Các quan chức Anh từng tuyên bố Challenger 3 có thể vượt trội bất kỳ xe tăng nào trong kho vũ khí Nga, trong đó có T-14 Armata. Challenger 3 được phát triển từ Challenger 2 với những nâng cấp lớn về hỏa lực, khả năng cơ động và khả năng sống sót.
Xe tăng Challenger 3 của Anh. (Ảnh: Rheinmetall)
T-14 Armata là một thiết kế hoàn toàn mới, được Nga phát triển với nhiều đặc điểm khác biệt so với các dòng xe tăng Liên Xô và Nga trước đây.
Nếu tạm gác những tuyên bố mang tính quảng bá từ cả hai phía, việc so sánh hai mẫu xe tăng này cho thấy mỗi thiết kế đều có những điểm mạnh riêng.
Hai hướng phát triển hoàn toàn khác nhau
Challenger 3 bắt nguồn từ chương trình kéo dài tuổi thọ Challenger 2, ban đầu nhằm duy trì khả năng chiến đấu của nền tảng này đến những năm 2030.
Quá trình nâng cấp đã đi xa hơn một chương trình kéo dài tuổi thọ thông thường. Phần lớn hệ thống của Challenger 2 được thay đổi, từ tháp pháo, hệ thống treo cho tới các thiết bị điện tử và hệ thống chiến đấu. Thân xe và bố cục tổng thể được giữ lại, nhưng mức độ cải tiến đủ lớn để Anh đặt cho nó tên gọi Challenger 3.
Challenger 3 dự kiến đạt khả năng hoạt động vào năm 2030, sau đó những chiếc Challenger 2 hiện có sẽ lần lượt được nâng cấp lên tiêu chuẩn mới.
T-14 Armata đi theo hướng hoàn toàn khác. Đây không phải là một biến thể nâng cấp từ T-90 hay một nền tảng xe tăng cũ mà là thiết kế mới ngay từ đầu.
Một trong những điểm đặc biệt nhất của T-14 là tháp pháo không người lái. Kíp lái ba người được bố trí trong một khoang bọc thép nằm phía trước thân xe, tách biệt với khu vực chứa đạn và tháp pháo. Thiết kế này nhằm tăng khả năng bảo vệ kíp lái khi xe bị tấn công.
T-14 hiện vẫn là một chương trình gây nhiều tranh luận. Các nguồn tin Nga từng mô tả đây là bước tiến lớn về công nghệ xe tăng, trong khi nhiều nguồn phương Tây đặt câu hỏi về mức độ hoàn thiện, khả năng sản xuất hàng loạt và hiệu quả thực tế của nó.
Theo một số nguồn tin, T-14 vẫn được duy trì trong quân đội Nga và từng được sản xuất với số lượng nhỏ. Chiến sự tại Ukraine đã ảnh hưởng đến tiến độ chương trình và tương lai của mẫu xe tăng này vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.
Việc đánh giá T-14 càng trở nên khó khăn khi thông tin từ cả Nga và phương Tây thường đưa ra những nhận định rất khác nhau về năng lực thực tế của chiếc xe tăng.
Khả năng sống sót
Challenger 3 sử dụng cách tiếp cận tương đối truyền thống để tăng khả năng sống sót, chủ yếu thông qua nâng cấp giáp và tích hợp hệ thống bảo vệ chủ động.
Theo các thông tin được công bố, tháp pháo và phần trước thân xe được trang bị giáp Farnham thế hệ mới. Phần thân và hai bên tháp pháo có thể được bổ sung giáp mô-đun EPSOM bên ngoài.
T-14 lại lựa chọn một kiến trúc khác. Điểm đáng chú ý nhất là kíp lái được bố trí chung trong một khoang bọc thép riêng biệt, trong khi đạn dược nằm bên ngoài khoang kíp lái.
Cấu trúc giáp chính xác của Armata chưa được công khai đầy đủ. Xe được cho là sử dụng giáp phản ứng nổ Monolit, được bố trí ở thân xe và nóc tháp pháo. Phần giáp bên của T-14 dường như cũng được thiết kế theo dạng mô-đun, dù đặc điểm này chưa được xác nhận đầy đủ.
T-14 còn được trang bị hệ thống phòng vệ chủ động Afghanit. Các nguồn tin Nga cho rằng hệ thống này có khả năng đánh chặn nhiều loại mối đe dọa, bao gồm đạn xuyên giáp, tên lửa chống tăng tấn công từ trên cao và một số máy bay không người lái FPV cỡ nhỏ.
Hỏa lực
Cả Challenger 3 và T-14 đều được trang bị hỏa lực mạnh hơn so với những nền tảng tiền nhiệm. Challenger 3 loại bỏ pháo nòng xoắn L30A1 120 mm trên Challenger 2 để chuyển sang pháo nòng trơn Rheinmetall L55A1 120 mm.
Khẩu pháo mới được kỳ vọng mang lại tuổi thọ, tầm bắn và độ chính xác cao hơn. Một số nguồn cho rằng L55A1 có thể đạt tầm bắn khoảng 5 km hoặc hơn, dù con số thực tế còn phụ thuộc vào loại đạn và điều kiện sử dụng.
T-14 sử dụng pháo nòng trơn 2A82-1M cỡ 125 mm, được phát triển từ dòng pháo 2A46M đang trang bị trên nhiều xe tăng Nga.
Một số nguồn tin cho biết, T-14 sử dụng các loại đạn mới được phát triển riêng cho pháo 2A82-1M, đồng thời có khả năng phóng tên lửa chống tăng qua nòng pháo. Trên nóc T-14 còn có súng máy Kord 12,7 mm được điều khiển từ xa.
Như vậy, cả hai xe tăng đều được thiết kế để cải thiện đáng kể khả năng tấn công, nhưng sử dụng hai hệ thống vũ khí khác nhau và được tối ưu hóa cho những yêu cầu riêng.
Khả năng cơ động
Challenger 3 sử dụng động cơ diesel Perkins CV12-9A V12 với công suất được cho là từ 1.200 đến 1.500 mã lực, dù thông số chính xác chưa được công bố.
Việc cải thiện hệ thống động lực và giảm trọng lượng so với Challenger 2 giúp Challenger 3 có tỷ lệ công suất trên trọng lượng tốt hơn. Xe cũng được trang bị hệ thống treo khí hydro thế hệ mới nhằm cải thiện khả năng cơ động.
T-14 sử dụng động cơ A-85-3A, còn được một số nguồn gọi là 12N360, với công suất khoảng 1.500 mã lực. Các nguồn tin Nga cho biết T-14 có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 75 km/giờ và tầm hoạt động tối thiểu khoảng 500 km.
T-14 còn được trang bị hộp số tự động 12 cấp. Một đặc điểm đáng chú ý là số tiến và số lùi được thiết kế với khả năng vận hành tương đối cân bằng, giúp xe có khả năng cơ động khi cần nhanh chóng rút khỏi vị trí chiến đấu.
Không dễ xác định xe tăng nào vượt trội
So sánh Challenger 3 với T-14 Armata không phải là một bài toán đơn giản. Challenger 3 vẫn chưa chính thức đi vào phục vụ, trong khi phần lớn thông tin về T-14 đến từ những nguồn có thể mang tính quảng bá hoặc đánh giá dựa trên dữ liệu chưa đầy đủ. Điều đó khiến việc xác định chính xác năng lực thực tế của hai mẫu xe tăng trở nên khó khăn.
T-14 có một số đặc điểm rất đáng chú ý, đặc biệt là khoang kíp lái được tách biệt, tháp pháo không người lái và hệ thống bảo vệ chủ động. Trong khi đó, Challenger 3 dựa trên một nền tảng đã được kiểm chứng qua nhiều năm nhưng được nâng cấp sâu rộng về hỏa lực, giáp, điện tử và khả năng cơ động.
Ngay cả khi có đầy đủ thông số kỹ thuật, cũng khó nói một mẫu xe tăng sẽ luôn vượt trội mẫu còn lại trong mọi tình huống.
Trong chiến đấu thực tế, kết quả của một cuộc đối đầu xe tăng không chỉ phụ thuộc vào pháo, giáp hay động cơ. Địa hình, khả năng phát hiện mục tiêu, thông tin tình báo, hỗ trợ từ các lực lượng khác, chiến thuật và trình độ kíp lái đều có thể quyết định kết quả.
Vì vậy, một chiếc Challenger 3 hoàn toàn có thể đánh bại T-14 trong một tình huống cụ thể, nhưng điều ngược lại cũng có thể xảy ra.
