Những việc làm nhỏ, khi trở thành thói quen của mỗi cán bộ y tế, người bệnh và người nhà, sẽ góp phần tạo nên môi trường khám, chữa bệnh an toàn, thân thiện.
Bắt đầu từ những việc nhỏ mỗi ngày
Bệnh viện là nơi người bệnh gửi gắm niềm tin và hy vọng hồi phục sức khỏe. Vì vậy, bên cạnh chất lượng chuyên môn, môi trường khám, chữa bệnh sạch sẽ, thông thoáng, ngăn nắp cũng góp phần tạo cảm giác an tâm, thoải mái cho người bệnh và người nhà.
Một bệnh viện xanh, sạch, đẹp không chỉ được đánh giá qua những hàng cây, thảm cỏ hay công trình khang trang. Đó còn là hành lang không có rác, buồng bệnh gọn gàng, nhà vệ sinh sạch sẽ, thùng rác được bố trí hợp lý, chất thải được phân loại đúng quy định và các thiết bị điện, nước được sử dụng tiết kiệm.
Những thay đổi ấy không nhất thiết đòi hỏi nguồn kinh phí lớn. Việc sắp xếp lại vật dụng trong buồng bệnh, thu gom rác đúng nơi quy định, lau dọn thường xuyên, chăm sóc cây xanh hay nhắc nhở người bệnh không hút thuốc tại khu vực cấm đều có thể bắt đầu ngay từ mỗi khoa, phòng.
Trong đó, phân loại chất thải tại nguồn là một việc làm quan trọng. Mỗi loại chất thải cần được phân loại, thu gom và xử lý theo đúng quy định chuyên môn; đặc biệt, chất thải y tế nguy hại không được để lẫn với rác sinh hoạt thông thường. Thực hiện đúng ngay từ đầu vừa góp phần bảo đảm an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn, vừa hạn chế những rủi ro đối với nhân viên y tế, người bệnh và nhân viên thu gom chất thải.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, phong trào "Thứ 7 xanh, vì Bạch Mai tôi yêu!" do Đoàn Thanh niên bệnh viện tổ chức đã góp phần tạo nên cảnh quan sạch đẹp cho bệnh viện. Ảnh: BVCC
Tiết kiệm điện, nước cũng cần trở thành thói quen. Tắt thiết bị chiếu sáng, điều hòa và các thiết bị không cần thiết khi phù hợp; kịp thời phát hiện vòi nước rò rỉ; hạn chế in ấn không cần thiết khi có thể sử dụng hồ sơ điện tử… là những giải pháp thiết thực giúp giảm lãng phí tài nguyên.
Tuy nhiên, xanh, sạch, đẹp không đồng nghĩa với trang trí thật nhiều cây cảnh hay đặt thêm vật dụng trong khuôn viên. Cây xanh cần được chăm sóc, bố trí phù hợp; lối đi, hành lang và cửa thoát hiểm phải thông thoáng; các khu vực chuyên môn phải đáp ứng yêu cầu vệ sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn. Mọi cải thiện cảnh quan đều cần đặt an toàn người bệnh lên hàng đầu.
Những mô hình thực tiễn tạo chuyển biến
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, xây dựng môi trường xanh gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ và định hướng lấy người bệnh làm trung tâm. Theo thông tin bệnh viện công bố khi đạt giải Nhất cuộc thi "Cơ sở y tế Xanh - Sạch - Đẹp" năm 2025, đơn vị chú trọng cải thiện không gian điều trị, kết hợp cây xanh, ánh sáng tự nhiên và các khu vực chờ thông thoáng; đồng thời tăng cường vệ sinh khu vực công cộng, kiểm soát nhiễm khuẩn, phân loại chất thải và giám sát nội bộ.
Bệnh viện cũng ứng dụng nền tảng số UMC Care để hỗ trợ quy trình tiếp đón, điều trị và điều phối hoạt động, góp phần giảm những thủ tục không cần thiết. Thực tiễn này cho thấy xây dựng bệnh viện xanh không chỉ là cải thiện cảnh quan mà còn cần gắn với tổ chức hoạt động hiệu quả, sử dụng hợp lý nguồn lực và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.
Tại Bệnh viện K, mô hình "Bệnh viện Xanh – Sạch – Đẹp" được triển khai gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và bảo đảm an toàn cho người bệnh. Bệnh viện chú trọng phát huy không gian xanh, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý chất thải, đồng thời duy trì kiểm tra, giám sát và phát động thi đua giữa các đơn vị.
Điểm đáng chú ý là các tiêu chí xanh, sạch, đẹp cần được duy trì thường xuyên thay vì chỉ tập trung vào những đợt tổng vệ sinh hoặc thời điểm kiểm tra. Khi từng khoa, phòng có trách nhiệm với không gian mình quản lý, việc phát hiện khu vực chưa sạch, vật dụng sắp xếp chưa hợp lý hay nguy cơ mất an toàn sẽ kịp thời hơn.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, phong trào "Thứ 7 xanh, vì Bạch Mai tôi yêu!" do Đoàn Thanh niên bệnh viện tổ chức là một ví dụ về việc huy động sức trẻ tham gia bảo vệ môi trường. Theo thông tin bệnh viện đăng tải, gần 200 đoàn viên đã tham gia tổng vệ sinh, quét dọn, thu gom rác trong và xung quanh khuôn viên, đưa rác về đúng nơi quy định.
Hoạt động không chỉ làm sạch cảnh quan mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm tới cán bộ y tế, người bệnh và người nhà. Từ một buổi ra quân, thông điệp giữ gìn môi trường có thể tiếp tục được duy trì trong sinh hoạt hằng ngày, nếu mỗi người đều chủ động thực hiện phần việc của mình.
Nhờ những nỗ lực cải thiện cảnh quan, Bệnh viện Bạch Mai đã vinh dự nhận Giải Ba toàn quốc nhóm cơ sở y tế tuyến Trung ương tại Lễ trao giải Cuộc thi "Cơ sở y tế Xanh - Sạch - Đẹp" lần thứ I.

Nhiều bệnh viện có nhiều sáng kiến trong thực hiện môi trường xanh - sạch - đẹp. Ảnh: BVCC
Trong khi đó, Bệnh viện Y học cổ truyền Nghệ An là ví dụ về việc kết hợp cảnh quan xanh với tổ chức môi trường làm việc ngăn nắp. Bệnh viện triển khai nguyên tắc 5S gồm sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc và sẵn sàng; chú trọng cây xanh, vườn hoa, vệ sinh buồng bệnh và khu vực công cộng. Hoạt động tổng vệ sinh định kỳ, chăm sóc cây xanh và phong trào thi đua giữa các khoa, phòng được duy trì nhằm tạo không gian gần gũi, thân thiện cho người bệnh.
Những kinh nghiệm này cho thấy không có một công thức duy nhất cho mọi bệnh viện. Mỗi đơn vị có thể lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, quy mô hoạt động và đặc điểm chuyên môn, nhưng cần bảo đảm mục tiêu chung là môi trường an toàn, sạch sẽ, thuận tiện và thân thiện.
Để việc tốt trở thành thói quen bền vững
Muốn xây dựng bệnh viện xanh, sạch, đẹp thực chất, trước hết cần phân công trách nhiệm cụ thể. Mỗi khoa, phòng xác định rõ khu vực phụ trách, quy định vệ sinh và cách sắp xếp vật dụng; bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý chất lượng và các đơn vị liên quan phối hợp kiểm tra, hướng dẫn, kịp thời khắc phục những tồn tại.
Bên cạnh đó, cần tăng cường truyền thông bằng những thông điệp ngắn gọn, dễ hiểu tại khu vực khám bệnh, buồng bệnh, nhà vệ sinh và nơi chờ. Nhân viên y tế hướng dẫn người bệnh, người nhà bỏ rác đúng nơi, giữ gìn vệ sinh chung, sử dụng tiết kiệm điện, nước và tuân thủ quy định của bệnh viện. Những hành vi chưa phù hợp cần được nhắc nhở nhẹ nhàng, rõ ràng, tránh tạo cảm giác áp đặt.
Các phong trào thi đua cũng cần gắn với kết quả thực tế, có tiêu chí đánh giá cụ thể và biểu dương kịp thời những khoa, phòng, cá nhân thực hiện tốt. Thay vì chỉ chú trọng hình thức, bệnh viện nên quan tâm các chỉ số thiết thực như tình trạng vệ sinh, việc phân loại chất thải, mức độ lãng phí điện, nước, phản ánh của người bệnh và kết quả khắc phục sau kiểm tra.
Đặc biệt, việc giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần cần được thực hiện phù hợp với yêu cầu chuyên môn. Bệnh viện có thể hạn chế các sản phẩm không cần thiết trong khu vực hành chính, khuyến khích sử dụng vật dụng có thể tái sử dụng ở những nơi phù hợp; song không vì mục tiêu giảm rác mà ảnh hưởng đến yêu cầu vô khuẩn, an toàn và chất lượng chăm sóc người bệnh.
Một chiếc thùng rác được đặt đúng vị trí, một hành lang được giữ thông thoáng, một vòi nước được sửa kịp thời hay một chậu cây được chăm sóc mỗi ngày đều có thể tạo ra thay đổi tích cực. Khi những việc làm giản dị ấy được duy trì bằng ý thức tự giác, sự phối hợp và trách nhiệm của cả tập thể, bệnh viện xanh, sạch, đẹp sẽ không còn là khẩu hiệu hay phong trào nhất thời, mà trở thành một phần trong văn hóa chất lượng của mỗi cơ sở y tế.
