Ngày 8/8, Tòa án Nhân dân huyện Mỹ Đức (Hà Nội) đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan tới lĩnh vực đất đai xảy ra tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.
Vụ án này có 14 bị cáo phải ra trước vành móng ngựa, trong đó có 3 bị cáo đều nguyên là Chủ tịch UBND xã Đồng Tâm gồm: Nguyễn Văn Sơn (SN 1958), Lê Đình Thuần (SN 1965), Nguyễn Văn Bột (SN 1955); cùng các bị cáo Nguyễn Tiến Triển (SN 1954, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Đồng Tâm), Nguyễn Xuân Trường (SN 1959, nguyên cán bộ địa chính xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Đức (SN 1965, nguyên Chủ tịch HĐND xã Đồng Tâm), Bùi Văn Dũng (SN 1958, nguyên Trưởng ban Tài chính xã Đồng Tâm), Bùi Văn Hồng (SN 1958, nguyên Xã đội trưởng xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Minh (SN 1960, nguyên Trưởng Công an xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Khang (SN 1965, nguyên kế toán ngân sách xã Đồng Tâm) đều bị Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) huyện Mỹ Đức truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo quy định tại Điều 281 - Bộ luật Hình sự.
Các bị cáo tại phiên xét xử sáng ngày 8/8.
Bốn bị cáo còn lại gồm: Phạm Hữu Sách (SN 1965, nguyên Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Đức), Đinh Văn Dũng (SN 1959, nguyên Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức), Bạch Văn Đông (SN 1974, nguyên Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức) và Trần Trung Tấn (SN 1975, cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức) cùng bị Viện KSND huyện Mỹ Đức truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 285 - Bộ luật Hình sự. Theo cáo trạng của Viện KSND huyện Mỹ Đức, từ năm 2002 đến năm 2013, do buông lỏng công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực đất đai tại địa bàn xã Đồng Tâm, Nguyễn Văn Bột, Nguyễn Văn Sơn, Lê Đình Thuần, Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Tiến Triển và một số nguyên cán bộ chủ chốt của địa phương vì động cơ vụ lợi đã thực hiện việc cấp, giao đất (trái thẩm quyền), hợp thức đất lấn chiếm cho một số hộ dân trái quy định. Liên quan đến vụ án, bốn bị cáo là những cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Đức đã không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định, thẩm tra nguồn gốc đất dẫn đến việc ký xác nhận không có căn cứ.
Cáo trạng của Viện KSND huyện Mỹ Đức xác định: Các cán bộ xã Đồng Tâm đã giao đất sai đối tượng. Cụ thể, UBND xã Đồng Tâm đã lập tờ trình, hồ sơ, danh sách trình UBND tỉnh Hà Tây (cũ) xin thu hồi 5.425m2 diện tích đất do UBND xã Đồng Tâm quản lý để giao cho 49 hộ dân xã Đồng Tâm làm nhà ở.
Ngày 15/11/1996, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) ra Quyết định thu hồi diện tích 5.425m2 đất thuộc xã Đồng Tâm quản lý để giao cho 49 hộ dân làm nhà ở. Ngay sau đó, ông Nguyễn Văn Bột, Chủ tịch UBND xã và Nguyễn Xuân Trường, cán bộ địa chính xã đã trực tiếp thực hiện việc giao đất cho 39/49 hộ với diện tích 4.095m2. Còn lại khoảng 1.300m2, UBND xã Đồng Tâm không thực hiện việc giao đất cho 10 hộ theo danh sách đã trình UBND tỉnh Hà Tây phê duyệt.
Đến năm 2002, ông Bột chuyển công tác, Nguyễn Văn Sơn kế nhiệm vị trí Chủ tịch UBND xã đã đồng ý giao số diện tích 1.300m2 đất còn lại cho 10 cán bộ chủ chốt của UBND xã, thu 100.000 đồng/m2. Thời điểm đó, địa phương đang chuẩn bị đo đạc bản đồ đất thổ cư trên toàn xã. Đến năm 2003, khi đo bản đồ đất thổ cư toàn xã, 10 cán bộ xã được chia hơn 1.300m2 đất. Ngoài ra, các cán bộ còn có sai phạm trong việc hợp thức hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 12 hộ với diện tích 1.834m2 trái quy định. Cụ thể, từ năm 2011 đến năm 2013, một số hộ dân đã được UBND xã Đồng Tâm cấp, bán trái thẩm quyền, giao đất sai đối tượng, đất thuê thầu và tự lấn chiếm làm đơn đề nghị UBND xã lập hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về nguồn gốc đất, các hộ dân đều được giao và tự lấn chiếm trong thời gian từ năm 2002-2003. Là cán bộ địa chính, Nguyễn Xuân Trường biết rõ về nguồn gốc đất của các hộ nhưng khi xác lập hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Trường trực tiếp viết nội dung thể hiện nguồn gốc đất của các hộ đều có nguồn gốc đất được cấp trước ngày 15/10/1993 và ký xác nhận hồ sơ đủ điều kiện, không có tranh chấp khiếu kiện. Sau đó, Trường trình Lê Đình Thuần, Chủ tịch UBND xã ký xác nhận và ký tờ trình đề nghị UBND huyện Mỹ Đức cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 12 hộ với tổng diện tích 1.844m2. Các cán bộ huyện Mỹ Đức đã không tiến hành thẩm tra, thẩm định về nguồn gốc đất, vẫn tiến hành xác nhận hồ sơ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hồ sơ. Do cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ trái quy định nên UBND huyện Mỹ Đức sau đó đã phải ra quyết định thu hồi 12 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Phiên tòa dự kiến sẽ diễn ra trong hai ngày.
Chúng tôi sẽ cập nhật phiên xét xử ngày tiếp theo trên báo SK&ĐS điện tử suckhoedoisong.vn