Bổ sung nhiều yêu cầu an toàn đối với xe giường nằm
Cục Đăng kiểm Việt Nam đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, thay thế QCVN 09:2024, để trình Bộ Xây dựng ban hành.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhiều yêu cầu kỹ thuật riêng đối với xe giường nằm, tập trung vào khả năng phòng ngừa tai nạn, phát hiện sớm nguy cơ cháy và bảo đảm điều kiện thoát hiểm khi xảy ra sự cố.
Theo dự thảo, ngoài hệ thống chống bó cứng phanh ABS, xe giường nằm phải được trang bị hệ thống có chức năng kiểm soát ổn định xe, như hệ thống kiểm soát ổn định điện tử ESC hoặc hệ thống tương đương.
Đối với cửa và lối thoát hiểm, khoang hành khách phải có ít nhất 2 cửa có thể đóng, mở, bố trí trên thành bên xe. Trong đó, ít nhất một cửa phải là cửa lên xuống dành cho hành khách.
Tại mỗi vị trí giường nằm sát thành xe, ô kính cửa sổ bên tương ứng phải được sử dụng làm cửa sổ thoát hiểm khẩn cấp. Yêu cầu này áp dụng ở cả hai bên thành xe. Riêng hàng giường cuối được miễn yêu cầu nếu kết cấu thân xe không cho phép bố trí cửa sổ đáp ứng kích thước theo quy chuẩn.
Với hệ thống giường nằm, dự thảo yêu cầu giường phải được lắp đặt chắc chắn, bố trí dọc theo chiều chuyển động của xe. Mỗi giường chỉ dành cho một người và phải có dây đai an toàn phù hợp theo quy định.
Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu về số lượng cửa sập thoát hiểm. Theo đó, xe giường nằm có không quá 30 giường phải có ít nhất một cửa sập thoát hiểm khẩn cấp trên nóc xe hoặc cửa trượt dưới sàn. Với xe có trên 30 giường, số lượng tối thiểu là 2 cửa.
Trường hợp bố trí từ 2 cửa sập hoặc cửa trượt trở lên, khoảng cách giữa hai cửa liền kề không được nhỏ hơn 2m.
Dự thảo cũng bổ sung yêu cầu về thiết bị phát hiện nhiệt độ bất thường hoặc khói tại khoang động cơ đối với xe khách từ 30 chỗ ngồi trở lên và xe giường nằm.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống phải đồng thời phát cảnh báo bằng âm thanh, hình ảnh tại vị trí người lái và kích hoạt đèn cảnh báo nguy hiểm của xe. Yêu cầu này không áp dụng đối với động cơ điện không đặt trong không gian khép kín.
Hệ thống cảnh báo phải hoạt động từ khi động cơ được khởi động hoặc phương tiện chuyển sang trạng thái sẵn sàng vận hành cho đến khi động cơ dừng hoặc xe được đưa ra khỏi trạng thái sẵn sàng vận hành.
Ngoài ra, ô tô khách từ 30 chỗ ngồi trở lên và xe giường nằm còn phải được trang bị hệ thống cung cấp hình ảnh khu vực phía sau xe khi lùi.
Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật mới bổ sung nhiều yêu cầu đối với xe giường nằm, từ hệ thống phanh, kiểm soát ổn định đến cảnh báo cháy và lối thoát hiểm. (Ảnh Thành Long)
Doanh nghiệp có thể phải tính toán lại thiết kế, chi phí
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện cả nước có 148.300 ô tô khách với tổng sức chứa 3.724.201 chỗ. Do thường xuyên chở nhiều người cùng lúc, nếu xảy ra sự cố, hậu quả có thể ảnh hưởng đến nhiều hành khách trên cùng phương tiện.
Các yêu cầu kỹ thuật trong dự thảo nhằm tăng khả năng bảo đảm an toàn ở nhiều tình huống khác nhau. Hệ thống ABS, kiểm soát ổn định và camera quan sát phía sau giúp hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn; thiết bị phát hiện nhiệt độ bất thường hoặc khói giúp cảnh báo sớm nguy cơ cháy; còn cửa và lối thoát hiểm tạo điều kiện để hành khách nhanh chóng rời khỏi xe khi có sự cố.
Tuy nhiên, để đáp ứng các yêu cầu mới, doanh nghiệp vận tải có thể phải điều chỉnh thiết kế và đầu tư thêm chi phí, nhất là đối với xe giường nằm.
Đáng chú ý, việc bổ sung cửa, lối đi và cửa sập thoát hiểm không đơn thuần là lắp thêm thiết bị mà có thể ảnh hưởng đến kết cấu thân xe, cách bố trí giường, hệ thống dây dẫn và vị trí các thiết bị khác. Do đó, một số phương tiện có thể phải thay đổi thiết kế để đáp ứng quy chuẩn.
Nếu việc điều chỉnh khiến số lượng giường hoặc diện tích phục vụ hành khách giảm, doanh nghiệp cũng có thể bị ảnh hưởng đến khả năng khai thác và doanh thu mỗi chuyến. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào thiết kế cụ thể của từng loại xe.
Cần lưu ý, không phải tất cả các yêu cầu trong dự thảo đều áp dụng giống nhau cho mọi phương tiện. Chẳng hạn, yêu cầu về hệ thống kiểm soát ổn định và thiết bị phát hiện nhiệt độ bất thường hoặc khói được quy định theo từng nhóm xe, gồm xe khách từ 30 chỗ trở lên và xe giường nằm. Trong khi đó, yêu cầu về hệ thống cung cấp hình ảnh phía sau khi lùi cũng có phạm vi áp dụng riêng.