Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố hướng dẫn cập nhật về liều lượng thuốc kháng virus (ARV) dành cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ em. Đây là tài liệu chuyên môn quan trọng nhằm hỗ trợ các quốc gia nâng cao chất lượng phòng ngừa và điều trị HIV ở trẻ em, đồng thời giúp nhân viên y tế áp dụng phác đồ điều trị một cách thống nhất và an toàn hơn.
Hướng dẫn mới được xây dựng dựa trên các bằng chứng dược động học mới nhất, kết quả nghiên cứu lâm sàng và ý kiến đồng thuận của các chuyên gia quốc tế. Mục tiêu là bảo đảm trẻ em ở từng nhóm tuổi và cân nặng nhận được lượng thuốc phù hợp để đạt hiệu quả điều trị tối ưu, đồng thời giảm nguy cơ dùng thuốc không đúng liều.
Theo WHO, trẻ em là nhóm bệnh nhân đặc biệt bởi nhu cầu về liều thuốc thay đổi nhanh theo sự phát triển của cơ thể. Việc cập nhật hướng dẫn định kỳ giúp phản ánh những bằng chứng khoa học mới, đồng thời tạo điều kiện để các quốc gia triển khai điều trị HIV theo các tiêu chuẩn hiện hành.
1. Đơn giản hóa việc kê đơn theo nhóm cân nặng
Một trong những điểm nổi bật của hướng dẫn lần này là áp dụng lịch trình liều lượng được chuẩn hóa theo nhóm cân nặng. Cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa quá trình kê đơn, cấp phát thuốc và triển khai chương trình điều trị HIV tại các cơ sở y tế, đặc biệt ở những nơi nguồn lực còn hạn chế. Đồng thời, việc chuẩn hóa cũng giúp giảm nguy cơ sai sót trong tính toán liều và bảo đảm trẻ nhận được lượng thuốc phù hợp ở từng giai đoạn phát triển.
WHO cũng cập nhật liều dùng đối với một số thuốc kháng virus được sử dụng phổ biến trong điều trị HIV ở trẻ em, trong đó có dolutegravir, phối hợp abacavir/lamivudine. Ngoài ra, tài liệu còn cung cấp các bảng liều lượng chi tiết cho nhiều dạng bào chế thuốc dành cho trẻ em, tạo thuận lợi cho việc lựa chọn thuốc phù hợp ở các tuyến chăm sóc khác nhau.
WHO cập nhật hướng dẫn về liều dùng thuốc kháng virus nhằm tối ưu hiệu quả điều trị HIV ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ em.
2. Hướng dẫn riêng cho trẻ sinh non và trẻ mắc lao
Không chỉ cập nhật liều lượng chung, WHO còn đưa ra các khuyến nghị dành riêng cho những nhóm trẻ cần được theo dõi đặc biệt. Cụ thể, tài liệu phân biệt rõ liều thuốc sử dụng trong dự phòng HIV và liều dùng để điều trị HIV, giúp nhân viên y tế lựa chọn đúng phác đồ theo từng tình huống lâm sàng. Đối với trẻ sinh non, WHO lưu ý việc sử dụng thuốc cần được cân nhắc kỹ do chức năng gan, thận và khả năng chuyển hóa thuốc chưa hoàn thiện như trẻ đủ tháng.
Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng nêu rõ những điều chỉnh liều cần thiết đối với trẻ đang điều trị đồng thời bệnh lao. Đây là vấn đề quan trọng bởi một số thuốc điều trị lao có thể ảnh hưởng đến nồng độ thuốc kháng HIV trong cơ thể, làm thay đổi hiệu quả điều trị nếu không được điều chỉnh liều phù hợp.
3. Mọi trẻ em đều cần được tiếp cận thuốc điều trị HIV phù hợp
Theo Tiến sĩ Tereza Kasaeva, Giám đốc Vụ HIV, Lao, Viêm gan và các bệnh lây truyền qua đường tình dục của WHO, mọi trẻ em sống chung hoặc tiếp xúc với HIV đều xứng đáng được tiếp cận với các loại thuốc an toàn, hiệu quả và dễ sử dụng.
Hướng dẫn mới giúp khắc phục khoảng trống tồn tại trong nhiều năm qua khi các khuyến nghị về liều lượng ở trẻ em chưa thực sự đồng bộ. Nhờ những cập nhật này, nhân viên y tế sẽ có cơ sở rõ ràng hơn để lựa chọn liều dùng phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc HIV lấy người bệnh làm trung tâm ngay từ khi trẻ mới sinh cho đến tuổi vị thành niên.
4. Công cụ thực tiễn cho bác sĩ và nhà quản lý chương trình
WHO cho biết tài liệu được xây dựng không chỉ dành cho bác sĩ điều trị mà còn phục vụ các nhà quản lý chương trình phòng chống HIV và các nhà hoạch định chính sách.
Những nội dung chính của hướng dẫn gồm:
- Chuẩn hóa phương pháp tính liều theo nhóm cân nặng nhằm đơn giản hóa kê đơn và cấp phát thuốc.
- Cập nhật liều dùng đối với các thuốc ARV quan trọng như dolutegravir và phối hợp abacavir/lamivudine.
- Cung cấp bảng liều lượng chi tiết cho nhiều dạng thuốc dành cho trẻ em.
- Hướng dẫn sử dụng thuốc ở trẻ sinh non.
- Làm rõ sự khác biệt giữa liều dự phòng và liều điều trị HIV.
- Hướng dẫn điều chỉnh liều khi trẻ đồng mắc bệnh lao.
- Xác định những khoảng trống bằng chứng để định hướng nghiên cứu và phát triển các chế phẩm ARV dành cho trẻ em trong tương lai.
Việc thống nhất hướng dẫn sẽ góp phần giúp các quốc gia triển khai điều trị HIV hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện mở rộng khả năng tiếp cận các dạng thuốc phù hợp với trẻ em. WHO cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các quốc gia và các đối tác quốc tế nhằm triển khai rộng rãi hướng dẫn mới, đồng thời tăng khả năng tiếp cận các chế phẩm thuốc kháng virus phù hợp với trẻ em. Thông qua vai trò xây dựng tiêu chuẩn chuyên môn và hỗ trợ kỹ thuật, WHO đặt mục tiêu giúp các quốc gia chuyển các khuyến nghị thành hành động thực tế, mở rộng tiếp cận công bằng với các dịch vụ dự phòng và điều trị HIV chất lượng cao.
Theo WHO và Chương trình Phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), mặc dù đã đạt nhiều tiến bộ trong những năm gần đây, trẻ em vẫn là một trong những nhóm dễ bị bỏ sót trong chăm sóc HIV. Việc cập nhật các hướng dẫn điều trị dựa trên bằng chứng khoa học mới là một bước quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách này và thúc đẩy mục tiêu chấm dứt AIDS ở trẻ em như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trong những năm tới.
Mời độc giả xem thêm:
