Xe xi téc phun sương dập bụi xuyên đêm trên các tuyến phố trung tâm Thủ đô

Những ngày gần đây, Hà Nội bắt đầu bước vào mùa ô nhiễm không khí. Theo dữ liệu hiển thị trên ứng dụng IQAir, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại nhiều khu vực ở mức đỏ, cá biệt có điểm chạm ngưỡng tím, mức rất có hại cho sức khỏe.

Trước tình trạng này, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) đang triển khai thử nghiệm xe chuyên dụng phun sương dập bụi trên một số tuyến phố khu vực trung tâm, nhằm tăng cường kiểm soát bụi trong không khí.

Theo chân xe phun sương dập bụi xuyên đêm

Ghi nhận của phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống trong đêm 13 rạng sáng 14/10, khi các tuyến phố trung tâm Hà Nội đã thưa vắng phương tiện, một chiếc xe xi téc chuyên dụng chậm rãi di chuyển qua các phố Quan Thánh, Nguyễn Biểu, Hoàng Diệu... Hệ thống vòi phun liên tục tạo ra những màn sương nước bao phủ khu vực xe đi qua.

Người trực tiếp cầm lái là ông Phạm Văn Hùng (50 tuổi, quê Thanh Hóa), công nhân có gần 20 năm gắn bó với URENCO.

Ông Hùng cho biết, công việc thường ngày của mình là lái xe quét, rửa đường. Tuy nhiên, đêm 13/10 là lần đầu tiên ông trực tiếp vận hành chiếc xe phun sương dập bụi chuyên dụng đang được đơn vị đưa vào thử nghiệm.

Theo phân công, hành trình của ông trong ca đêm đi qua nhiều tuyến phố như Quan Thánh, Hoàng Diệu, Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Nguyễn Tri Phương, Phan Đình Phùng... với điểm kết thúc tại bốt Hàng Đậu. Tổng chiều dài lộ trình khoảng 12,68 km.

Trong quá trình vận hành, nếu xe hết nước, ông phải quay về điểm cấp nước tại Lâm Du (phường Bồ Đề) để tiếp thêm, sau đó trở lại đúng vị trí đã dừng trước đó để tiếp tục phun sương, bảo đảm không bỏ sót đoạn đường theo kế hoạch.

"Làm việc vào giờ này, đường sá vắng nên xe di chuyển thuận lợi hơn. Điều quan trọng nhất là phải bảo đảm an toàn giao thông, tuân thủ tốc độ và quy trình vận hành theo hướng dẫn. Đã nhận nhiệm vụ thì mình cố gắng hoàn thành tốt nhất", ông Hùng chia sẻ.

Không riêng chiếc xe do ông Hùng điều khiển, trong đêm 13, rạng sáng 14/10, URENCO còn bố trí thêm hai xe xi téc phun sương trên các tuyến phố nội đô.

Một xe hoạt động qua các phố Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Trần Quang Khải, Tràng Tiền, Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ, Tràng Thi, Điện Biên Phủ. Xe còn lại đảm nhiệm các tuyến Trần Khánh Dư, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Bà Triệu, Phố Huế, Hàng Bài, Hàng Khay và một số đoạn đường liên quan.

Phun sương dập bụi có gì khác với xe rửa đường thông thường?

Trao đổi với phóng viên, đại diện URENCO cho biết, đợt vận hành thử nghiệm diễn ra từ ngày 8 đến 15/10, với sự phối hợp của ba đơn vị URENCO 1, URENCO 3 và URENCO 4.

Theo kế hoạch, ba xe xi téc chuyên dụng được phân công hoạt động trên 6 tuyến, với tổng khối lượng phun theo phương án khoảng 71,38 km (chiều dài tuyến sau khi quy đổi số lần phun).

Phương tiện được sử dụng là xe phun sương dập bụi sản xuất năm 2025, có dung tích xi téc 5.300 lít.

Khác với xe rửa đường thông thường, chủ yếu sử dụng tia nước để làm sạch mặt đường, xe phun sương chuyên dụng tạo ra những hạt sương nước nhỏ phân tán vào không khí. Các hạt bụi lơ lửng khi tiếp xúc với sương nước có thể kết tụ, tăng khả năng lắng xuống bề mặt, qua đó góp phần hạn chế bụi phát tán tại khu vực xe hoạt động.

Theo quy trình kỹ thuật tại Phụ lục I, Quyết định số 50/2025/QĐ-UBND, góc phun tham khảo từ 45-60 độ, tốc độ xe khi phun từ 15-25 km/h. Các thông số này được điều chỉnh tùy theo điều kiện thực tế và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Lý giải việc lựa chọn khu vực quanh Vành đai 1 để thử nghiệm, đại diện URENCO cho biết đây là nơi tập trung nhiều tuyến giao thông có mật độ phương tiện lớn, hoạt động xây dựng và nhu cầu đi lại cao.

Bên cạnh yếu tố môi trường, việc lựa chọn tuyến còn phải tính đến bề rộng mặt đường, điều kiện hạ tầng, khả năng quay đầu và vận hành an toàn của xe chuyên dụng.

Đáng chú ý, dù ban ngày mật độ phương tiện và các hoạt động phát sinh bụi lớn, URENCO vẫn ưu tiên tổ chức phun sương vào ban đêm.

Theo đơn vị, thời điểm này lượng phương tiện giảm, giúp xe duy trì tốc độ ổn định, phun sương đồng đều, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân. Đây cũng là khung giờ thuận lợi để kiểm tra, theo dõi và xử lý những vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình thử nghiệm.

Theo quy trình hiện hành, thời gian phun sương được quy định trong khung giờ từ 23h đến 6h sáng hôm sau hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Việc phun cần tránh những thời điểm có gió lớn, trời mưa hoặc điều kiện thời tiết không phù hợp.

Chưa vội triển khai đại trà khi chưa đánh giá đầy đủ hiệu quả

Đại diện URENCO cho biết, xe phun sương dập bụi được kỳ vọng sẽ hỗ trợ hoạt động vệ sinh môi trường, nhất là tại các tuyến giao thông trọng điểm và khu vực có công trình đang thi công.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, đơn vị chủ yếu tập trung đánh giá khả năng vận hành thực tế của phương tiện, mức độ bao phủ của sương, sự phù hợp của lịch trình và những vấn đề kỹ thuật phát sinh.

Hiệu quả dập bụi còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước hạt sương, lưu lượng phun, điều kiện gió, độ ẩm, nguồn phát sinh bụi và đặc điểm từng tuyến đường. Vì vậy, chưa thể khẳng định mức độ cải thiện chất lượng không khí khi chưa có kết quả đánh giá đầy đủ.

Sau khi kết thúc đợt thử nghiệm vào ngày 15/10, URENCO sẽ tổng hợp kết quả từ các đơn vị, rà soát tình trạng phương tiện, đánh giá sự phù hợp của từng tuyến đường và khung giờ vận hành.

Trên cơ sở đó, công ty sẽ nghiên cứu, đề xuất phương án triển khai tiếp theo với cơ quan có thẩm quyền, trong đó xem xét điều chỉnh lịch trình, tần suất phun, tăng cường giám sát hành trình và phối hợp với hoạt động quét hút bụi, rửa đường.

Đại diện URENCO cũng nhấn mạnh, phun sương chỉ là giải pháp hỗ trợ kiểm soát bụi tại khu vực tác nghiệp, không thể thay thế việc kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm từ giao thông, công trường xây dựng và những hoạt động khác.

Để hạn chế bụi phát tán, các chủ đầu tư, nhà thầu cần thực hiện nghiêm việc che chắn công trình, vệ sinh phương tiện trước khi ra khỏi công trường, không để đất cát, vật liệu xây dựng rơi vãi xuống đường.

Việc mở rộng hoạt động phun sương sẽ được cân nhắc sau khi có kết quả đánh giá đầy đủ, bảo đảm hiệu quả vệ sinh môi trường, an toàn giao thông và phù hợp với nguồn lực thực hiện.

Tin có thể ban quan tâm:

Hà Nội vào mùa ô nhiễm không khí kéo dài, kiểm soát nguồn thải cách nào?

SKĐS - Những ngày gần đây, trên ứng dụng IQAir, chỉ số chất lượng không khí AQI của Hà Nội ở mức đỏ, có nơi màu tím.