Bên ngoài sân vận động Azteca (Banorte) ở Mexico City, Mexico. Ảnh: Phương Lan/TTXVN
Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2002, World Cup có nhiều nước đồng chủ nhà. Mexico sẽ tổ chức trận khai mạc vào ngày 11/6 giữa Mexico và Nam Phi tại sân vận động Azteca ở Mexico City, trong khi trận chung kết dự kiến diễn ra ngày 19/7 tại sân MetLife, East Rutherford, bang New Jersey của Mỹ.
Argentina là đương kim vô địch thế giới sau khi đánh bại Pháp trong trận chung kết kịch tính năm 2022 và đang hướng tới việc trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch kể từ thành tích của Brazil vào các năm 1958 và 1962.
World Cup mùa Hè năm nay đã được chuẩn bị suốt một thập kỷ. Nhưng khi ngày khai mạc đến gần, sự hội tụ bất ngờ của nhiều mối đe dọa, từ tranh chấp lao động, giá vé cao, bất ổn địa chính trị cho đến các vấn đề văn hóa - chính trị do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy, đang biến sự kiện này thành một phép thử trên toàn quốc đối với các cấp chính quyền chịu trách nhiệm tổ chức.
Đối với các thành phố và bang đã cạnh tranh nhiều năm để giành quyền đăng cai, bài toán kinh tế - chi phí và hiệu quả tổ chức - giờ đã khác hoàn toàn so với năm 2018, khi FIFA trao quyền đăng cai cho Mỹ, Canada và Mexico. Thay vì trở thành thời khắc vinh quang trên sân khấu quốc tế, World Cup lại trở thành một bài kiểm tra về những rủi ro địa phương trong việc tổ chức một sự kiện lớn giữa thời điểm bất ổn toàn cầu.
Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) dự báo giải đấu mở rộng từ 32 lên 48 đội sẽ là “cỗ máy kinh tế” tạo ra hơn 11 tỷ USD doanh thu, so với khoảng 3,75 tỷ USD chi phí. Tuy nhiên, chính quyền địa phương lo ngại rằng các hạn chế của FIFA đối với việc gây quỹ độc lập khiến người dân Mỹ phải gánh chi phí.
Một số thành phố đang tìm nguồn thu mới qua thuế và phí đặc biệt, cũng như tăng giá vé tàu. Các chính trị gia cũng chỉ trích giá vé cao do FIFA đặt ra, cho rằng điều này khiến lượng đặt phòng khách sạn thấp hơn dự kiến trên toàn Bắc Mỹ.
Các vấn đề như tiến độ sân vận động, an ninh, phân phối vé và nguy cơ bạo lực cổ động viên thường xuất hiện trước các sự kiện thể thao lớn. Nhưng lần này, thành công của World Cup lại bị gắn trực tiếp với các diễn biến chính trị hàng ngày trước khi giải bắt đầu.
Tại Inglewood (bang California), nơi đội tuyển Mỹ sẽ thi đấu 2 trận, công nhân sân vận động SoFi đe dọa đình công vì lo ngại sự hiện diện của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Tại Texas, văn phòng Thống đốc Greg Abbott cảnh báo sẽ cắt ngân sách an ninh công cộng dành cho thành phố Houston do tranh cãi về chính sách liên quan đến ICE. Tại Mexico, bạo lực băng đảng ở Guadalajara sau cái chết của một trùm ma túy làm gia tăng bất ổn.
Lo ngại gia tăng trước giải đấu
Tình hình có thể xấu hơn trước trận khai mạc ngày 11/6. Chính sách nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump làm gia tăng lo ngại về việc đi lại và tham dự của người hâm mộ. Cuộc xung đột với Iran cũng đặt ra câu hỏi về việc liệu đội tuyển Iran có tham dự hay không, dù họ đã giành vé từ sớm.
FIFA khẳng định giải đấu sẽ thành công, dự báo tổng tác động kinh tế toàn cầu hơn 80 tỷ USD và thu hút khoảng 6 tỷ lượt tương tác. Theo người phát ngôn FIFA Bryan Swanson, “đây sẽ là cuộc trình diễn lớn nhất hành tinh.”
Los Angeles và khu vực New York có thể chịu tác động lớn nhất vì vừa tổ chức các trận quan trọng, vừa là cửa ngõ hàng không quốc tế. Thị trưởng New York Zohran Mamdani cho biết thành phố muốn đảm bảo giải đấu diễn ra suôn sẻ, tránh tình trạng quá tải.
Tại Los Angeles, tranh chấp lao động tiếp tục gia tăng tại sân SoFi, trong khi các công đoàn yêu cầu đảm bảo lực lượng ICE không tham gia an ninh World Cup.
Bất ổn về tài chính và vé
Chính quyền liên bang Mỹ đã cam kết hỗ trợ hơn 625 triệu USD cho an ninh, cùng hơn 100 triệu USD cho giao thông công cộng. Tuy nhiên, tổng chi phí mỗi thành phố đăng cai có thể lên tới 100 - 200 triệu USD.
Một số lo ngại cũng xuất hiện về lượng khách du lịch thấp hơn dự kiến. FIFA đã phải hủy hàng nghìn phòng khách sạn đã đặt trước do nhu cầu thấp hơn dự báo tại một số thành phố.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng các sự kiện lớn thường có giai đoạn trầm lắng ban đầu và sẽ tăng mạnh khi giải đấu đến gần. Nhiều chính trị gia Mỹ chỉ trích giá vé cao, có trận lên tới 1.000 USD và hơn 10.000 USD cho trận chung kết. FIFA cho biết vẫn có các lựa chọn giá rẻ hơn và doanh thu được tái đầu tư cho bóng đá toàn cầu.