Gần đây, trên địa bàn Hà Nội nói riêng và cả nước liên tục xảy ra những vụ tai nạn giao thông (TNGT) liên hoàn do ô tô gây ra. Điều đáng nói là nhiều lái xe không có bằng, mượn xe lạ chạy và chủ quan không kiểm định xe thường xuyên dẫn tới những hậu quả đáng tiếc. Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo lái xe cũng như ý thức người điều khiển xe tỷ lệ nghịch với số lượng xe ô tô ngày một tăng, cùng với số người bị tai nạn “oan” cũng tăng theo...
Xe mất thắng, người “thua thiệt”
Trưa 16/2/2009, một chiếc xe tải đang lưu thông trên đại lộ Bình Dương, đến ngã ba đường Huỳnh Văn Lũy và đại lộ Bình Dương, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương thì bất ngờ mất phanh, đâm liên hoàn vào khoảng 10 xe máy và hai chiếc xe ô tô đang chờ đèn đỏ. Vụ tai nạn khiến 2 chiếc xe máy và 1 chiếc taxi bị hư hỏng nặng, rất may không có thiệt hại về người.
 Để xe phát “điên” là lỗi ở người điều khiển. Ảnh: V.B |
Trưa 23/4, chiếc ô tô Toyota 4 chỗ màu đen trên phố Quang Trung (Hà Nội) bất ngờ đâm vào cặp vợ chồng đèo nhau trên xe máy Spacy, cuốn người vợ vào gầm, kéo lê lên vỉa hè, chết ngay tại chỗ.
Cùng thời gian đó, tại phố Bà Triệu - Lý Thường Kiệt, một phụ nữ điều khiển chiếc Honda Civic (BKS 30M – 1577) khi quay đầu tìm chỗ đỗ xe đã không làm chủ được tay lái. Xe quay vòng rồi lùi với tốc độ cao đâm vào một gốc cây sấu đã cuốn theo hai người phụ nữ đang đi xe máy trên đường vào gầm xe, khiến cả hai phụ nữ này đều bị thương nặng.
Tiếp đến 15 giờ chiều cùng ngày trên đường Nguyễn Thị Định, một phụ nữ điều khiển xe Honda Civic đen cũng lao vào 2 phụ nữ khác điều khiển xe Honda SCR chạy ngược chiều. Vụ tai nạn đã làm 1 người bị thương nặng.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Có rất nhiều người có nhu cầu học lái xe đã “đi tắt”, thuê xe tự lái, tự học - không cần giảng viên chính quy hướng dẫn, sau đó nhờ “gửi” hồ sơ vào một trung tâm nào đó rồi cũng được sắp xếp lịch thi, được cấp giấy phép lái xe... Do không được đào tạo bài bản, nên khi tham gia giao thông thường bị động, lóng ngóng, thậm chí bị cuống khi gặp sự cố.
Một số người khác cũng đi học lái xe “đàng hoàng”. Tuy nhiên, đó chỉ là “phong trào” và hình thức. Khi chưa biết “số nguội”, “số nóng” thế nào đã được “thầy” đưa lên ngồi “ghế nóng”. Khi “thầy” thấy đi chưa chuẩn thì lại bẻ lái lại. Hậu quả là nhiều người học lâu nhưng... chưa dám lái “thật” lần nào vì run tay.
Theo các cán bộ CSGT, một nguyên nhân nữa khá quan trọng, đó là tâm lý của người lái xe. Cụ thể có người sử dụng rượu, bia nhưng lại “thích” lái xe; sử dụng xe lạ, nhưng không hỏi chủ xe các thao tác, nguyên lý hoạt động của xe... do đó, khi gặp tình huống bất ngờ trên đường, thay vì nhấn phanh thì lại nhấn... ga.
Một chuyên gia về xe cho biết: Thực ra tất cả các bộ phận trong xe máy cũng như ô tô đều có những tác dụng nhất định, nhưng quan trọng đến an toàn nhất vẫn là động cơ, tay lái và phanh. Mọi bộ phận trên cần được bảo dưỡng định kỳ và kiểm tra thường xuyên. Hầu hết những vụ tai nạn do mất phanh, mất lái xảy ra đều là do lái xe chủ quan trong việc kiểm tra, hoặc cố tình lờ đi, chủ quan trong khâu bảo trì, sửa chữa ẩu. Nhiều bác tài xe bị hỏng phanh vẫn liều chạy như thường. Thêm vào đó, cấu tạo của má phanh ô tô không hề đơn giản như xe máy, theo kiểu “mòn một tí không sao, nghiến răng bóp vẫn ăn”. Còn với ô tô, thường sử dụng một trong hai loại phanh là phanh thủy lực (còn gọi phanh dầu) và phanh khí nén (còn gọi phanh hơi). Sự cố đột ngột mất phanh thường là do đường ống dẫn dầu hoặc khí nén bị đứt, bị hở làm mất áp suất dầu hoặc khí nén, dẫn đến giảm hiệu suất phanh hay mất hoàn toàn hiệu lực phanh.
Để tránh sự cố này, lái xe cần kiểm tra định kỳ và kiểm tra thường xuyên xe của mình một cách đầy đủ và nghiêm túc, nếu phát hiện những nghi vấn gì thì phải đưa xe vào xưởng bảo dưỡng. Cơ quan đăng kiểm cũng có trách nhiệm lớn trong việc đảm bảo an toàn kỹ thuật cho xe. Trước đây đã xuất hiện một số trường hợp, dù xe chất lượng an toàn như thế nào cũng qua, cũng được dán tem lưu hành, miễn là ngoài các khoản phí phải đóng theo Nhà nước quy định, phải đóng thêm một khoản “bôi trơn”, ít hay nhiều còn tùy chất lượng chiếc xe, xe càng kém, phải “bôi” càng nhiều. Tình trạng đó dẫn tới nhiều chiếc xe không được phát hiện “bệnh”.
Do vậy, để hạn chế các vụ TNGT tương tự xảy ra, đề nghị các cơ quan chức năng khi đào tạo, cấp giấy phép lái xe ôtô phải tuân thủ đúng các quy định hiện hành. Đối với các đối tượng không đảm bảo sức khỏe, tay lái “yếu”, chưa thuộc các nội dung của Luật Giao thông đường bộ thì kiên quyết không cấp giấy phép lái xe ô tô. Cơ quan đăng kiểm cần nâng cao vai trò và quy trình “khám tuyển” xe một cách chặt chẽ và nghiêm ngặt, công minh hơn. Bên cạnh đó, các lực lượng làm nhiệm vụ đảm bảo an toàn giao thông trên đường cần tăng cường kiểm tra việc tham gia giao thông của phương tiện ô tô. Chỉ có như vậy mới có thể giảm thiểu các vụ “xe điên” khiến nhiều người vô tội mang họa.
Bình An