Theo một thống kê của Viện Gallup, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ B. Obama trong quý III đã giảm từ con số 63% của quý I xuống chỉ còn 53%. Thậm chí, nếu nhìn vào sơ đồ thống kê của Viện này thì tỷ lệ ủng hộ ông Obama có khuynh hướng giảm dần đều, trong khi tỷ lệ phản đối lại tăng dần đều từ tháng 2/2009 cho đến tháng 9 vừa qua. Phải chăng hành trình lãnh đạo Hoa Kỳ của ông Obama đang đi qua một vùng “thời tiết xấu”.
Có một hiện tượng tưởng như phi lý nhưng lại có thể giải thích được, đó là việc ông Obama được nhận giải Nobel Hòa bình chắc chắn đã góp phần vào sự tụt dốc này. Nobel Hòa bình là một con dao hai lưỡi. Nó làm tăng uy tín quốc tế cho người được giải nhưng nó cũng tạo nên những ràng buộc về mặt hành xử, đặc biệt, trong trường hợp của ông Obama, vị chỉ huy của một đội quân mạnh nhất thế giới và đang phải đồng thời tiến hành nhiều cuộc chiến tranh cũng như nhiều vấn đề về quốc phòng thì những ràng buộc đó đôi khi lại đặt người được giải ở vào tình thế "trên đe dưới búa".
 Tỷ lệ ủng hộ ông B.Obama giảm gây khó khăn cho người đứng đầu Nhà Trắng. Ảnh: Reuters |
Thống kê của Viện Gallup thể hiện rất rõ tình thế khó khăn mà Tổng thống Obama đang phải đương đầu. Vấn đề đối với ông Obama là mặc dù ông có quan điểm khác với ông Bush thế nào chăng nữa trong việc giải quyết các vấn đề của Mỹ thì ông vẫn bắt buộc phải kế thừa di sản do ông Bush để lại, không thể một sớm một chiều thay đổi toàn bộ chính sách. Không những thế, tình hình nước Mỹ và thế giới lại hoàn toàn không ủng hộ ông. Điều đó được thể hiện qua hàng loạt hồ sơ.
Đối với Trung Quốc, mặc dù có những "va chạm" với sức mạnh quân sự đang lên này trong thời gian qua trên đại dương nhưng vấn đề là hiện nay, Trung Quốc đang là một trong những chủ nợ lớn của Mỹ và về kinh tế, tài chính, sự lệ thuộc lẫn nhau của hai quốc gia này là rất lớn. Đối với Afghanistan, một mặt, quan điểm của ông Obama là sẽ rút khỏi quốc gia này để tránh tình trạng một Việt Nam thứ hai, nhưng vấn đề là thời điểm rút lui vào lúc nào và rút lui thế nào? Không lẽ lại để cho Taliban quay trở lại nắm quyền ở đây với các cánh đồng thuốc phiện? Mà điều đó thì lại hoàn toàn có khả năng trở thành hiện thực khi Taliban đã đủ sức chủ động tổ chức các cuộc tấn công dưới đủ mọi hình thức. Tổn thất về quân số của Mỹ trong mấy ngày qua không ngừng tăng. Các chỉ huy chiến trường thì kêu gào đòi tăng quân, các đồng minh thì "oải" trong việc tiếp tục cuộc chiến này. Giải pháp tăng thêm số lượng trên một vạn quân mà ông Obama vừa thông qua chắc chắn là một giải pháp nửa vời. Nó không giúp ông tránh được sự chỉ trích của quân đội và cũng chưa chắc gì đã hứa hẹn một khả năng thay đổi tình thế. Đó là chưa kể tới việc những người này chắc chắn là "mồi ngon" cho quân khủng bố ở vùng đất kinh hoàng.
Ngoài ra, một hồ sơ nữa cũng làm ông Obama "mất điểm" chính là dự luật cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe - một dự luật hướng tới việc chăm sóc sức khỏe bắt buộc toàn dân với sự tham gia của các cơ quan thuộc nhà nước vào lĩnh vực bảo hiểm y tế và chăm sóc lớn nhất. Không thể phủ nhận là dự luật này, nếu thành hiện thực sẽ mang đến những lợi ích to lớn cho người Mỹ nhưng vấn đề là để đạt được mục đích bảo hiểm y tế bắt buộc toàn dân, Chính phủ sẽ lấy đâu ra tiền để hỗ trợ những thành phần khó khăn, từ cá nhân đến những doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hơn nữa, chắc chắn nó cũng sẽ "động chạm" tới quyền lợi của những doanh nghiệp tư nhân vốn hoạt động trong lĩnh vực này khi có sự hiện diện của những đơn vị nhà nước. Chính vì lý do nói trên nên mặc dù đã được thông qua ở Ủy ban ngân sách Thượng viện với sự ủng hộ của các nghị sĩ thuộc cả hai đảng nhưng quá trình thông qua dự luật này còn gặp khá nhiều khó khăn và chậm hơn rất nhiều so với dự kiến của ông Obama.
Tất cả những điều nói trên phản ánh những khó khăn của ông Obama, người dường như đang muốn "châu Âu hóa", "xã hội chủ nghĩa hóa" một nước Mỹ đã quá "tự do hóa" và "tư bản hóa". Và nó cũng thể hiện một nhược điểm cố hữu của nền dân chủ đó chính là dư luận và sự đồng thuận rất dễ bị phân hóa khi phải đối đầu với những tình thế khó khăn đòi hỏi một quá trình lâu dài.
Lương Xuân Hà