Ngay sau khi các cơ quan chức năng TP. Hồ Chí Minh chấp thuận cho Công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) xây dựng Trung tâm điều hành đường cao tốc tại phường Phú Hữu, quận 9, các hộ dân bị thu hồi đất cho hạng mục này đã liên tục khiếu nại về những bất thường trong thực hiện chính sách pháp luật về đất đai.
Ngược dòng thời gian, ngày 13/2/2007, Bộ Giao thông vận tải có Quyết định số 334/QĐ-GTVT phê duyệt Dự án xây dựng đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, trong đó hạng mục Trung tâm điều hành đường cao tốc dự kiến được bố trí tại quận 2.
Lấy lý do địa điểm quận 2 không phù hợp, ngày 9/11/2007, VEC đã có Văn bản số 996/VEC-SEPMU xin UBND TP. Hồ Chí Minh chấp thuận địa điểm và giao 1,9ha đất tại phường Phú Hữu, quận 9 để xây dựng Trung tâm điều hành đường cao tốc.
 Xác nhận của UBND quận 9 về hiện trạng khu đất để tiến hành xây dựng Trung tâm Điều hành đường cao tốc không đúng như thực tế. |
Ngày 21/1/2007, ông Nguyễn Hữu Tín, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đã có ý kiến giao các sở ngành rà soát hiện trạng sử dụng, pháp lý khu đất. Tiếp đó, ngày 8/1/2008, ông Nguyễn Hữu Tín ký Văn bản số 124/UBND-ĐTMT chấp thuận cho VEC được xây dựng Trung tâm điều hành đường cao tốc với quy mô sử dụng đất là 1,9ha. Diện tích đất này thuộc lô số 5 khu dân cư và dịch vụ thương mại Gò Trang đã được lập quy hoạch xây dựng tỷ lệ 1/2000.
Theo quy định của pháp luật, sau khi được chấp thuận địa điểm đầu tư, VEC phải công bố dự án cho những hộ dân bị thu hồi đất. Thế nhưng, VEC và các bộ phận chuyên môn của UBND quận 9 đã áp giá đền bù cho mỗi m2 đất nông nghiệp là 1,3 triệu đồng, còn đất ở bất kể mặt tiền đường hay phía bên trong đều đồng giá là 8,5 triệu đồng/m2. Bất ngờ với “cách làm dự án bí mật” này, các hộ dân bị thu hồi đất đã khiếu nại với mong muốn quyền lợi hợp pháp của mình được bảo đảm cũng như muốn nhận được các quyết định giải quyết khiếu nại đúng theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo. Điều bất thường là những khiếu nại của các hộ dân vẫn không được giải quyết dứt điểm. Ngược lại, UBND quận 9 đã ban hành quyết định cưỡng chế, còn tiền đền bù giải tỏa theo mức giá chưa được người dân chấp thuận được các cơ quan chức năng gửi vào ngân hàng theo chế độ tiền gửi tiết kiệm có thời hạn.
Bất bình với cách làm này, ông Trần Quốc Trung, chủ sở hữu thửa đất số 1061 có diện tích 1.590m2 (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01847/QSDĐ do UBND quận 9 cấp ngày 5/9/2001) cho rằng: Gia đình ông không được nhận bất cứ thông báo hay các biểu mẫu kê khai tài sản cũng như phương án bồi thường dù bị thu hồi 1.008m2 đất để VEC xây dựng Trung tâm điều hành đường cao tốc tại phường Phú Hữu. Trong khi người dân không đồng ý giao đất vì mức giá bồi thường quá thấp và đang chờ đợi văn bản trả lời về pháp lý của dự án thì các đơn vị thi công của VEC đã tự ý đóng cọc và bơm cát khu đất của dân.
Bất thường hiện trạng sử dụng đất
Một trong nhiều nội dung làm người dân không đồng tình là ý kiến xác nhận của UBND quận 9 về hiện trạng khu đất sẽ thu hồi cho VEC xây dựng Trung tâm điều hành đường cao tốc là “đất ruộng, chỉ có 1 căn nhà lá”. Từ nội dung xác nhận này, ngày 21/12/2007, Sở Tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh đã có Văn bản số 10993/TNMT-QHSDĐ kiến nghị cho VEC xây dựng dự án trên diện tích đất “chỉ có 1 căn nhà lá nên thuận lợi cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng”. Thực tế, có mặt tại khu đất chiều 11/7/2011, chúng tôi ghi nhận trên khu đất này ngoài căn nhà lá còn có thêm một ngôi biệt thự hoành tráng mà theo tìm hiểu là nhà ở kết hợp với trang trại của hộ ông Trịnh Ngọc Hải.
Liên quan đến việc xác lập hiện trạng sử dụng đất sai với thực tế này, ngày 3/12/2010, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã làm việc với các cơ quan chức năng quận 9. Những sai sót về quy trình thực hiện dự án cũng như xác nhận hiện trạng sử dụng đất cùng các dấu hiệu bất thường trong quy trình thu hồi đất đối với các hộ dân đã được đại diện UBND quận 9 ghi nhận. Theo đó, UBND quận 9 tạm ngưng thực hiện quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Trịnh Ngọc Hải.
 UBND quận 9 cho rằng khu đất chỉ có… 1 căn nhà lá. Thế nhưng thực tế còn có thêm 1 ngôi biệt thự hoành tráng. |
Toàn bộ nội dung buổi làm việc này đã được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thông báo cho Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh. Tiếp thu những kiến nghị này, ngày 15/1/2011, ông Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh đã ký Quyết định thành lập Đoàn Thanh tra do Thanh tra TP. Hồ Chí Minh chủ trì để kiểm tra, làm rõ sự việc.
Điều bất thường là trong khi kết quả thanh tra chưa được công bố thì ngày 17/2/2011, UBND phường Phú Hữu đã tiếp tục kiểm kê xác định khu đất của hộ ông Trịnh Ngọc Hải. Tuy nhiên, các thành viên tham gia kiểm kê đã không giải trình được cho người dân về bản đồ xác định vị trí khu đất nên buổi kiểm kê đành tạm ngừng.
THÙY TRANG