Giá nhiên liệu giảm, giá vé không thể chỉ tăng mà không giảm
Giá xăng dầu là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải. Khi nhiên liệu tăng, chi phí vận hành phương tiện tăng theo, tạo áp lực lên giá thành mỗi chuyến xe. Ngược lại, khi giá nhiên liệu giảm, chi phí đầu vào cũng có thể giảm, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải rà soát lại phương án giá cước.
Tuy nhiên, không có nghĩa cứ giá xăng dầu giảm thì giá vé vận tải phải lập tức giảm theo cùng một tỷ lệ. Bởi giá cước vận tải được hình thành từ nhiều khoản chi phí khác nhau như nhiên liệu, khấu hao phương tiện, tiền lương người lao động, bảo dưỡng, sửa chữa, phí cầu đường và các chi phí quản lý, vận hành khác.
Do đó, việc điều chỉnh giá vé cần căn cứ vào mức độ biến động thực tế của các yếu tố cấu thành giá, trong đó có chi phí nhiên liệu. Doanh nghiệp có trách nhiệm chủ động rà soát, tính toán và thực hiện kê khai điều chỉnh giá cước phù hợp khi chi phí đầu vào thay đổi.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đã có văn bản yêu cầu các cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện giá cước vận tải trong bối cảnh giá nhiên liệu giảm. Trọng tâm là những doanh nghiệp từng tăng giá cước khi giá nhiên liệu tăng nhưng đến nay chưa điều chỉnh giảm, hoặc đã giảm nhưng mức giảm chưa tương ứng với mức giảm của chi phí nhiên liệu.
Bộ Xây dựng yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng giá cước chỉ tăng khi giá nhiên liệu tăng nhưng không điều chỉnh giảm khi giá nhiên liệu đi xuống. Các trường hợp vi phạm phải được kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định.
Khi giá nhiên liệu giảm, doanh nghiệp có trách nhiệm xem xét điều chỉnh phù hợp. Cục Đường bộ yêu cầu các địa phương kiểm tra, nhất là với những đơn vị từng tăng giá vé khi xăng dầu tăng nhưng chưa điều chỉnh giảm tương ứng. (Ảnh Cục Đường bộ VN)
Cục Đường bộ kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá vé
Thực hiện công tác quản lý giá cước vận tải, ngày 14/11, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Phan Thị Thu Hiền cùng đoàn công tác đã kiểm tra, làm việc với Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, đại diện các đơn vị kinh doanh vận tải và đơn vị quản lý bến xe tại Bến xe Quy Nhơn.
Tại buổi làm việc, đoàn công tác tập trung kiểm tra việc thực hiện các quy định về kê khai, niêm yết và bán đúng giá cước đã kê khai, niêm yết; việc rà soát, điều chỉnh giá vé trước những biến động của giá nhiên liệu.
Đoàn cũng trao đổi trực tiếp với các doanh nghiệp về cơ cấu chi phí đầu vào, tình hình hoạt động kinh doanh và trách nhiệm điều chỉnh giá cước khi chi phí nhiên liệu giảm.
Đại diện các doanh nghiệp vận tải đã thông tin về những biến động trong chi phí hoạt động, đặc biệt là chi phí nhiên liệu; việc điều chỉnh giá cước trong giai đoạn giá xăng dầu tăng cũng như công tác rà soát giá khi nhiên liệu giảm.
Các doanh nghiệp đồng thời đề cập đến những yếu tố khác ảnh hưởng đến giá thành vận tải như chi phí phương tiện, nhân công, bảo dưỡng, sửa chữa và các khoản chi phí vận hành liên quan.
Đại diện Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai và các đơn vị quản lý bến xe cũng báo cáo về công tác theo dõi, tiếp nhận hồ sơ kê khai giá, kiểm tra việc niêm yết và thực hiện giá cước của các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn.
Thông qua kiểm tra thực tế, Cục Đường bộ Việt Nam tiếp tục nắm bắt tình hình chấp hành quy định về giá, đồng thời đôn đốc cơ quan quản lý địa phương và doanh nghiệp chủ động rà soát, điều chỉnh giá cước phù hợp với biến động của các yếu tố hình thành giá.
Gia Lai xử phạt 3 đơn vị vi phạm quy định về giá
Theo Báo cáo số 328/BC-SXD ngày 12/11/2026 của Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 71 đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định, khai thác 182 tuyến với 856 phương tiện; 3 đơn vị kinh doanh vận tải hành khách bằng xe buýt với 39 phương tiện; 18 đơn vị kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi với 1.800 phương tiện và 1.061 đơn vị kinh doanh vận tải hàng hóa với 7.331 phương tiện.
Trong quý IV/2026, mặc dù giá xăng dầu có nhiều biến động, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách tuyến cố định, taxi và xe buýt trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì mức giá cước đang áp dụng, chưa thực hiện điều chỉnh tăng giá.
Đối với vận tải hàng hóa, các đơn vị tiếp tục thực hiện giá cước theo hợp đồng đã ký kết. Những hợp đồng phát sinh mới được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên, phù hợp với biến động chi phí đầu vào và quy định pháp luật.
Đáng chú ý, trong 10 tháng đầu năm 2026, Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai đã tăng cường theo dõi diễn biến giá cước, rà soát hồ sơ kê khai giá, kiểm tra các yếu tố hình thành giá và tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vận tải.
Qua công tác kiểm tra, cơ quan chức năng đã xử phạt 3 đơn vị vi phạm quy định pháp luật về giá với tổng số tiền 48 triệu đồng.
Tăng kiểm tra doanh nghiệp chậm giảm giá cước
Bên cạnh hoạt động kiểm tra trực tiếp tại địa phương, Cục Đường bộ Việt Nam cũng tăng cường tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân liên quan đến giá vé vận tải đường bộ.
Thời gian gần đây, Cục tiếp tục nhận được phản ánh của hành khách về một số trường hợp doanh nghiệp đã tăng giá vé trong thời gian giá nhiên liệu tăng nhưng chưa điều chỉnh giảm, thậm chí tiếp tục tăng giá khi giá nhiên liệu đã giảm.
Các phản ánh tập trung vào một số tuyến vận tải hành khách liên tỉnh, xe buýt và hoạt động vận tải qua phà.
Để kịp thời giải quyết kiến nghị, Cục Đường bộ Việt Nam đã chuyển nội dung phản ánh đến Sở Xây dựng các địa phương liên quan, đề nghị tổ chức kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định; đồng thời trả lời công dân và báo cáo kết quả về Cục.
Cục cũng yêu cầu các địa phương tập trung kiểm tra những doanh nghiệp đã tăng giá cước trong thời gian giá nhiên liệu tăng nhưng chưa điều chỉnh giảm tương ứng khi giá nhiên liệu đi xuống.
Nội dung kiểm tra cần chú trọng các yếu tố hình thành giá, hồ sơ kê khai giá, việc niêm yết và thực hiện giá cước thực tế. Những trường hợp vi phạm phải được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.