Ngành cá tra đối diện nguy cơ thiếu nguyên liệu kéo dài
Nuôi cá tra ở ĐBSCL. Ảnh: Tiền phong
Ông Trần Đình Luân - Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Bộ NN&PTNT cho biết, đến ngày 15/9, diện tích thả nuôi cá tra đạt 3.516 ha, bằng 74,3% so với cùng kỳ. Trong đó, riêng tháng 7 và tháng 8, diện tích thả nuôi giảm 50-55% so với trước đó và giảm 25,9-33,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sản lượng cá tra thu hoạch đạt 932.000 tấn, bằng 81,1% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó, tháng 7 giảm 20%, tháng 8 giảm 44,9%, đặc biệt, nửa đầu tháng 9 giảm đến 77% so với cùng kỳ.
Cả nước hiện có 130 cơ sở sản xuất giống cá tra, trong đó 96 cơ sở đang hoạt động. Lượng giống sản xuất trong giai đoạn giãn cách đã giảm mạnh, trong 3 tháng liên tiếp (6,7,8), sản lượng giống sản xuất lần lượt giảm 82,7%; 70,9% và 20,8% so với cùng kỳ năm ngoái. “Nguy cơ sẽ xảy ra thiếu hụt nguyên liệu phục vụ cho chế biến và xuất khẩu vào cuối năm nay và đầu năm 2022” – ông Luân cảnh báo.
Theo bà Tô Tường Lan - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), khảo sát của VASEP ở các tỉnh Tiền Giang, Đồng Tháp, An Giang và Vĩnh Long cho thấy, chỉ có 14/42 doanh nghiệp (DN) hội viên hoạt động theo phương án "3 tại chỗ" từ giữa tháng 7 đến nay, với công suất chỉ 10-30%.
DN tạm ngưng sản xuất lớn nên dù nhu cầu cá tra trên thị trường khá lớn nhưng không tận dụng được cơ hội, dẫn đến kim ngạch xuất khẩu (XK) sụt giảm. Cụ thể, XK cá tra trong tháng 8/2021 giảm 28,5% so với cùng kỳ, nhờ 7 tháng đầu năm tăng trưởng tốt nên lũy kế 8 tháng kim ngạch XK cá tra vẫn tăng 8,8%. Xuất khẩu cá tra tháng 9 có thể giảm trên 30%.
Theo bà Lan, với tình trạng hồi phục rất chậm của các DN cá tra trong thời gian này thì khả năng chậm trễ những đơn hàng là tất yếu xảy ra, DN không dám nhận những đơn hàng mới cho dịp cuối năm là dịp cao điểm, thậm chí không thể lấy được đơn hàng cho thời gian đầu năm 2022.
"Chất lượng cá hiện cũng giảm do cá quá cỡ… Thiếu nguyên liệu cuối năm là tất nhiên, đến giai đoạn đầu năm 2022 việc này vẫn sẽ xảy ra" – bà Lan nói và cho rằng, sự phân bổ vắc xin không đồng đều giữa các tỉnh, chưa phủ đều vắc xin khiến DN chưa mạnh dạn tái sản xuất. Ngoài ra, việc huy động lao động quay lại làm việc cũng là vấn đề nan giải…
Nhiều giải pháp đồng bộ để vực dậy chuỗi sản xuất cá tra
Cá tra là sản phẩm thuỷ sản được yêu thích tại thị trường châu Âu - Ảnh minh hoạ
Chiều ngày 25/9, Bộ NN&PTNT đã tổ chức Hội nghị trực tuyến về giải pháp phát triển chuỗi cá tra sau giãn cách xã hội với các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Trước những báo cáo của các doanh nghiệp sản xuất cá tra, ông Lê Quốc Phong, Bí thư Tỉnh uỷ tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: "Chuỗi ngành hàng cá tra tại Đồng Tháp đang dần hồi phục vì vậy cần ưu tiên tiêm vaccine cho người lao động trong chuỗi ngành hàng này".
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn đề nghị các địa phương áp dụng đúng quy định đã đề ra về việc phân loại các vùng nguy cơ ngay trên địa bàn từng huyện, làm cơ sở để phục hổi các hoạt động sản xuất một cách an toàn.
Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn cũng cho biết trong tháng 9 và tháng 10 tới sẽ có lượng vaccine bổ sung lớn nên sẽ đỡ khó khăn hơn trong phân bổ vaccine cho các địa phương. Bộ NN&PTNT cần sớm có tổng hợp cụ thể về nhu cầu vaccine của các doanh nghiệp trong ngành, gửi Ban chỉ đạo quốc gia về phòng chống dịch COVID-19 để xem xét phân bổ sớm đến địa phương.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nâng cao nhận thức về việc tiêm vaccine không có nghĩa là loại bỏ toàn bộ nguy cơ mắc bệnh, vì vậy, cần xây dựng các tổ thẩm định cộng đồng để luôn đảm bảo an toàn cho công nhân, dây chuyền sản xuất, nơi ăn nghỉ…
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan kêu gọi doanh nghiệp và chính quyền 13 tỉnh ĐBSCL sớm ngồi lại với nhau để không chỉ xây dựng ngành hàng cá tra mà cả những sản phẩm khác của ĐBSCL được phục hồi vững vàng trong và sau mùa dịch.
"Không gian giao thoa giữa an toàn dịch bệnh và tổ chức lại sản xuất có thể rất hẹp, nếu chúng ta không ngồi lại trực tiếp nói chuyện với nhau thì không thể đi qua 'khe cửa hẹp' này được. Trước khi nghĩ đến hỗ trợ tiền điện hay thuế, vốn… cho doanh nghiệp thì việc tạo điều kiện lưu thông và sản xuất cũng chính là hành động tháo gỡ khó khăn thiết thực cho doanh nghiệp", Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói.
Bộ NN&PTNT sẽ sớm có văn bản tổng hợp về nhu cầu của vacine của các doanh nghiệp nông nghiệp trong tuần tới.
*Bài tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ.