Sau khi ra mắt khán giả Việt Nam (VN), lưu diễn tại Bỉ và tại Viện Bảo tàng Quai Branly (Pháp) với số suất diễn nhiều nhất từ trước tới nay so với các chương trình nghệ thuật đã diễn ra tại đây, từ tháng 11/2009 đến tháng 2/2010, chương trình xiếc Làng tôi sẽ trở lại châu Âu và sau đó biểu diễn tại Hong Kong, Đài Loan, Úc, Singapore và trở về VN để diễn tại Festival Huế 2010.
Cuộc sống và tâm hồn người Việt
Làm ruộng, tát nước, dựng nhà..., cùng với hội hè, đình đám...- một không gian văn hóa làng Việt được tái hiện qua từng màn xiếc Làng tôi. Vẫn những kỹ thuật xiếc cơ bản như nhào lộn, tung hứng, uốn dẻo... nhưng nghệ sĩ có lúc "biến hóa" thành chú ếch, con cua, lúc khác lại hóa thành đứa trẻ hồn nhiên chơi trò đuổi bắt hay nghêu ngao hát đồng dao... Nhiều hoạt động lao động sản xuất với cuộc sống đồng áng... như bức tranh thân thuộc ở các làng quê VN. Ấn tượng hơn cả là những sinh hoạt gắn với đời sống tâm hồn người Việt từ bao đời nay như hát đối, hát ví, hò... của bà con làng quê Nam Bộ hay Bắc Bộ, cả điệu ca, lời hát của các cô gái dân tộc.
 Cảnh trong vở xiếc Làng tôi. |
Tre hòa quyện cùng diễn với diễn viên trong các tiết mục uốn dẻo, đu, nhào lộn... trong lời ca, điệu hát và những thanh âm do tre tạo nên. Những cây tre trong chương trình vừa được dùng để trang trí sân khấu, vừa được khai thác một cách hết sức linh hoạt làm đạo cụ để diễn xiếc. Tre thành chiếc võng hay đống rơm mềm mại. Tre dựng thành nhà, thành cầu kiên cố... Những cây tre dài 4-5 mét còn được sử dụng như quả tung hứng hay màn sắp đặt tre ấn tượng.
Phần âm nhạc khai thác từ chất liệu dân gian từ Bắc tới Nam thực sự là linh hồn của chương trình. Những đoạn hát được trích từ vở chèo hay các bài dân ca hay đồng dao quen thuộc ở các vùng quê VN được các diễn viên xiếc hát lên trong khi thể hiện các hoạt động lao động, sản xuất khiến khán giả cao hứng vỗ tay hát theo.
Điểm nhấn của chương trình có lẽ ở màn "hô mưa, gọi gió" của các nghệ sĩ. Nói đúng hơn, màn diễn tái hiện lễ cầu mưa của bà con nông dân khi trời hạn hán. Nhà sư ngồi gõ mõ là những hạt gỗ làm thành màn tung hứng đẹp mắt. Có màn khua chiêng, gõ mõ, đập xoong nồi... của bà con để cầu mưa về... Và khi những đoạn tre dùng ném vút cao vào hậu trường, cùng với ánh sáng chiếu hắt mạnh, tạo thành màn mưa vô cùng đẹp mắt thì những tràng pháo tay cũng nổi lên như sấm. Có thể khán giả đã nhìn thấy cái mới của xiếc mới?
Xiếc, âm nhạc và nghệ thuật ánh sáng, tất cả hòa quyện trong câu chuyện kể đem lại bất ngờ liên tiếp, trong một chỉnh thể nghệ thuật khăng khít có tên gọi Làng tôi...
Xiếc không chỉ để xem
Xiếc VN trong suốt những năm qua và cho đến nay vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Tiếp thu tinh thần của xiếc thế giới cùng với những trăn trở bấy lâu về đổi mới xiếc Việt, các nghệ sĩ Việt kiều như Nguyễn Lân, Nhất Lý, Tuấn Lê..., được sự ủng hộ của Liên đoàn Xiếc VN đã dàn dựng thành công chương trình Làng tôi. Xiếc mới, kể từ Làng tôi công diễn năm 2005 và Làng tôi lần này là bước phát triển cao hơn, tạo nên sức sống mới cho xiếc Việt. Các nghệ sĩ đã chắt lọc những tinh hoa trong văn hóa cổ truyền, kết hợp với những yếu tố hiện đại trong âm nhạc, ánh sáng... làm cho Làng tôi thực sự là bữa tiệc văn hóa nhiều màu sắc.
So với những màn biểu diễn uốn dẻo, tung hứng, đu dây của các nghệ sĩ Trung Quốc hay các chương trình có bố cục chặt chẽ của nghệ sĩ phương Tây, thì Làng tôi chưa vượt hơn. Cái chính là sự khéo léo, tinh tế của từng động tác, từng màn diễn, cũng như sự chăm chỉ, cần mẫn của người nông dân tháng ngày bám ruộng đồng để chắt chiu từng hạt lúa, củ khoai và vụ mùa hoa thơm, trái ngọt... Không chỉ người trong nước mà nhiều bạn bè quốc tế khám phá được vẻ đẹp trong cuộc sống, tâm hồn người Việt, đặc biệt là văn hóa VN... khi đến với Làng tôi.
Ông Jean Luc Larguier - Giám đốc Hội đoàn Scène de la Terre (Sân khấu Địa cầu) của Pháp - đơn vị cùng với Liên đoàn Xiếc VN đầu tư sản xuất Làng tôi đánh giá: "Đây là cơ hội để nâng cao trình độ và làm thay đổi sự đánh giá của cộng đồng quốc tế với nghệ thuật xiếc VN". "Cú bay" của xiếc Việt lần này đã chạm tới được nhiều đích. Còn nhiều đỉnh cao nữa mà xiếc Việt đang trên đường chinh phục.
Mai Chi