Chuyện “xe chính chủ” không nói ra thì ai cũng biết những cái đúng của nó. Về kinh tế, mua bán phải sang tên và chịu thuế nghĩa là sự tồn tại của xe không chính chủ là chuyện thất thu thuế. Về tai nạn giao thông, nếu đi xe chính chủ rủi có gặp nạn thì CSGT tra số biển xe, biết ngay người bị tai nạn là ai. Về trật tự xã hội thì bọn gây án cũng dễ lộ mặt trừ chuyện ăn cắp xe rồi gây án. Hoặc giả xe bị mất cắp mà công an tìm được cũng dễ truy khổ chủ hơn là chuyện mua bán trao tay. Tóm lại, chả cứ xe máy, ôtô, bất cứ cái gì của mình được mang tên mình thì còn gì tiện và sung sướng bằng.
Thế nhưng, thực tế ở ta có sự rắc rối bắt đầu từ khả năng kinh tế. Tôi không có ôtô riêng nên không dám bàn song đang sử dụng xe máy thường xuyên nên chỉ nói về xe máy. Khi nước nghèo, xe đạp là phương tiện giao thông chính của dân cũng phải có đăng ký và đeo biển số, nay không còn. Ở các nước tiên tiến, xe máy không cần đăng ký và chắc rồi đây xe máy ở ta cũng được như xe đạp hiện nay.
 Kiểm tra xe vi phạm. |
Ý kiến trên thực ra cũng chỉ giải quyết được một phần vấn đề xe chính chủ trong khi thực tế hiện nay không phải hoàn toàn xe máy của ai, người nấy đi như thể quần áo, giày dép của ai người ấy dùng. Có khi cả nhà, hai vợ chồng chỉ có một xe máy, lúc chồng đèo vợ đi học đi làm, lúc vợ đi ra chợ và không lẽ đăng ký xe máy phải ghi tên đồng sở hữu như văn tự nhà đất? Rồi 2 - 3 anh em trong nhà được ông bố nghèo mua cho xe máy dùng chung thì đăng ký ghi tên ông bố dù không sử dụng hay tên 2 - 3 đứa con đang sử dụng?
Vì chưa khá giả để ai cũng có xe máy hoặc nhiều trường hợp mượn xe nhau không lẽ ngoài giấy phép lái xe của người sử dụng, phải đem theo cả chứng minh thư, hộ khẩu, lý lịch trích ngang, đăng ký xe máy của chính chủ để chứng minh đây là bố con, vợ chồng, anh em trong nhà, cô bác trong họ, anh em trong cơ quan giữa người sử dụng và chính chủ? Các bạn sinh viên được bố mẹ nhường cho xe máy cũ để đi học, xe được giao chứ bố mẹ nào dám giao cả hộ khẩu, chứng minh thư của mình cho con. Có khi bố mẹ muốn sang tên nhưng con không dám “chính chủ” cái xe cà tàng khi mà có thể mỗi người chỉ được đăng ký 1 xe máy ! Không lẽ lúc ông anh có tiền sắm xe mới lại phải sang tên cho cô em gái để đi học, đi làm?
Do tồn tại chuyện xe máy không chính chủ suốt bấy lâu nay nên lượng xe không chính chủ chắc chắn rất nhiều. Người tham gia giao thông bằng xe máy ngoài chuyện quan sát giao thông, thực hiện Luật giao thông lại canh cánh trong đầu nỗi lo nơm nớp bị phạt 1 triệu đồng vì không chính chủ liệu có làm gia tăng tai nạn giao thông?
Xe chính chủ là cần thiết nhưng áp dụng phạt quyết liệt lúc này không căn cứ từ thực tế là một bất cập thậm chí thiếu khả thi, trước hết ở sự công bằng.Việc mua bán phải nộp thuế là đúng nhưng đây là công việc của ngành thuế, sao bắt các đồng chí CSGT phải gánh thay khi mà chính CSGT vẫn kêu công việc lớn, địa bàn rộng, lực lượng mỏng. Và khi một điều luật thiếu thực tế, khó khả thi ra đời sẽ dẫn đến chuyện giải quyết thế nào cũng được và đáp số cuối cùng là tiêu cực phát sinh, cả người có xe không chính chủ và người xử lý xe không chính chủ dễ “hư” trong quan hệ hai bên đều muốn tiện và lợi!
Lê Quý Hiền