Người dân và cơ quan chức năng chưa hết lo việc “chảy máu” xăng dầu tại các tỉnh biên giới phía Nam do giá xăng dầu trong nước thấp hơn một số nước xung quanh thì thời gian gần đây, tình trạng này đã có chiều hướng ngược lại khi giá xăng dầu trong nước đang bằng và cao hơn giá xăng dầu các nước trong khu vực.
Nỗi lo xăng dầu nhập lậu
Thông tin từ thị trường xăng dầu thế giới, trong vòng một tháng qua, giá xăng dầu đã giảm đáng kể. Tính đến ngày 15/6, giá dầu thô đã lao dốc gần 5%. Cụ thể, giá dầu thô giao tháng 7 trên sàn New York chỉ còn 94,81 USD/thùng, thấp nhất kể từ trung tuần tháng 2/2011 đến nay. |
Thậm chí thời gian gần đây, thị trường xăng dầu xuất hiện một số bất cập như nguồn cung hàng hóa dồi dào, kinh doanh dầu diezel tại một số đầu mối lãi khá lớn, có không ít các doanh nghiệp (DN) tranh thủ nhập lậu, nhập hàng giá rẻ về bán ra thị trường khiến cho các DN đầu mối chủ chốt bị thu hẹp thị phần, quỹ bình ổn bị âm.
Nền kinh tế của chúng ta đang vận hành theo cơ chế thị trường và mặt hàng xăng dầu cũng không nằm ngoài quy luật này. Có nghĩa là khi giá thế giới tăng hoặc giảm, giá bán lẻ trong nước cũng tăng hoặc giảm tương ứng. Tuy nhiên những ngày gần đây, khi giá xăng dầu thị trường thế giới giảm nhiều nhưng giá xăng dầu trong nước vẫn chưa giảm và giá xăng dầu tại Việt Nam hiện đã ngang bằng và có thể cao hơn giá xăng dầu tại một số nước lân cận như Lào, Campuchia. Chính vì thế, theo các chuyên gia kinh tế, cần phải để thị trường xăng dầu vận hành theo đúng cơ chế thị trường, bám sát giá thế giới. Khi giá thế giới tăng, giá bán lẻ trong nước cũng tăng và khi giá thế giới giảm, giá bán lẻ trong nước cũng giảm tương ứng, có như thế mới tạo được điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng và cho các DN chủ động trong việc lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh của mình.
 Giá xăng dầu luôn được người tiêu dùng quan tâm. |
Cần hài hòa giữa bình ổn của doanh nghiệp và lợi ích người tiêu dùng
Ở thị trường trong nước, theo Bộ Tài chính, mặc dù các DN xăng dầu đã bắt đầu có lãi, tuy nhiên, trên cơ sở cân đối lợi ích giữa 3 đối tượng: doanh nghiệp, Nhà nước và người tiêu dùng, tại cuộc họp ngày 10/6/2011 vừa qua, liên Bộ Tài chính - Công Thương đã lựa chọn giải pháp không giảm giá bán xăng dầu mà tăng thuế và tăng thêm mức trích quỹ bình ổn giá. Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, Bộ đã điều hành thị trường xăng dầu theo hướng để Nhà nước và DN chia sẻ với người tiêu dùng như những tháng cuối năm 2010, mặc dù giá xăng dầu thị trường thế giới đã tăng, nhưng Bộ Tài chính không cho tăng giá bán và từ giữa tháng 1/2011 điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu xăng, dầu xuống 0%. Mức thuế nhập khẩu các mặt hàng xăng dầu giảm xuống 0% trong suốt thời gian qua đã khiến nguồn thu ngân sách Nhà nước từ năm 2010 đến ngày 10/6/2011 giảm khoảng 20.136 tỷ đồng. Vì vậy, để bù đắp vào sự thất thu này, trước mắt, Bộ Tài chính đã tăng thuế, tăng trích nộp dự phòng chứ không buộc các DN giảm giá bán như người tiêu dùng mong đợi.
Vấn đề ở đây là cơ quan chức năng cần phải đưa ra giải pháp hài hòa giữa việc bình ổn của doanh nghiệp và lợi ích của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, trước đây khi chống xăng dầu xuất lậu, chúng ta đã thực hiện tăng giá và đã phát huy hiệu quả thì khi xăng dầu nhập lậu, biện pháp giảm giá cũng cần phải được coi như công cụ hữu hiệu để chống nhập lậu và quan trọng là người tiêu dùng phải được đối xử công bằng.
Ngọc Đỗ