Ngày 9/9, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã có cuộc làm việc với lãnh đạo Bộ Y tế và đại diện một số bộ, ngành liên quan. Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng đã nghe Bộ Y tế báo cáo các vấn đề trọng tâm của ngành như công tác DSKHHGĐ, ATVSTP, KCB, dự phòng, đào tạo, quân dân y kết hợp... Phó Thủ tướng cũng đã chỉ đạo một số nhiệm vụ của Bộ Y tế từ nay đến hết năm 2008 cũng như những định hướng chiến lược trong thời gian tới nhằm tăng cường và nâng cao chất lượng KCB phục vụ nhân dân.
Hệ thống y tế tiếp tục được củng cố và phát triển
Báo cáo Phó Thủ tướng về công tác của ngành y tế năm 2008 và những trọng tâm công tác năm 2009, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho biết: Trong những năm qua, triển khai các chính sách của Đảng và Nhà nước, cùng với nỗ lực của ngành y tế, hệ thống y tế Việt Nam tiếp tục được củng cố và phát triển. Cả nước đã có 13.433 cơ sở y tế công lập với 197.684 giường bệnh; 74 bệnh viện tư nhân với 5.600 giường bệnh; 95 cơ sở đào tạo cán bộ y tế (CBYT) trong đó có 19 trường đại học và 25 trường cao đẳng. Đến nay 100% số xã, phường có CBYT hoạt động, 65,1% số xã có bác sĩ (giảm 4% so với năm 2005); 93,3% trạm y tế xã có nữ hộ sinh hoặc y sỹ sản nhi. Mạng lưới y tế cơ sở đã triển khai tốt các Chương trình mục tiêu y tế quốc gia, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản có chất lượng, đặc biệt là người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Các chỉ số dịch vụ y tế cũng như chỉ số về sức khoẻ nhân dân được cải thiện đáng kể.
Một trong những khó khăn và bất cập của ngành y tế hiện nay là một số chính sách đối với ngành y tế hiện nay không còn phù hợp với sự chuyển đổi mô hình hoạt động theo cơ chế thị trường định hướng XHCN, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại kết luận số 20/KL-TW ngày 28/01/2008, và quyết định của Thủ tướng Chính phủ về triển khai kết luận 20/KL-TW, Bộ Y tế đã xây dựng đề án Đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính (trong đó có tiền lương và khung giá viện phí) để trình Thủ tướng Chính phủ. |
Đối với lĩnh vực y tế dự phòng, trước tình hình dịch bệnh diễn biến hết sức phức tạp, ngành y tế đã chủ động và tích cực triển khai tốt công tác phòng chống dịch, không để dịch lớn xảy ra. Phối hợp với các địa phương, đơn vị kịp thời khắc phục hậu quả lũ lụt, thiên tai, thảm họa. Phối hợp với Bộ NN-PTNT khống chế dịch cúm A (H5N1) ở gia cầm; giám sát phát hiện, xử lý triệt để dịch cúm A (H5N1) trên người. Tiếp tục triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng chống các dịch bệnh nguy hiểm khác.
Trong công tác KCB, ngành y tế đã tích cực thực hiện chỉ thị 06/BYT-CT của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc triển khai đồng bộ các giải pháp để giảm tình trạng quá tải bệnh viện, giảm tình trạng 2-3 bệnh nhân phải nằm chung một giường, giảm ngày điều trị trung bình hợp lý, tăng cường giúp đỡ tuyến dưới, tăng cường điều trị ngoại trú hợp lý, giảm diện tích hành chính, tăng thêm giường bệnh; củng cố mạng lưới y tế cơ sở; đầu tư nâng cấp, mở rộng và xây mới bệnh viện; tăng cường công tác chỉ đạo tuyến, đào tạo cán bộ, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới, đẩy mạnh công tác xã hội hoá. Do đó mạng lưới KCB cả nước ngày càng phát triển.
Về phát triển nhân lực y tế: Trình độ chuyên môn và năng lực của cán bộ y tế ngày càng được nâng cao. Đề án đào tạo cử tuyển cho một số tỉnh vùng khó khăn cũng đang được triển khai, tuy còn bất cập nhưng đã đạt được những thành tựu nhất định. Mỗi năm có khoảng 4.000 bác sĩ và khoảng 35.000 cán bộ y tế có trình độ trung học, cao đẳng ra trường.
Bộ Y tế cũng đã triển khai nhiều giải pháp tích cực để đảm bảo việc cung ứng thuốc chữa bệnh đảm bảo chất lượng với giá cả hợp lý. Cung ứng thuốc năm 2008 tăng khoảng 15% so với năm 2007. Giá thuốc trong năm qua đã tương đối ổn định, riêng sau tháng 6/2008 một số thuốc đặc trị có tăng cao, đến nay cũng đã ổn định trong quỹ đạo kiểm soát. Chỉ số giá nhóm hàng Dược phẩm y tế tăng ở mức thấp hơn so với tỷ lệ tăng chỉ số giá tiêu dùng nói chung. Trong những thời điểm khó khăn như thiên tai, lụt bão, dịch bệnh xảy ra thì ngành y tế vẫn bảo đảm cung ứng kịp thời và đủ thuốc chữa bệnh cho nhân dân.
Đối với công tác chăm sóc SKSS, DS-KHHGĐ: Tỷ lệ phụ nữ có thai được quản lý luôn đạt trên 90%. Tỷ suất sản phụ mắc và chết do các tai biến sản khoa, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em, tỷ suất chết trẻ em dưới 5 tuổi, dưới 1 tuổi đều giảm so với những năm trước và có khả năng đạt mục tiêu 2010 trước 1-2 năm và đạt mục tiêu thiên niên kỷ về suy dinh dưỡng, tỷ suất chết trẻ em... trước 3 năm. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố văn hóa - xã hội, chỉ tiêu mức giảm sinh năm 2008 chỉ đạt 0,1%o so với năm 2007.
Bên cạnh hệ thống y tế của Nhà nước, y tế tư nhân cũng ngày càng lớn mạnh, đã giúp giảm tải và giảm gánh nặng về tài chính cho y tế Nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện để người dân có nhiều lựa chọn hơn khi có nhu cầu khám chữa bệnh...
Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi trên, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho biết ngành y tế đang phải đối mặt với nhiều khó khăn như một vài bệnh truyền nhiễm gây dịch đã được khống chế nhưng nguy cơ quay trở lại ở một số vùng vẫn còn cao. Cùng với sự phát triển của y học, nhiều phương pháp điều trị hiện đại đã được áp dụng, chi phí về y tế cũng tăng cao trong khi đó mức sống của đa số nhân dân ta vẫn còn thấp và nguồn lực đầu tư của nhà nước còn hạn chế.
Về một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, theo Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu, ngành y tế tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật, phát triển hệ thống y tế và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tăng cường chăm sóc sức khỏe cho người có công, người nghèo, nhân dân vùng khó khăn, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao y đức và trách nhiệm của cán bộ y tế, đẩy mạnh xã hội hoá nhằm huy động các nguồn lực cho y tế. Bên cạnh đó, tiếp tục hoàn thiện các đề án Luật: Luật Phòng chống tác hại thuốc lá; Luật Vệ sinh an toàn thực phẩm; Luật Khám bệnh, chữa bệnh... và các văn bản dưới Luật. Đề xuất tăng mệnh giá thẻ BHYT người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và mức chi KCB cho trẻ em dưới 6 tuổi, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và hỗ trợ người cận nghèo mua thẻ BHYT để đảm bảo an sinh xã hội. Nâng cao chất lượng trong công tác KCB, tăng cường hệ thống thông tin báo cáo, xây dựng hệ thống cảnh báo dịch sớm và đáp ứng nhanh; giám sát, phát hiện và xử lý sớm ổ dịch, hạn chế thấp nhất tỷ lệ tử vong, không để dịch lớn xảy ra, đảm bảo cung ứng và bình ổn giá thuốc, tăng cường đào tạo nhân lực, tiếp tục củng cố, ổn định tổ chức bộ máy ở tuyến tỉnh, tuyến huyện trong lĩnh vực DSKHHGĐ...
Hoàn thiện cơ chế hoạt động của ngành
Tại buổi làm việc, sau khi nghe lãnh đạo Bộ Y tế, các bộ ngành liên quan báo cáo, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã biểu dương và đánh giá cao hoạt động của ngành y tế. Trong khi GDP bình quân còn thấp, ngân sách đầu tư cho y tế chưa nhiều, nhưng ngành y tế đã vượt khó và phát triển rất nhanh để phục vụ nhân dân, đặc biệt là đối tượng người nghèo. Chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu bộ cần xây dựng kế hoạch phát triển ngành hằng năm giống như tất cả các bộ ngành khác. Trong đó cần có kế hoạch hoàn thiện cơ chế hoạt động của ngành, xác định hệ thống quản lý cơ quan nhà nước và hệ thống cung ứng dịch vụ phù hợp để công tác chỉ đạo và điều hành hiệu quả. Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh Bộ Y tế cần xây dựng cơ chế hoạt động của các cơ sở y tế như của các bệnh viện, các trung tâm khám chữa bệnh tư nhân, nghiên cứu và điều tiết thị trường dược phẩm để bình ổn giá cũng như đảm bảo quyền lợi của nhân dân trong việc khám chữa bệnh. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà ngành cần phải chú trọng là sự phối hợp tăng cường hơn nữa sức mạnh quân - dân - y để đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe cho bà con dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa. Như vậy mới tận dụng tối đa được ý nghĩa của sự kết hợp, đồng thời đem lại niềm tin và sự tin tưởng cho nhân dân khắp mọi miền đất nước.
Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Y tế sớm có văn bản trong tháng 9 gửi HĐND các tỉnh thành phố ra Nghị quyết về công tác dân số tại địa phương, đồng thời tiến hành rà soát và giám sát công tác dân số tại địa phương đó. Lãnh đạo Bộ Y tế phải khẩn trương tổ chức các đoàn công tác tới các địa phương còn chưa ổn định về bộ máy dân số để bàn bạc, tháo gỡ khó khăn cho địa phương.
Trong lĩnh vực đào tạo, Phó Thủ tướng chỉ đạo, trong tháng 10, Bộ Y tế phối hợp với Bộ GD-ĐT tổ chức hội nghị đào tạo theo yêu cầu nhằm tăng thêm nguồn lực cho ngành y tế. Bên cạnh việc đào tạo theo chế độ cử tuyển, Bộ Y tế cần phối hợp chặt chẽ hơn với Bộ GD-ĐT để đưa cán bộ y tế đi đào tạo theo các hình thức khác, chủ động liên kết mở rộng đào tạo nguồn nhân lực sử dụng các trang thiết bị y tế
Đối với lĩnh vực ATVSTP, Phó Thủ tướng chỉ đạo, ngành y tế cần phải chọn tâm điểm cho vấn đề ATVSTP để làm dứt điểm một vấn đề đang nổi cộm gây mất ATVSTP, bên cạnh đó đẩy mạnh công tác tuyên truyền song song cùng tăng cường hệ thống thông tin báo cáo, xây dựng hệ thống cảnh báo...
Một số kiến nghị của Bộ Y tế trong thời gian tới: Đề nghị Chính phủ xem xét bổ sung 21 tỷ đồng để Bộ Y tế triển khai đề án luân phiên cán bộ y tế hỗ trợ tuyến dưới trong năm 2008. Phê duyệt đề án Đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập. Đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho sửa đổi định mức phân bổ ngân sách y tế đã quy định tại Quyết định 151/2006/QĐ-TTg theo hướng tăng định mức theo đầu dân để đảm bảo các khoản chi tăng thêm của ngành y tế, quy định cụ thể định mức phân bổ cho y tế dự phòng. Trường hợp chưa sửa đổi được, đề nghị Thủ tướng, Bộ Tài chính có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương tăng chi ngân sách địa phương cho y tế theo Nghị quyết 18 (tăng tối thiểu 30% cả đầu tư và thường xuyên), yêu cầu các địa phương phân bổ tối thiểu 30% cho y tế dự phòng, dành tối thiểu 40% nguồn thu từ xổ số kiến thiết để đầu tư cho y tế. Tiếp tục bố trí 1.200 tỷ đồng ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu ngân sách địa phương để nâng cấp, hoàn thiện cơ sở vật chất của các cơ sở y tế, trong đó ưu tiên cho các trung tâm y tế dự phòng huyện, các bệnh viện đa khoa tỉnh, bệnh viện y học cổ truyền, phụ sản không nằm trong danh mục sử dụng nguồn trái phiếu theo Nghị quyết 18 của Quốc hội. Đưa vào kế hoạch phát hành trái phiếu Chính phủ 2009 số tiền 9.750 tỷ đồng để đầu tư cho các bệnh viện đa khoa tỉnh miền núi, khó khăn, một số trạm y tế xã, các bệnh viện chuyên khoa lao, tâm thần, nhi, ung bướu ở trung ương và địa phương theo Nghị quyết 18/2008/QH12 của Quốc hội... |
Bài và ảnh: Thành Thu - Trần Minh