Vượt sông đưa dịch vụ công đến bản làng

Vượt sông, mang con dấu đến tận bản

Nhiều tháng qua, cứ đến ngày làm việc ở bản, cán bộ, chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) lại lên đường. Máy tính, giấy in, con dấu được mang theo, vượt quãng đường khoảng 7km và một đoạn sông để đến với người dân bản Piêng Luống.

Cán bộ Nhôn Mai mang con dấu vượt sông vào bản, giúp người dân vùng biên làm thủ tục hành chính, có trẻ 13, 15 tuổi lần đầu được khai sinh.

Ông Lô Văn Phượng, Giám đốc trung tâm, cùng hai chuyên viên Cụt Thị Hương và Lô Thị Pá chất đồ lên xuồng máy. Xuồng chạy ngược dòng khoảng 700 m rồi cập bờ. Mỗi lần qua sông, một người và một xe máy mất khoảng 50.000 đồng. Những ngày nước cạn, việc đi lại khó khăn, chi phí có thể tăng gấp rưỡi, gấp đôi.

Với người dân vùng cao, khoản tiền này không nhỏ. Chưa kể để đến trung tâm xã làm một thủ tục, họ phải dành thêm thời gian đi lại, trong khi nhiều bản cách trở bởi núi, sông.

Tại nhà văn hóa Piêng Luống, người dân tập trung khá đông, mang theo giấy chứng sinh, giấy tờ tùy thân và các loại hồ sơ để làm thủ tục cấp mới, sao y. 

Hôm đó, cô giáo Kha Thị Mơ, Trường mầm non Nhôn Mai, cùng một đồng nghiệp vào bản vận động phụ huynh cho trẻ 3 tuổi đến trường. "Bản có 19 cháu đến tuổi vào mầm non, học tại điểm trường ở bản, nhưng chỉ có 9 cháu được bố mẹ đăng ký. Nhiều cháu chưa được khai sinh. Chúng tôi phải đi vận động từng nhà, rất may có các anh chị trung tâm hành chính công vào nên thuận lợi hơn.", cô Mơ nói.

Cầm tờ giấy chứng sinh đã cũ, chị Moong Thị Xoa đứng rón rén trước cửa nhà văn hóa. Được cán bộ động viên, chị mới bước vào làm thủ tục khai sinh cho con. Con chị sinh tháng 1/2025 nhưng đến đầu tháng 8/2026 mới được làm giấy khai sinh. "Vợ chồng em bận đi làm nên chưa khai sinh được", chị Xoa nói.

Anh Seo Văn Hải cũng mang giấy chứng sinh đến làm khai sinh cho người con thứ ba khi cháu đã 18 tháng tuổi. "Em bận quá, lần trước có ra xã làm nhưng quên mang giấy chứng sinh nên phải về", anh Hải kể. 

Những trường hợp như vậy không hiếm ở Piêng Luống.

Anh Moong Văn Phong cùng vợ đến nhà văn hóa từ khá sớm để làm khai sinh cho hai con, một cháu 15 tuổi và một cháu 13 tuổi. Phong quê ở xã Hữu Dương. Khoảng 20 năm trước, toàn xã phải di dời để xây dựng thủy điện Bản Vẽ. Anh và một số ít hộ không vào khu tái định cư tập trung, cách nơi ở cũ hơn 120 km, mà tự tìm nơi sinh sống mới.

Do không có nơi cư trú ổn định, anh chưa được cấp căn cước công dân. May mắn vợ anh là người địa phương, vẫn còn giấy tờ tùy thân nên gia đình có cơ sở để làm thủ tục khai sinh cho hai con. Sống biệt lập trong lòng hồ thủy điện, hai con của vợ chồng anh chưa từng đến trường. "Tôi muốn khai sinh cho con và rất muốn cho con đi học", anh Phong nói.

Gia đình anh Kha Văn Hiền cũng có ba người con trên 17 tuổi nhưng chưa được làm thủ tục khai sinh. Việc giải quyết hồ sơ gặp khó khi cả hai vợ chồng đều không còn giấy tờ tùy thân, trong khi xã cũ của họ đã giải thể gần 20 năm trước do di dân khỏi lòng hồ thủy điện. Ông Lô Văn Phượng kiên nhẫn hướng dẫn trưởng bản hỗ trợ gia đình anh Hiền xác nhận nhân thân, làm căn cước công dân, sau đó hoàn thiện thủ tục khai sinh cho các con.

"Hứng" sóng điện thoại làm thủ tục

Piêng Luống có 96 hộ, trong đó 18 hộ sống tại cụm Con Tọc, cách nhà văn hóa bản khoảng 30 phút đi bộ. Anh Và Bá Chìa cùng vợ địu con đến đăng ký kết hôn sau gần hai năm chung sống. Hồ sơ tưởng chừng chỉ mất ít phút nhưng kéo dài bởi một lý do rất đời thường: điện thoại không có sóng. 

Ở Con Tọc, sóng điện thoại khá tốt, nhưng xuống khu vực nhà văn hóa bản thì tín hiệu gần như biến mất.

Chuyên viên Lô Thị Pá hỗ trợ anh Chìa cài đặt lại tài khoản VNeID. Khi hệ thống yêu cầu mã OTP, anh nhiều lần phải cầm điện thoại chạy ra khoảng đất trống để "hứng" sóng. Có lúc vừa nhận được mã, anh quay vào thì OTP đã hết hạn. Làm lại từ đầu. Sau năm lần nhập sai, tài khoản bị khóa. Chị Pá hướng dẫn anh chờ đến hôm sau tài khoản được mở lại rồi gọi điện để tiếp tục hỗ trợ các bước còn lại.

Không chỉ đường sá cách trở, việc tiếp cận dịch vụ công ở Piêng Luống còn gặp trở ngại bởi hạ tầng viễn thông. Phần lớn người dân chưa quen thực hiện thủ tục trên điện thoại thông minh, nên các chuyên viên phải hướng dẫn từng bước.

Trưởng bản Lương Văn Việt cho biết, ban quản lý đã nhiều lần vận động người dân làm giấy tờ, nhưng không phải gia đình nào cũng quan tâm. "Bây giờ hành chính công vào tận bản phục vụ, dân thấy thuận lợi nên đã đi làm đông đủ", ông Việt nói.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai hiện có 5 người, thiếu 3 nhân sự. Khối lượng công việc lớn, địa bàn lại rộng và chia cắt khiến việc tổ chức các chuyến đi cơ sở không đơn giản.

Ông Lô Văn Phượng cho biết, nhiều chính sách an sinh dành cho đồng bào dân tộc miền núi như cấp bảo hiểm y tế, hỗ trợ tiền ăn cho học sinh, cấp gạo cho hộ nghèo, hỗ trợ giống chăn nuôi... đều cần giấy tờ tùy thân. "Chúng tôi mang dịch vụ công đến không chỉ để giải quyết thủ tục mà còn giúp bà con hiểu vì sao các giấy tờ ấy lại cần thiết", ông Phượng nói.

Quá trưa, chiếc xuồng máy rời Piêng Luống khi mưa mỗi lúc một nặng hạt. Tập giấy A4 các chuyên viên mang theo cũng vừa dùng hết. Những hồ sơ khai sinh, đăng ký kết hôn và các thủ tục còn lại sẽ được cán bộ tiếp tục hoàn tất trong những ngày tới.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Nhôn Mai (Nghệ An), cho biết theo phân cấp, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã sẽ tiếp nhận, giải quyết hơn 300 thủ tục hành chính.

Sau sắp xếp, Nhôn Mai có 21 bản với 1.456 hộ dân, trong đó 760 hộ nghèo và 326 hộ cận nghèo. Là xã vùng biên Việt - Lào, nơi sinh sống của đồng bào Mông, Thái, Khơ mú, đời sống còn nhiều khó khăn, việc tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến với không ít người dân vẫn là điều không dễ dàng.

Vì vậy, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công không chỉ hướng dẫn mà còn trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến khi đến giao dịch. 

Để công việc thuận lợi hơn, bên cạnh việc nâng cao nghiệp vụ, khắc phục những thiếu thốn về trang thiết bị, nhiều cán bộ xã còn tranh thủ học thêm tiếng của đồng bào địa phương. "Người dân cần gì thì mình cố gắng hỗ trợ đến đó", tinh thần ấy được cán bộ xã Nhôn Mai cụ thể hóa bằng cách đưa dịch vụ hành chính đến gần dân hơn.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Nhôn Mai bố trí Trung tâm Phục vụ hành chính công tại hai địa điểm cố định, trụ sở UBND xã và trụ sở Đảng ủy, đoàn thể. Hai điểm này cách nhau khoảng 22km, mỗi nơi làm việc từ 2-3 ngày mỗi tuần.

Không dừng lại ở hai điểm cố định, mỗi tuần trung tâm còn tổ chức một chuyến làm việc lưu động vào các bản trong ngày thường. Vào thứ bảy, chủ nhật, những chuyến đi như vậy được tổ chức thêm 1-2 lần mỗi tháng.

Nhôn Mai được hình thành từ việc sáp nhập hai xã cũ. Địa bàn rộng, núi rừng chia cắt, nhiều bản nằm cách xa trung tâm. Sau sắp xếp, từ 21 bản trước đây, xã còn 13 bản, nhưng khoảng cách và sự cách trở vẫn là bài toán không dễ giải.

Thay vì để người dân phải vượt sông, băng rừng, đi hàng chục cây số chỉ để làm một thủ tục, cán bộ xã mang theo máy tính, giấy tờ và cả con dấu vào tận bản. Ở nơi đường đến trụ sở hành chính đôi khi còn khó hơn một thủ tục, cách làm ấy đang đưa chính quyền đến gần người dân hơn.

Cảm động cảnh chèo thuyền vượt lũ dữ, đưa học sinh đi khai giảng ở Nghệ An

SKĐS - Nước lũ chia cắt, khoảng 150 học sinh và giáo viên ở Nghệ An được đưa qua sông bằng thuyền để kịp dự khai giảng.