Ba tháng đã trôi qua, kể từ khi phát hiện trên thị trường nước ta bán cốc thủy tinh có hàm lượng chì cao gấp hàng nghìn lần cho phép, các cơ quan chức năng vẫn chưa có động thái tịch thu, tiêu hủy, xử lý các cơ sở kinh doanh bán mặt hàng này (báo Sức khỏe & Đời sống đăng tải loạt bài phản ánh liên quan đến vấn đề này trên các số báo 61, 64 các ngày 16/4 và 21/4). Đến nay, dư luận đang chờ câu trả lời từ phía các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, cho đến ngày 25/4, thông tin mới nhất mà PV báo SK&ĐS nhận được từ phía cơ quan chuyên ngành là “vấn đề đã được trao đổi trong cuộc họp”!?
Về nguyên tắc đã có chế tài?
Khi vấn đề xử lý cốc thủy tinh nhiễm chì vẫn còn đang được các cơ quan chức năng họp bàn, tìm hướng giải quyết, PV báo Sức khỏe&Đời sống tìm hiểu vấn đề dựa trên các chế tài, luật định đã được công bố. Theo đó, các cơ quan chức năng như Cục quản lý chất lượng hàng hóa thuộc Bộ KH-CN; Cục đo lường chất lượng sản phẩm (Tổng cục đo lường chất lượng) và Quản lý thị trường (Bộ Công thương) hoàn toàn có thể đưa ra một chế tài hợp lý cho việc xử lý cốc thủy tinh nhiễm chì. Cụ thể, để xác định mức phơi nhiễm của cốc có tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7147-1:2002 hoặc tiêu chuẩn ISO 7068:2000 quy định hình trang trí bên ngoài phải thấp hơn miệng ly 2cm. Ngoài ra, cốc thủy tinh là dụng cụ chứa đựng đồ ăn, thức uống, do đó có thể dựa vào Quyết định 46/2007 của Bộ Y tế quy định giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học và hóa học trong thực phẩm.
 |
Tuy nhiên, theo lý giải từ một cán bộ Phòng tiêu chuẩn 1, Cục quản lý chất lượng hàng hóa thì: Khi kiểm tra, bên ngoài cốc thủy tinh độc hại gấp hàng nghìn lần, Cục QLCL hàng hóa, Bộ KH-CN chỉ có thể đưa ra khuyến cáo với người sử dụng, đặc biệt là trẻ em không nên cầm nắm, mua hoặc sử dụng, chứ không thể bắt phạt xử lý. Một vướng mắc nữa theo TCVN chỉ khuyến khích nhà sản xuất áp dụng, chưa phải là chế tài bắt buộc phải thực hiện nên rất khó xử lý. Khi chưa có chế tài xử phạt, rất khó xử phạt nếu phát hiện sai phạm.
Đối với những loại cốc thủy tinh bán trên thị trường không tuân theo TCVN, dán hình sát miệng cốc như hình ảnh báo Sức khỏe&Đời sống đã đăng tải, vị cán bộ này cho rằng, nếu hình ảnh dán cao sát mép cốc, khi uống, chất độc sẽ dính vào môi ảnh hưởng đến sức khỏe. Về nguyên tắc đã có Nghị định 54/2009/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường và chất lượng sản phẩm hàng hóa. Mức xử phạt từ xử phạt hành chính, tịch thu và tiêu hủy. Tuy nhiên vẫn phải chờ có văn bản hướng dẫn cụ thể từ cơ quan cấp trên.
Gấp rút hoàn thiện văn bản quản lý và xử phạt
Theo thông tin mới nhất từ phía Cục quản lý chất lượng sản phẩm (Bộ KH-CN) thì ngay sau khi loạt bài phản ánh về cốc thủy tinh nhiễm chì xuất hiện trên thị trường Hà Nội được phản ánh trên báo Sức khỏe&Đời sống, lãnh đạo của các cơ quan liên quan đến quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa đã có cuộc họp về vấn đề này. Theo thông tin ban đầu, nội dung cuộc họp nhất trí việc phát ngôn những vấn đề có liên quan đến cốc thủy tinh sẽ do Tổng cục đo lường chất lượng sản phẩm đảm nhiệm. Cùng với đó, ba ngành liên quan trong cuộc họp trên nhất trí xây dựng một văn bản để trình lên Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, qua đó sẽ có chế tài cụ thể để xử lý cốc thủy tinh nhiễm chì và sẽ có cơ quan có trách nhiệm phối hợp kiểm tra và xử lý đối với các trường hợp vi phạm về chất lượng hàng hóa nói chung cũng như cốc thủy tinh nhiễm chì nói riêng.
Như vậy, chuyện một chiếc cốc tưởng nhỏ nhưng khi xử lý giải quyết triệt để lại không hề nhỏ bởi liên quan đến nhiều bộ, ngành với những quy định bất hợp lý, chồng chéo nhau khiến cho việc giải quyết một sản phẩm hàng hóa có nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng trở nên “chậm chạp”. Hy vọng, cuộc họp vừa diễn ra của các ban ngành liên quan như đã nêu sớm đưa ra một quyết định nhằm giải quyết dứt điểm ảnh hưởng từ cốc thủy tinh nhiễm độc chì đối với người tiêu dùng.
Văn Hậu