Xu hướng sống xanh
Nếu như trước đây, việc từ chối rượu bia trong ngày Tết thường bị xem là thiếu nhiệt tình, thì nay, điều đó đang dần thay đổi. Nhiều gia đình chủ động chuẩn bị các loại đồ uống không cồn như nước ép trái cây, trà thảo mộc, nước ngũ cốc, vừa tốt cho sức khỏe, vừa phù hợp với người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người không uống rượu bia.
Sự thay đổi này phản ánh một chuyển biến tích cực trong văn hóa giao tiếp ngày Tết. Thay vì ép uống để "giữ không khí", nhiều người chọn chúc nhau bằng những lời chúc sức khỏe, bình an. Việc tôn trọng lựa chọn không uống rượu bia của người khác dần trở thành biểu hiện của sự văn minh.
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng (Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia) rượu bia ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, không chỉ riêng gan. Uống rượu bia nhiều có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và làm giảm khả năng kiểm soát hành vi, từ đó gia tăng nguy cơ tai nạn.
Các món nhiều mỡ, nhiều thịt đỏ dần nhường chỗ cho rau xanh, cá, những bát canh thanh mát.
Hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia trong dịp Tết giúp cơ thể được nghỉ ngơi đúng nghĩa, giảm nguy cơ tai nạn và các biến chứng sức khỏe. Quan trọng hơn, điều đó giúp giữ trọn niềm vui sum họp mà không để lại những hệ lụy đáng tiếc sau kỳ nghỉ.
Cùng với việc giảm rượu bia, xu hướng ăn ít thịt đỏ trong dịp Tết cũng ngày càng rõ rệt. Thịt đỏ là nguồn cung cấp protein và sắt quan trọng, song khi tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt trong thời gian ngắn, có thể làm tăng cholesterol máu, axit uric và gây quá tải cho hệ tiêu hóa.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cho biết, các khuyến nghị dinh dưỡng đều nhấn mạnh việc hạn chế thịt đỏ, nhất là các loại thịt chế biến sẵn như giò, chả, xúc xích. Trong mâm cỗ Tết, nên đa dạng nguồn đạm, xen kẽ cá, trứng, đậu đỗ, các loại hạt và đạm thực vật. Điều này không chỉ giúp cân bằng dinh dưỡng mà còn giảm cảm giác ngán.
Thực tế, nhiều gia đình đã bắt đầu điều chỉnh mâm cỗ Tết theo hướng nhẹ nhàng hơn. Các món rau xào, nộm, canh thanh mát xuất hiện nhiều hơn. Cá hấp, cá kho nhạt được ưu tiên thay cho thịt kho nhiều mỡ. Bánh chưng, bánh tét vẫn giữ vai trò biểu tượng, nhưng được thưởng thức với lượng vừa phải, không còn tâm lý "ăn cho hết" sau Tết.
Tết xanh – lựa chọn vì môi trường và cộng đồng
Xu hướng "Tết xanh" không chỉ bắt nguồn từ mong muốn bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn gắn với ý thức bảo vệ môi trường. Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm, đặc biệt là thịt, dễ dẫn đến lãng phí sau Tết. Không ít món ăn bị bỏ đi khi không còn sử dụng, trong khi quá trình sản xuất thực phẩm lại tiêu tốn nhiều tài nguyên.
Xu hướng “Tết xanh” đang là sự lựa chọn của nhiều gia đình.
Giảm thịt đỏ, ăn vừa đủ, ưu tiên thực phẩm địa phương, theo mùa là cách mỗi gia đình góp phần giảm áp lực lên môi trường. Bên cạnh đó, nhiều người cũng lựa chọn mua sắm chừng mực hơn, hạn chế bao bì nhựa, trang trí Tết theo hướng tối giản nhưng tinh tế.
"Tết xanh" vì thế không chỉ là câu chuyện ăn uống, mà là một lối sống đang dần hình thành. Đó là việc dành thời gian cho gia đình, vận động nhẹ nhàng đầu năm, giữ nhịp sinh hoạt điều độ để cơ thể không bị "sốc" sau kỳ nghỉ dài.
Tết là khoảng thời gian để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng cho một năm mới. Một cái Tết ít rượu bia, bớt thịt đỏ, ăn uống điều độ không làm phai nhạt hương vị truyền thống, mà giúp mỗi người cảm nhận trọn vẹn hơn ý nghĩa của sum vầy.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cho rằng, những thay đổi nhỏ trong dịp Tết có thể tạo ra tác động lớn về lâu dài. Khi người dân nhận ra rằng họ vẫn có thể ăn Tết vui vẻ mà khỏe mạnh, những thói quen tốt này sẽ được duy trì không chỉ trong vài ngày đầu năm, mà cả trong đời sống hằng ngày.
"Tết xanh" không phải là sự từ bỏ, mà là một lựa chọn có ý thức. Chọn ăn Tết nhẹ hơn để cơ thể được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Chọn đặt sức khỏe lên hàng đầu để mỗi mùa xuân đi qua, điều đọng lại không phải là những ngày mệt mỏi vì ăn uống quá đà, mà là sự hứng khởi, sẵn sàng cho một năm mới bắt đầu.
