Sự kiện lịch sử dân tộc dưới ngọn cờ lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đem lại thành công trọn vẹn của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam độc lập trong kỷ nguyên mới. Cùng với sự hình thành bộ máy chính quyền để quản lý điều hành khởi động toàn dân xây dựng Tổ quốc, ngày 27/8/1945, các Bộ của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đã được thành lập, trong đó có Bộ Y tế với vị Bộ trưởng đầu tiên - BS. Phạm Ngọc Thạch.
19/7/1955 ngày truyền thống chính thức
Sự kiện đầu tiên đánh dấu cho việc hình thành Vụ Tổ chức - Cán bộ ngày nay là việc Bộ trưởng Bộ Y tế đã quy định tại Thông tư 11/ZYO/TT3 ngày 31/7/1952 về chấn chỉnh tổ chức ngành y tế ở Trung ương và địa phương. Tại thời điểm đó, Bộ đã xác định trong cơ cấu Văn phòng Bộ có 3 phòng, trong đó có Phòng 3 lúc bấy giờ gọi là "Phòng Nhân sự" - đảm nhận phần công tác tổ chức - cán bộ. Với nhiệm vụ tiền khởi đã được xác định, "Phòng Nhân sự" bắt đầu tiếp cận chức năng tham mưu cho Bộ về quản lý nhà nước đối với công tác điều phối, sử dụng, bồi dưỡng đội ngũ nhân sự y tế lúc bấy giờ có khoảng 1.700 người gồm 50 bác sĩ, gần 200 y sĩ, 1.300 y tá và hộ lý, được đào tạo từ thời Pháp thuộc.
Qua quá trình hình thành và phát triển của Vụ Tổ chức cán bộ, ngược dòng thời gian, trở lại tư liệu lịch sử cho thấy, trên cơ sở Phòng 3 thuộc Văn phòng Bộ được giao thực hiện công tác nhân sự từ năm 1952, sau đó ngày 19/7/1955, Bộ trưởng đã quyết định đổi tên để thành lập Phòng Tổ chức - Cán bộ với biên chế riêng và đặc trách công tác tổ chức cán bộ theo như tên gọi mới. Đó là một dấu mốc lịch sử quan trọng trong quá trình ra đời của Vụ Tổ chức - Cán bộ. Tiếp sau đó chưa đến một năm, ngày 12/4/1956, Bộ trưởng đã ra Quyết định số 333/BYT chính thức thành lập Vụ Tổ chức - Cán bộ trực thuộc Bộ nhằm đáp ứng yêu cầu công tác quản lý cán bộ, công chức của ngành trong tình hình mới sau khi hoà bình lập lại. Vì vậy, trong lịch sử của Vụ Tổ chức - Cán bộ được xác định lấy ngày 19/7/1955 - ngày tổ chức tiền thân của Vụ ra đời năm 1955 làm ngày truyền thống chính thức.
 Tập thể cán bộ Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Y tế. |
Công tâm - cẩn trọng - nghiêm túc và trách nhiệm
Từ thuở ban đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 chỉ với một đội ngũ thầy thuốc ít ỏi chưa tới 2.000 người, nay đã trở thành một lực lượng cán bộ hùng hậu vừa hồng vừa chuyên của ngành y tế Việt Nam với số lượng xấp xỉ 30 vạn người. Trong đó về y có 1.028 tiến sĩ, 5.070 thạc sĩ, 50.110 bác sĩ; về dược có 128 tiến sĩ, 381 thạc sĩ, 10.015 dược sĩ đại học và hàng chục vạn y tá điều dưỡng, y sĩ, dược tá... đang tận tụy trong công vụ của mình vì sức khoẻ nhân dân để chung lo cho sự nghiệp "dân cường nước thịnh" như Bác Hồ kính yêu hằng mong muốn. Trong số đó đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý với 259 thầy thuốc nhân dân, gần 500 thầy thuốc ưu tú, 64 nhà giáo nhân dân, 249 nhà giáo ưu tú, 78 tập thể và 83 cá nhân được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lao động, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, 16 giải thưởng Hồ Chí Minh, 15 giải thưởng Nhà nước về khoa học ngành y. Với sự phát triển không ngừng và vượt bậc cả số lượng, chất lượng nhân lực đội ngũ trí thức của ngành. Đó chính là thành tựu chung của toàn ngành y tế, trong đó chúng tôi vui mừng được đóng góp phần không nhỏ của cơ quan Tổ chức - Cán bộ qua các thời kỳ và trân trọng coi đó vừa là trách nhiệm vừa là niềm tự hào trong thực thi nhiệm vụ của mình.
Trong hơn 5 thập niên qua, gối đầu giữa thế kỷ 20 và thế kỷ 21, cùng đồng hành với đất nước trong ngành Tổ chức - Cán bộ của Chính phủ và với sự định hướng chỉ đạo của Ban Tổ chức Trung ương Đảng, Vụ Tổ chức - Cán bộ Bộ Y tế đã không ngừng phấn đấu xây dựng phát triển và trưởng thành cả về tổ chức, chính trị, tư tưởng, đạo đức nghiệp vụ và kỹ năng công tác. Vụ đã làm tròn chức năng tham mưu nhân sự của ngành y tế - đặc thù là một ngành phi lợi nhuận về kinh tế - mang bản chất nhân đạo cao cả và nhân văn, nhân tâm sâu sắc - theo tiêu chí tất cả vì sức khoẻ của cộng đồng, cái vốn quý nhất - một thành tố quan trọng tạo thành chất lượng nguồn nhân lực của đất nước để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Được sự lãnh đạo của Bộ và chỉ đạo của cơ quan nghiệp vụ Đảng, Nhà nước cấp trên, Vụ Tổ chức - Cán bộ đã trải qua nhiều thời kỳ với các tên gọi khác nhau, biên chế nhân lực lúc nhiều, lúc ít, nhưng trách nhiệm và đạo đức chí công vô tư của những người làm công tác tổ chức - cán bộ thì không hề thiếu - để tham mưu cho Bộ một cách công tâm, trọng dụng hiền tài, sử dụng và phát huy tối đa đội ngũ cán bộ, chuyên viên khoa học kỹ thuật y học phục vụ nhân dân. Bởi lẽ Đảng, Nhà nước đã chỉ đạo đúng đắn các quan điểm, đường lối, chủ trương, quyết sách thì cán bộ tổ chức thực hiện là khâu quyết định để biến thành hiện thực trong cuộc sống đối với bất cứ ngành nào, lĩnh vực nào. Như lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói và viết: Hiền tài là nguyên khí quốc gia; Cán bộ là cái gốc của mọi công việc; Cán bộ, công chức của Chính phủ là công bộc của nhân dân.
Đến nay, với cơ cấu tổ chức bộ máy của cơ quan Bộ có 12 Vụ và tương đương, 1 Tổng cục, 6 Cục cùng với 77 đơn vị sự nghiệp trực thuộc (không kể địa phương), trong đó Vụ Tổ chức - Cán bộ là một thành viên đang hoạt động theo chức năng đã được Bộ xác định trên 4 lĩnh vực cùng gắn kết hài hoà. Đó là: Lĩnh vực Tổ chức với nhiệm vụ thiết kế, xây dựng mô hình cơ cấu hệ thống tổ chức tổng thể của toàn ngành y tế ở Trung ương và địa phương. Lĩnh vực Cán bộ với nhiệm vụ xây dựng định biên cán bộ, công chức, viên chức, quy hoạch đào tạo cán bộ quản lý chuyên môn kỹ thuật, xây dựng chức danh và tiêu chí các chức danh viên chức trong ngành. Lĩnh vực Chế độ chính sách với nhiệm vụ nghiên cứu đề xuất xây dựng và triển khai các chính sách ưu đãi đặc thù của ngành và đảm bảo thực hiện các chính sách chung của Đảng, Nhà nước đối với ngành y tế. Lĩnh vực Công tác bảo vệ chính trị nội bộ với nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ cán bộ của ngành, bảo vệ bí mật quốc gia về khoa học kỹ thuật y dược.
Để hoàn thành chức trách nặng nề này, toàn Vụ cần thường xuyên nâng cao trình độ kỹ năng nghiệp vụ, tu dưỡng phẩm cách của người làm công tác tổ chức nhân sự công tâm - cẩn trọng - nghiêm túc và trách nhiệm. Đồng thời, Vụ là đầu mối tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ đạo và đã tích cực thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" mà Đảng bộ Bộ Y tế là đơn vị chỉ đạo điểm của Ban Chỉ đạo Trung ương. Coi đây là cơ hội quý để ngành ta tiếp tục nâng tầm trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của mình với đặc thù của ngành y theo lời dạy của Bác Hồ "Người thầy thuốc phải như mẹ hiền - Lương y như từ mẫu".
Trong quá trình hoạt động của mình, với sự nỗ lực tự thân cùng với sự đoàn kết hỗ trợ lẫn nhau trong cơ quan, dưới sự lãnh đạo của Bộ, cán bộ đảng viên của Vụ đã xây dựng hạt nhân lãnh đạo Chi bộ và luôn đạt chuẩn trong sạch vững mạnh liên tục nhiều năm liền, nội bộ Vụ đoàn kết nhất trí đồng tâm hiệp lực. Tổ chức công đoàn Vụ luôn chăm lo đời sống cán bộ công chức. Vụ đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng tặng nhiều bằng khen, cờ thưởng...
Luôn tri ân những thế hệ đi trước
Trong những ngày kỷ niệm truyền thống vẻ vang này, các cán bộ, công chức trong Vụ luôn trân trọng tri ân các vị lãnh đạo Bộ tiền nhiệm, đương nhiệm trong các thời kỳ - đứng đầu là Bộ trưởng BS. Phạm Ngọc Thạch tiên chỉ đến Bộ trưởng TS. Nguyễn Quốc Triệu kế nhiệm hiện nay đã luôn quan tâm chăm lo xây dựng Vụ phát triển, trưởng thành trong 55 năm qua. Đồng thời chân thành ghi nhớ công lao đóng góp của tất cả đồng nghiệp đã từng gắn bó với Vụ Tổ chức - Cán bộ qua từng giai đoạn.
Với tầm nhìn xuyên suốt chặng đường trong 55 năm qua, trên cơ sở quán triệt quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước và những lời giáo huấn của Bác Hồ về công tác cán bộ, được sự lãnh đạo trực tiếp của Bộ Y tế, Vụ Tổ chức - Cán bộ thực sự là cơ quan tham mưu về nhân sự tin cậy của lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ Nội vụ và Ban Tổ chức Trung ương trong việc phát hiện, tuyển chọn người tài đức biết "dĩ công vi thượng" vì nhân dân mà phục vụ, góp phần cống hiến cho ngành qua các cuộc kháng chiến, cũng như trong hoà bình xây dựng đất nước phát triển phồn vinh.
Trong lời giới thiệu Quyển sách "Vụ Tổ chức Cán bộ 55 năm hình thành và phát triển" vừa được xuất bản, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu đã ghi: "Đọc quyển sách này, mọi người sẽ hiểu và thông cảm hơn nữa với những khó khăn và chia sẻ với những thành tích mà Vụ đã đóng góp cho ngành y tế trong những năm qua".
Phạm Văn Tác - Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Y tế