Phải thay đổi thái độ phục vụ để hướng tới làm hài lòng người bệnh. Và không chỉ chữa lành bệnh cho bệnh nhân mà quan trọng hơn nữa là phải chữa bệnh làm sao để nâng chất lượng sống cho người bệnh. Ðó là những thông điệp được TTND.PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến - Ủy viên BCH Trung ương Ðảng, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh trong các buổi làm việc với các bệnh viện, Sở Y tế TP.HCM trong hai ngày 3 và 4/8.
Nhiều bệnh viện cam kết thay đổi thái độ phục vụ bệnh nhân
Ngày 3/8, tại TP.HCM, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã chủ trì Hội nghị triển khai kế hoạch và ký cam kết của các bệnh viện về thực hiện “Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của bệnh nhân”. Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, qua kiểm tra, giám sát thực tế tại các bệnh viện cũng như phản ánh của người dân trên facebook và fanpage của Bộ trưởng Bộ Y tế cho thấy, người dân phàn nàn nhiều về bệnh viện công vì phòng ốc nhếch nhác, thái độ của nhân viên y tế cáu bẳn, thủ tục rườm rà...Chính vì vậy theo Bộ trưởng, “việc đổi mới thái độ phục vụ người bệnh của nhân viên y tế là nhiệm vụ quan trọng hiện nay trong đạo đức ngành y. Từ đội ngũ gác cổng, giữ xe, nhân viên thu ngân, bán thuốc cho đến y bác sĩ, điều dưỡng... đều cần phải được tập huấn để thay đổi thái độ phục vụ, hướng tới sự hài lòng, giảm phàn nàn ở bệnh nhân”. Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến yêu cầu cán bộ y tế phải thay đổi thái độ từ coi việc khám bệnh là ban ơn sang phục vụ người bệnh.
Theo quy định của Bộ Y tế, các bệnh viện, cơ sở, cán bộ y tế phải phục vụ bệnh nhân theo phương châm “Bệnh nhân đến đón tiếp niềm nở, bệnh nhân ở chăm sóc tận tình, bệnh nhân về dặn dò chu đáo”. Chú trọng xây dựng, đưa ra những biện pháp hành vi ứng xử không tốt của từng cán bộ y tế trong khoa, phòng với người bệnh như: thờ ơ, cáu gắt, hách dịch, cửa quyền, có biểu hiện gợi ý nhận tiền, quà, gây phiền hà cho người bệnh. Dự thảo tài liệu hướng dẫn tập huấn kỹ năng giao tiếp, ứng xử, Bộ Y tế quy định rõ cách giao tiếp của nhân viên y tế với người bệnh, người nhà bệnh nhân. Mỗi nhân viên y tế từ bảo vệ tới giám đốc bệnh viện cần phải học về kỹ năng giao tiếp từ việc chào hỏi, thái độ, ánh mắt, cường độ giọng nói... Câu nói phải có chủ ngữ, không nói trống không, cộc lốc, không nói bỏ lửng câu... Tại hội nghị, Bộ Y tế đã triển khai tập huấn cho hơn 400 đại diện cơ quan y tế, bệnh viện phía Nam về nâng cao kỹ năng giao tiếp của nhân viên, thành lập triển khai phòng công tác xã hội, bộ phận chăm sóc khách hàng, tiếp tục hoàn thiện hòm thư góp ý, đường dây nóng...
Trong dịp này, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy, Thống Nhất, Nhân dân 115, Nhi đồng 1, Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã ký cam kết với Bộ Y tế sẽ đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế với người bệnh.
Cần phát triển mô hình phòng khám Bác sĩ gia đình
Một trong những nội dung rất quan trọng được Bộ trưởng Bộ Y tế quan tâm là vấn đề phát triển và nhân rộng mô hình phòng khám Bác sĩ gia đình (BSGĐ). Ngày 4/8, tại Hội nghị sơ kết Đề án thí điểm BSGĐ và xây dựng Đề án nhân rộng mô hình BSGĐ giai đoạn 2016 - 2020, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã nhấn mạnh, BSGĐ là bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục cho người bệnh, có mối quan hệ lâu dài và bền vững với người bệnh, là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất. BSGĐ là bác sĩ hướng về gia đình, biết rõ từng người bệnh trong hoàn cảnh và gia đình của họ, xem xét vấn đề sức khỏe của người bệnh trong hoàn cảnh của cộng đồng và lối sống của người đó trong cộng đồng. Nếu phát triển mô hình BSGĐ sẽ góp phần nâng cao chất lượng ban đầu theo hướng toàn diện và liên tục, giúp sàng lọc bệnh tật, chuyển tuyến phù hợp, góp phần giảm quá tải bệnh viện tuyến trên...
Mô hình BSGĐ đã phát triển ở nhiều nước trên thế giới từ thế kỷ XX. Tại Việt Nam, hoạt động BSGĐ bước đầu được tổ chức tại một số thành phố lớn như Hà Nội, Thừa Thiên Huế, TP. HCM với các mô hình khác nhau như trung tâm BSGĐ, phòng khám BSGĐ, trạm y tế có hoạt động BSGĐ... Hiện nay, mô hình bệnh tật ở nước ta là mô hình bệnh tật kép, các bệnh lây nhiễm, suy dinh dưỡng vẫn ở mức khá cao, trong khi các nhóm các bệnh không lây nhiễm và tai nạn thương tích tăng nhanh dẫn đến nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngày càng tăng; việc sàng lọc, theo dõi, quản lý, điều trị bệnh mạn tính tại cộng đồng là hết sức cần thiết, đòi hỏi việc nâng cao năng lực y tế tuyến cơ sở ngày càng trở nên cấp bách. Xuất phát từ thực tiễn bước đầu tiếp cận mô hình BSGĐ ở nước ta và kinh nghiệm ở các nước trên thế giới cho thấy, nếu phát triển mô hình BSGĐ sẽ góp phần nâng cao chất lượng ban đầu theo hướng toàn diện và liên tục, giúp sàng lọc bệnh tật, chuyển tuyến phù hợp, góp phần giảm quá tải bệnh viện tuyến trên...
Theo PGS.TS. Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, sau 2 năm triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng và phát triển mô hình phòng khám BSGĐ tại Việt Nam giai đoạn 2013 - 2020”, đến nay, đã có 6/8 Sở Y tế tổ chức thực hiện mô hình BSGĐ và phòng khám BSGĐ tại địa phương và bước đầu đã thu được kết quả khích lệ như Sở Y tế TP.HCM, Sở Y tế TP. Hà Nội, Sở Y tế Thừa Thiên Huế. Theo báo cáo của 6/8 tỉnh, năm 2013 đến tháng 6/2014, tại các phòng khám BSGĐ thực hiện được 353.000 lượt khám bệnh và chữa bệnh, 2.743 lượt khám chữa bệnh cấp cứu, chuyển tuyến 11.514 ca, khám bệnh tại nhà: 2.391 ca và tư vấn 9.879 cuộc, phục hồi chức năng: 87 ca. Một số phòng khám hoạt động rất tốt như Phòng khám tư nhân Thành Công, phòng khám BSGĐ tại BV quận 2. Các phòng khám này đã sử dụng bệnh án điện tử, phần mềm quản lý phòng khám, tổ chức hội chẩn trực tuyến...
BS. Trần Văn Khanh - Giám đốc BV quận 2 cho biết, từ khi thành lập năm 2013, phòng khám BSGĐ tại BV thu hút bệnh nhân khá đông, từ 20-30 người/ngày, đến nay BV tiếp nhận trung bình 150 người/ngày, tổng lượt khám trung bình khoảng 1.835 lượt/tháng. Bệnh nhân khám và thuốc được BHYT thanh toán chênh lệch theo quy định (tiền khám 80 ngàn đồng/lượt), mỗi người được khám, tư vấn 10-15 phút.
Lãnh đạo Bộ Y tế chứng kiến các bệnh viện và Sở Y tế khu vực phía Nam ký cam kết thay đổi phong cách, thái độ phục vụ bệnh nhân.
Bên cạnh đó, người dân vẫn chưa biết nhiều đến mô hình BSGĐ, sự khác biệt giữa BSGĐ khác với BS tổng quát, người dân còn nhầm tưởng BSGĐ là bác sĩ tới tận nhà khám bệnh. Do vậy, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị cần tiếp tục tuyên truyền để người dân biết tham gia, vì đây là mô hình chăm sóc sức khoẻ ban đầu liên tục, xuyên suốt, giảm thời gian chờ đợi, giảm chuyển tuyến trên...
PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến đánh giá cao mô hình BSGĐ tại BV quận 2, bởi phòng khám không chỉ là cơ sở thực hành của Bộ môn Y học gia đình, BV Đại học Y Dược TP.HCM mà còn khám bệnh làm giảm tải tốt cho tuyến trên (40%). Đây là một mô hình rất đặc thù so với cả nước. Bộ trưởng cũng lưu ý BV chú trọng công tác đào tạo nhân lực cho phòng khám.
Phòng khám BSGĐ tại BVĐK quận Tân Phú mặc dù mới được thành lập hơn 2 năm (17/6/2013) nhưng đến nay, mạng lưới phòng khám BSGĐ tại quận Tân Phú đã có tới 4 phòng khám (1 cấp quận và 3 tại các trạm y tế phường). Mặc dù số bác sĩ còn ít, chỉ có 4 bác sĩ và 4 điều dưỡng nhưng trong năm 2014, phòng khám BSGĐ quận Tân Phú đã khám cho 15.277 người, tư vấn sức khỏe cho 764 lượt và khám tư vấn tiêm chủng là 6.900 lượt. Hiện tại, trang thiết bị của phòng khám BSGĐ đã được cung cấp các loại máy đo ECG, máy siêu âm, máy chụp Xquang, nội soi dạ dày tá tràng, các test tâm lý... Đặc biệt, tại phòng khám BSGĐ quận Tân Phú đã có phần mềm bệnh án ngoại trú điện tử cho phép theo dõi sức khỏe và chăm sóc trẻ từ khi còn trong bụng mẹ cho đến lúc trưởng thành.
Ngoài hoạt động khám, chữa bệnh tại phòng khám, các phòng khám BSGĐ thực hiện quản lý sức khỏe, thực hiện công tác phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, tham gia truyền thông phòng bệnh, vận động tiêm chủng... Đây là những kết quả đáng ghi nhận, đánh giá sự khởi đầu đúng hướng, phù hợp xã hội, góp phần giảm quá tải bệnh viện, giải quyết bức xúc của xã hội. Để tiếp tục tăng cường y tế cơ sở, tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, mô hình BSGĐ rất cần thiết được nhân rộng...
Bên cạnh các ưu điểm, việc triển khai hoạt động BSGĐ ở nước ta hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Nguồn nhân lực có chuyên môn về y học gia đình còn thiếu chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc cấp chứng chỉ hành nghề còn gặp nhiều khó khăn. Việc thành lập phòng khám BSGĐ còn chưa hấp dẫn đối với tư nhân nên các phòng khám BSGĐ tư nhân còn quá ít. Bên cạnh đó, cần tuyên truyền rộng rãi để người dân hiểu đầy đủ về mô hình phòng khám BSGĐ. Bởi nếu mô hình BSGĐ được nhân rộng ra trên nhiều tỉnh, thành sẽ từng bước góp phần nâng cao chất lượng công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân ngay từ tuyến cơ sở.
NGUYỄN HUYỀN
