“Tuần lễ Tiêm chủng” năm nay (từ ngày 22 – 30/4/2013), Dự án Tiêm chủng mở rộng (TCMR) Viện Vệ sinh dịch tễ TW phối hợp với Sở Y tế Hải Dương tổ chức lễ phát động tại thành phố Hải Dương với chủ đề “Đạt mục tiêu không còn bệnh sởi”. Cùng với 20 nước khác trong khu vực, Tuần lễ TCMR tại Việt Nam nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng phong trào nhằm nâng cao nhận thức và chia sẻ thông tin về loại trừ sởi với cộng đồng.
 Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đến thăm Trạm y tế phường Tân Bình, thành phố Hải Dương trong Tuần lễ TCMR 2013. |
Phát biểu khai mạc, GS.TS. Nguyễn Trần Hiển - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trưởng ban Quản lý dự án TCMR một lần nữa nhấn mạnh: Qua thực tế và kinh nghiệm của Chương trình TCMR ở Việt Nam trong hơn 25 năm qua và ở các nước trên thế giới cho thấy rõ tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất đề phòng bệnh. Bằng tiêm chủng vắc-xin, tỷ lệ mắc bệnh của nhiều bệnh nhiễm khuẩn có vắc-xin dự phòng đã giảm đi hàng chục đến hàng trăm lần. Thông qua việc triển khai thành công Chương trình TCMR và các chương trình y tế khác, Việt Nam đã giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, từ 56/1.000 trẻ đẻ sống năm 1990 xuống còn 15,5/1.000 năm 2011 và đã đạt được mục tiêu thứ tư của thiên niên kỷ trước thời hạn 8 năm. Bên cạnh những ích lợi trực tiếp và gián tiếp của vắc-xin trong việc làm giảm tỷ lệ mắc và tử vong của các bệnh nhiễm khuẩn, nó còn có những tác động lâu dài cho cá nhân và cộng đồng như tăng khả năng và năng suất lao động do không bị ốm đau, đặc biệt giảm thời gian và công sức của phụ nữ do không phải chăm sóc trẻ bị bệnh cũng như làm giảm số trẻ sinh ra do không phải lo trẻ bị ốm và chết, góp phần nâng cao sức khỏe của phụ nữ. Đầu tư cho tiêm chủng dự phòng bằng vắc-xin là đầu tư cho phát triển.
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định, trong những năm qua, nhờ triển khai vắc-xin trên diện rộng hàng trăm ngàn trẻ em và phụ nữ Việt Nam đã được bảo vệ khỏi bệnh tật và tàn phế, hàng chục ngàn trẻ được cứu sống giúp làm giảm gánh nặng kinh tế và xã hội. Thành công nói trên đã góp phần đánh dấu những bước tiến quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ sức khỏe nhân dân của ngành y tế nói chung và cần được khích lệ.
Thăm Trạm y tế phường Tân Bình, TP. Hải Dương trong chặng cuối của Tuần lễ TCMR càng thấy sự tin tưởng của người dân vào hoạt động y tế đầy ý nghĩa này. Chị Cao Kim Ngân (37 tuổi) ôm đứa con được 2 tháng tuổi đến tiêm vắc-xin mũi phối hợp cho biết: “Đứa con trước của tôi cũng được tiêm phòng đầy đủ. Những tai biến rủi ro khi tiêm vắc-xin đưa trên báo chí chỉ là những trường hợp cá biệt không may thôi. Đây là một chương trình lớn của quốc gia rồi. Có tiêm mới có thể phòng tránh được bệnh tật”. Chị Đỗ Thị Thu Thủy (30 tuổi), một cán bộ ngành thuế của tỉnh đang đợi tiêm cho con trai 4 tháng tuổi cũng đồng quan điểm: “Khi nghe tin có những ca tử vong, ban đầu chúng em cũng hoang mang lắm nhưng rồi vẫn quyết định đưa con đi tiêm, vì nếu không con sẽ có nguy cơ mắc bệnh. Chúng em được cán bộ tiêm chủng tư vấn rất kỹ rồi”. Giám đốc Sở Y tế Hải Dương Đoàn Mạnh Tiến không giấu vẻ tự hào: Tỷ lệ TCMR ở Hải Dương đạt trên 98%. Mấy chục năm qua, nhờ có TCMR, Hải Dương không có ca nào mắc bại liệt, các cháu được tiêm phòng không còn mắc các bệnh trước đây thường gặp nếu không tiêm vắc-xin. Đó là căn cứ xác đáng nhất để người dân tin tưởng vào công tác TCMR.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 90% trẻ em chết dưới 5 tuổi là ở các nước đang phát triển. Những nguyên nhân tử vong này có thể dự phòng được bằng vắc-xin. Theo ước tính của WHO, nếu tất cả vắc-xin sẵn có hiện nay đều được sử dụng rộng rãi trên thế giới với tỷ lệ bao phủ cao trên 90% thì hằng năm sẽ dự phòng bổ sung thêm cho 2 triệu trẻ khỏi tử vong. Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam - Takeshi Kasai cho biết: Trên phạm vi toàn thế giới, Chương trình TCMR được cộng đồng quốc tế đánh giá là một trong những chương trình chăm sóc sức khỏe thiết thực, hiệu quả nhất thực hiện công ước quốc tế về quyền trẻ em và đã trở thành chương trình ưu tiên của mọi quốc gia. Việt Nam đã đạt được những thành quả vượt bậc 26 năm qua: trên 1,7 triệu trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm phòng chống lại bệnh tật nguy hiểm những năm đầu đời; trong vòng 2 năm gần đây, tỉ lệ trẻ sơ sinh được tiêm phòng viêm gan B tăng từ 21-76%. Vắc-xin không chỉ có khả năng cứu sống mà còn làm thay đổi cuộc sống con người. Lợi ích của vắc-xin lớn hơn rất nhiều những rủi ro tai biến có thể gặp.
Xuyên suốt chặng đường hơn 25 năm triển khai công tác TCMR, Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, Bộ Y tế luôn coi công tác TCMR là một hoạt động y tế ưu tiên quốc gia và được thể hiện trong các chính sách về y tế dự phòng. Ngân sách nhà nước đầu tư cho TCMR tăng qua các năm. Các bộ, ngành, đoàn thể xã hội ở các cấp từ Trung ương đến xã, phường đều có sự phối kết hợp chặt chẽ và hiệu quả nhằm huy động nguồn kinh phí vật tư, nhân lực từ xã hội, góp phần tạo ra sự tin tưởng của cộng đồng.
Có được những thành công này phải kể đến sự đóng góp công sức to lớn của các thế hệ những người làm công tác tiêm chủng trên mọi miền đất nước, những người ngày đêm không quản khó khăn, vất vả mang vắc-xin đến với trẻ em, phụ nữ từ vùng núi, hải đảo, vùng sâu vùng xa đến thành thị. Họ cũng chính là những người trực tiếp đương đầu và giải quyết những khó khăn trong quá trình triển khai, góp phần huy động hiệu quả nguồn hỗ trợ ở địa phương cho công tác y tế có ý nghĩa xã hội to lớn này.
Bài, ảnh: Mai Linh