Xăng E10 cần bảo đảm 3 yếu tố
Theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì bắt buộc phải phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.
Mới đây, trong dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 50 về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương cho biết xăng sinh học E5 từng chiếm khoảng 40% thị phần nhưng hiện giảm còn 15-20%. Nguyên nhân chủ yếu do chênh lệch giá giữa xăng sinh học và xăng truyền thống còn thấp, cùng với tâm lý e ngại của người tiêu dùng.
Vì vậy, theo bộ này, để khuyến khích việc tiêu thụ xăng sinh học thì chính sách phải đủ mạnh, tạo chênh lệch giá rõ ràng. Ngoài ra, truyền thông đóng vai trò quan trọng trong quá trình triển khai.
Xăng sinh học E10 sắp được bán rộng rãi trên thị trường.
PGS. TS Nguyễn Thường Lạng (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng E10 phải tạo được lợi thế về giá để được người tiêu dùng đón nhận rộng rãi. Hiện Petrolimex đang bán xăng E10 giá 23.160 đồng một lít, chỉ thấp hơn RON 95 khoảng 600 đồng.
Do vậy chuyên gia cho rằng, xăng E10 cần có mức giá thấp hơn và đủ lớn so với xăng khoáng để kích thích người tiêu dùng chuyển đổi. Khi mức chênh lệch hấp dẫn, người dân sẽ chủ động lựa chọn, hình thành thói quen tiêu dùng mới.
Để hạ giá thành, chuyên gia Nguyễn Thường Lạng cho rằng đề xuất chính sách cần được thiết kế đồng bộ. Ở góc độ người tiêu dùng, nhà điều hành có cơ chế điều tiết hoặc hỗ trợ giá trong giai đoạn đầu, như giảm các loại thuế bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng (VAT).
Ở góc độ doanh nghiệp, bài toán là hiệu quả kinh tế với hoạt động sản xuất, pha chế và phân phối. Theo đó, cơ quan quản lý có thể cân nhắc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đầu, sau đó giảm dần theo lộ trình khoảng 10 năm để tạo động lực đủ dài cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, chi phí logistics - từ vận chuyển, lưu kho đến phân phối - cần được hạ xuống, nhằm kéo giảm giá thành. Các chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất cũng cần được triển khai để khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Một yếu tố khác được ông Lạng đề cập tới là cơ chế dự trữ và điều tiết thị trường. Theo ông, việc nâng năng lực dự trữ xăng dầu sẽ giúp ổn định nguồn cung trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời giảm áp lực điều hành trong ngắn hạn. Song song, nhà điều hành cần hoàn thiện hệ thống phân phối, mở rộng mạng lưới bán lẻ và có chính sách thương mại phù hợp để thúc đẩy tiêu thụ xăng sinh học. Các rào cản gia nhập thị trường cũng cần được tháo gỡ thông qua hỗ trợ về đất đai, hạ tầng và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Ông Hà Quang Anh, quyền Giám đốc Trung tâm Thích ứng biến đổi khí hậu và trung hòa carbon (Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng sử dụng xăng E10 là một giải pháp góp phần giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông - một trong những lĩnh vực phát thải lớn hiện nay.
Mặt khác, sử dụng xăng E10 còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất, phân phối nhiên liệu sinh học, thậm chí tiếp cận thị trường carbon theo quy định mới. Tuy nhiên, việc phát triển xăng sinh học cần đi kèm với quy hoạch ổn định nguồn nguyên liệu.
"Để xăng E10 được chấp nhận rộng rãi, cần bảo đảm 3 yếu tố là chất lượng, giá cả và tính phù hợp. Các kết quả nghiên cứu về tác động của loại nhiên liệu này đến động cơ cần được truyền đạt rõ ràng, minh bạch để tạo sự yên tâm khi sử dụng. Đồng thời, nhà nước cần có chính sách khuyến khích phù hợp để loại nhiên liệu này có thể đi vào cuộc sống", ông nói.
Chuyển đổi xăng E10 không ảnh hưởng khả năng vận hành động cơ
PGS. TS Phạm Hữu Tuyến (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông. Tức là, khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành, phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10 không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.
Các chuyên gia cho rằng, cần chiến lược lâu dài cho việc phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, chứ không phải chỉ có câu chuyện thay thế xăng khoáng. Bởi phát triển được ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học đồng nghĩa chúng ta chủ động được nguồn nhiên liệu, tác động rất lớn đến phát triển kinh tế xã hội, đi kèm với đó là giảm ô nhiễm môi trường.
Còn ông Hà Quang Anh nhận định xăng E10 không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi sản xuất, phân phối nhiên liệu sinh học, tiếp cận thị trường carbon theo quy định mới.
Điều quan trọng nhất là để xăng E10 được người dùng chấp nhận rộng rãi, Nhà nước và doanh nghiệp cần đảm bảo 3 yếu tố là chất lượng, giá cả và tính phù hợp.
Đặc biệt, các kết quả nghiên cứu về tác động của xăng E10 đến động cơ phải được truyền thông rõ ràng, minh bạch, tạo sự yên tâm cho người dân. Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích phù hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, để sản phẩm đi vào cuộc sống.
Hiện Việt Nam có thể tự sản xuất khoảng 70% nhu cầu xăng dầu, phải nhập khẩu 30%. Khi thị trường thế giới biến động, nguy cơ gián đoạn nguồn cung là hiện hữu. Nhiên liệu sinh học không chỉ giúp giảm áp lực nhập khẩu, mà còn mở ra khả năng chủ động nguồn cung trong dài hạn. Nếu tỷ lệ phối trộn đạt 10%, tương ứng có thể giảm ngay 10% lượng xăng khoáng phải nhập khẩu. Quan trọng hơn, nhiên liệu sinh học còn góp phần phát triển ngành công nghiệp sinh học, tạo việc làm, ổn định đầu ra cho nông sản.
