng tái diễn, đặc biệt khi trẻ thường xuyên phải thở bằng miệng hoặc ngủ ngáy.
Xử trí và phòng viêm mũi dị ứng đúng cách
Khi trẻ có dấu hiệu viêm mũi dị ứng, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ bệnh và được hướng dẫn điều trị phù hợp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamine, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid hoặc các biện pháp điều trị khác. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc, dùng thuốc xịt co mạch kéo dài hoặc sử dụng đơn thuốc cũ khi trẻ tái phát triệu chứng.
Bên cạnh điều trị, việc hạn chế tiếp xúc với dị nguyên có vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh. Cha mẹ nên thực hiện một số biện pháp sau:
- Giữ môi trường sống sạch sẽ: Thường xuyên lau dọn nhà cửa, hút bụi, giặt chăn ga, vỏ gối; hạn chế thảm, thú nhồi bông và các vật dụng dễ tích tụ bụi trong phòng ngủ.
- Kiểm soát độ ẩm, hạn chế nấm mốc: Giữ nhà cửa thông thoáng, xử lý các vị trí ẩm thấp, không để phòng ngủ bí bách.
- Tránh các yếu tố kích thích: Không hút thuốc trong nhà, hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói bụi, nước hoa, mùi hóa chất và các tác nhân đã xác định gây dị ứng.
- Vệ sinh mũi đúng cách: Có thể sử dụng dung dịch nước muối sinh lý phù hợp để làm sạch mũi khi cần. Không tự pha nước muối hoặc dùng nước chưa bảo đảm vệ sinh để rửa mũi cho trẻ; không lạm dụng việc nhỏ, xịt rửa mũi quá nhiều lần.
- Duy trì dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý: Cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp với lứa tuổi. Không tự ý kiêng sữa, trứng hoặc các thực phẩm khác nếu chưa xác định trẻ bị dị ứng.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên, ảnh hưởng đến giấc ngủ và học tập hoặc không cải thiện sau khi chăm sóc tại nhà. Nếu trẻ khó thở, thở nhanh, khò khè nhiều, tím tái hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, cần đưa trẻ đi cấp cứu.
